މިއީ މާލޭގެ ކުޑަ އެޕާޓްމަންޓެއްގައި ދިރިއުޅެމުންދާ އެކަނިވެރި މައެއް ކަމަށްވާ މަރިޔަމް ޝިފާގެ ހިތްދަތި ތަޖުރިބާއެކެވެ. ލޭގެ ކެންސަރު ބަލީގައި އޭނާގެ ދޮށީ ދަރިފުޅު ނަބީލް ނިޔާވުމުން، އެ ހިތާމައިގެ ތެރޭގައި އުޅެނިކޮށް، އޭނާގެ އާއިލާއާއި ކުރީގެ ފިރިމީހާ އޭނާގެ ދޮރުމައްޗަށް އާދެއެވެ. ނަމަވެސް އެމީހުން އަންނަނީ ޝިފާގެ ހިތާމައިގައި ބައިވެރިވެ، އޭނާއަށް ހިތްވަރު ދޭކަށް ނޫނެވެ. އެމީހުންގެ ބޭނުމަކީ ނިޔާވި ދަރިފުޅުގެ ބޭސްފަރުވާއަށް ދީލަތި އެހީތެރިން ދީފައިވާ ފައިސާގެ ތެރެއިން ބާކީ ހުރި ފައިސާކޮޅު އަމިއްލަ ބޭނުންތަކަށް ހޯދުމެވެ.
މި ވާހަކައިން ފެނިގެންދަނީ އެންމެ ގާތް އާއިލާގެ މީހުންގެ ފަރާތުން ލިބޭ ފަރުވާކުޑަކަމާއި، އަމިއްލަ އެދުން އިސްކުރުމެވެ. ހަމައެއާއެކު، އާއިލީ ގުޅުމަކީ ހަމައެކަނި ލެޔާއި ގުޅިފައިވާ ކަމެއް ނޫންކަމާއި، އެންމެ ދަތި ވަގުތު އެހީތެރިވާ ބީރައްޓެހިންނަކީވެސް "އާއިލާ" އެއް ކަމުގައި ވެދާނެކަން މި ވާހަކައިން ހާމަވެއެވެ. މިއީ މައެއްގެ ހިތްވަރާއި، ދަރިންނަށްޓަކައި އޭނާ ކުރާ ގުރުބާނީއާއި، އަދި އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވުމަށް ކުރާ ހިތްވަރުގަދަ ދަތުރުގެ ވާހަކައެވެ.
އެމީހުން އަހަރެންގެ ދޮރުމައްޗަށް އައީ އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު ނިޔާވިތާ ހަތަރު ހަފުތާ ފަހުންނެވެ. މަންމައާއި ބައްޕަ އައީ ކަމަކު އެދިގެންނެވެ. އިއްތިފާގުން ނަމަވެސް އެމީހުންނާ އެކުއެކީހެން އަހަރެންގެ ތިން ދަރިންގެ ބައްޕަ، ރިޔާޒު އާއި އޭނާގެ މިހާރުގެ އަނބިމީހާ ޝަޒުނާވެސް އައެވެ.
މަންމަގެ އަތުގައި ހުރީ، ކުދިންނަށް ދިނުމަށް ގެނެސްފައިވާ ކަހަލަ ބިސްކޯދު ކޮޅަކާއި ލޮލީޕޮޕް ފަދަ ހެޔޮކާނާ އަޅާފައިވާ ކަރުދާސް ކޮތަޅެކެވެ. މިއީ މީހަކު ނިޔާވުމުން ތައުޒިޔާކިޔަން އަންނައިރު، ގެއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ކުޑަކުދިންނަށް ގެންނަ އާދައެކެވެ. މަންމަގެ ފަހަތުގައި ބައްޕައާއި، ރިޔާޒުއާއި ޝަޒުނާ ހުއްޓެވެ. ހޮނިހިރު ދުވަހެއްގެ މެންދުރުފަހުގެ ވަގުތަކާ ނުބައްދަލު މިންވަރަށް އެ އެންމެން ތިބީ ނަލަވެގެންނެވެ.
"އަހަރެމެން މިތިބީ ވިސްނާލައިގެން،" މަންމަ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ. "އަހަރެމެން ބޭނުމީ ކަންކަން ރަނގަޅުކުރަން. އަހަރެމެން މިއީ އާއިލާ."
އަހަރެން އެމީހުންނަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރީމެވެ.
އަހަރެންގެ ދޮށީ ދަރިފުޅު ލޭގެ ކެންސަރާ ހަނގުރާމަކުރަމުން ދިޔަ ތިން މަސްދުވަހު، އެއީ އާއިލާކަން ހަނދާންކޮށްދިނުމަށް އެދި އަހަރެން އާދޭސްކުރީ ހަމަ މި މީހުންގެ ގާތުގައެވެ.
ދެން ބައްޕަ ކުރިއަށް ޖެހިލިއެވެ.
"ނަބީލްގެ ބައްޔަށް ފަރުވާކުރަން އެއްކުރި ފަންޑުން ބާކީ ފައިސާ ހުރި ކަމަށް އަހަރެމެންނަށް އަޑުއިވުނު،" ބައްޕަ ބުންޏެވެ. "ކަލޭގެ ކޮއްކޮގެ ވިޔަފާރިއަށް އެހީތެރިކަން ބޭނުންވޭ. އަހަރެމެންނަށް ފެނުނީ އެ ފައިސާ އޭނާއަށް ލޯނެއްގެ ގޮތުގައި ދޭން."
އަހަރެންގެ ފަހަތުގައި ހުރި ސީލިން ފަންކާ އެނބުރޭ ކޮންމެ ފަހަރަކު 'ކްލިކް' އަޑެއް އިވެމުންދިޔައެވެ.
ކޮންމެވެސް ތަނެއްގައި، މަތީބުރީގައި ކުއްޖަކު ހީހީ ސަކަރާތްޖަހާ އަޑުވެސް އިވެއެވެ.
އާދައިގެ އަޑުތަކެކެވެ. މާލޭގެ އާދައިގެ މެންދުރުފަހެކެވެ.
އަދި އަހަރެންގެ ބައްޕަ އެ އެދެނީ، މިދުނިޔއިން އަހަރެމެންނާ ވަކިވެގެންދިޔަ ދަރިފުޅުގެ ނަމުގައި ހުރި ފައިސާ، ލޯނަކަށް ބަދަލުކުރުމަށެވެ.
މިއީ އަހަރެންގެ ވާހަކައެވެ. އަހަރެންގެ ނަމަކީ މަރިޔަމް ޝިފާއެވެ. އަހަރެންގެ ދޮށީ ދަރިފުޅު ވަޅުލިއިރު އަހަރެންގެ އުމުރަކީ ތިރީސް އަށް އަހަރެވެ.
އޭރު ދަރިފުޅު ނަބީލްގެ އުމުރަކީ ފަނަރަ އަހަރެވެ.
އޭނާގެ ކޮއްކޮމެން ކަމަށްވާ ނާއިލްއާއި ނިހާންގެ އުމުރަކީ ދިހަ އަހަރާއި ހަ އަހަރެވެ.
ދަރިފުޅު ނަބީލް ބަލިވުމުގެ ކުރިން އަހަރެމެންގެ ދިރިއުޅުމަކީ ކުޑަ ނަމަވެސް އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެކެވެ. އަހަރެން އޮންލައިން ނޫހަކަށް ލިޔުންތައް ލިޔެ، އެހެން މީހުންގެ ލިޔުންތައް އެޑިޓްކޮށް، ބައެއް ރޭރޭ ލިޔެކިޔުންތައް ތަރުޖަމާކުރަމެވެ.
އަހަރެންގެ ކުރީގެ ފިރިމީހާ ރިޔާޒް، އޭނާއަށް ފެންނަ ވަގުތެއްގައި ދަރިންގެ ހަރަދު ދެއެވެ.
"ކަލޭ ތި މަސައްކަތްކުރަނީ ގޭގައި އިނދެގެން،" ދަރިންގެ ކިޔެވުމުގެ ހަރަދަށް އެދޭ ކޮންމެ ފަހަރަކު އޭނާ ބުނެއެވެ. "އެހެން މީހުން އުފުލަންޖެހޭ ފަދަ ހަރަދުތަކެއް ކަލޭ އުފުލާކަށް ނުޖެހޭނެ."
ގޭގެ ކުލީގެ ބަދަލުގައި އެފަދަ ބަހަނާތައް ގޭގެ ވެރިމީހާ ގަބޫލުނުކުރާނެކަން އޭނާއަކަށް ދުވަހަކުވެސް ނުވިސްނެއެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، އަހަރެމެންގެ އަމިއްލަ އާދަކާދަތަކެއް އޮވެއެވެ.
ނަބީލް އޭނާގެ ކޮއްކޮމެން ސްކޫލަށް ގެންގޮސްދެއެވެ. ފުޓްބޯޅަ ފިޔަވައި އެހެން ކޮންމެ ކަމަކާ މެދު ނާއިލް ޝަކުވާކުރެއެވެ. ނިހާން ނިދުމުގެ ކުރިން ތިން ފަހަރު ބޮސްދިނުމަށް ބޭނުންވެއެވެ. އެއީ ނިތްކުރިއަށް އެކެއް، ކޮލަށް އެކެއް، އަދި އޭނާގެ ބާލީސް ދަށުގައި ބާއްވާ އަތްތިލައަށް އެކެކެވެ.
ކުޑަ ދެކުދިން ނިދުމުން، ނަބީލް އައިސް އަހަރެންގެ ކޮޓަރީގެ ދޮރުމަތީގައި ހުރެ އަހާނެއެވެ.
"މަންމާ! މިއަދު ލިޔުނު އެއްޗެއް ކިޔައިދީބަލަ."
ބައެއް ފަހަރު އެއީ ފޫހި އެއްޗެކެވެ އަހަރެން ބުނަމެވެ.
"އެހެންވިއްޔާ ވަރަށް ފޯރީގައި ކިޔައިދީ."
މަގު ހެދުމާ ބެހޭ ގޮތުން ނުވަތަ ތަކެތީގެ އަގު ބޮޑުވުމާ ބެހޭ ގޮތުން އަހަރެން ލިޔެފައިވާ ލިޔުންތައް، އެއީ ވަރަށް އަސަރުގަދަ ވާހަކައެއް ފަދައިން ކިޔަމުންދާއިރު އޭނާ އަޑުއަހަން ހުރެއެވެ.
އަހަރެމެންގެ ކުޑަ އެޕާޓްމަންޓް އޮންނަނީ އޭނާގެ ހުނުމުގެ އަޑުން ފުރިފައެވެ.
ގެއަކުން މިފަދަ އަޑުތަކެއް ހިނދިދާނެ ކަމަކަށް އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް ހިއެއް ނުކުރަމެވެ.
ބަލީގެ ފުރަތަމަ ނިޝާނަކީ ވަރުބަލިކަމެވެ.
ދެން ހަށިގަނޑުން ނޫފައިގަތުމެވެ.
އޭގެ ފަހުން، ރަނގަޅުވެއްޖެ ކަމަށް ހީކުރި ހުން އަނބުރާ އައުމެވެ.
ހޮސްޕިޓަލުގައި ޑޮކްޓަރު ޓެސްޓުތަކުގެ ވާހަކަ ދައްކަމުން ދިޔައިރު، ނަބީލް އިނީ އަހަރެންގެ އަތްދަބަހުގެ ފަށްތަކުގެ ތެރެއަށް އިނގިލިތައް މަހާލައިގެން އަހަރެންގެ ކައިރީގައެވެ.
ފަހުން އަހަރެމެން އެކަނިވުމުން އޭނާ އެހިއެވެ. "މިއީ ސީރިއަސް ކަމެއްތަ؟"
"އާނ."
"ކިހާ ސީރިއަސް؟"
އަހަރެން އޭނާގެ އަތަށް ބަލައިލީމެވެ.
އޭނާ އަހަރެންގެ ދަބަހުން އަތް ދޫކޮށްލުމަށްފަހު، އަހަރެންގެ އިނގިލިތަކުގައި ހިފެހެއްޓިއެވެ.
"މަންމައަށް އަހަރެން ގާތު ބުނެވިދާނެ."
ބަލި ދެނެގަނެވުމާއެކު އަހަރެން ރިޔާޒަށް ގުޅީމެވެ.
"އަހަރެމެންގެ ދަރިފުޅަށް ލޭގެ ކެންސަރު ޖެހިއްޖެ."
ވަރަށް ގިނައިރު ވަންދެން އޭނާ ހަނު ހުރެފައި އެހިއެވެ. "މީގެ ހަރަދު ކިހާވަރަކަށް ދާނެ؟"
ނަބީލް ބިރުގަނެފައި ހުރިތޯ އޭނާ އަހާނެ ކަމަށް އަހަރެން އުއްމީދުކުރީމެވެ.
ނަމަވެސް އޭނާ އެފަދަ ސުވާލެއް ނުކުރެއެވެ.
ފަރުވާގެ ކުރީކޮޅު އަހަރެންގެ މައިންބަފައިން އެއްފަހަރު އައެވެ. މަންމަ ގެނައި މޭވާތައް ކެވޭ ވަރަށްވުރެ ނަބީލްގެ ހާލު ދެރައެވެ. ބައްޕަ ހުރީ ދޮރު ކައިރީގައި ފޯނަށް ބަލާށެވެ.
އޭގެ ފަހުން ލިބެމުންދިޔައީ މެސެޖުތަކެވެ.
'ދުއާކުރޭ.'
'ހިތްވަރުގަދަކުރޭ.'
'ބަދަލެއް އައިސްފިއްޔާ އަންގާލަދީ.'
ނަމަވެސް، ކުޑަ ދެކުދިން މަދު ރޭތަކަކަށް ބަލައިދިނުމަށް އެދުމުން، މަންމަ ބުނީ ކަކުލުގައި ރިއްސަނީ ކަމަށެވެ.
ބައްޕަ ބުނީ އެކުދިންގެ ސަބަބުން އެމީހުންގެ އާދަކާދައަށް ބުރޫއަރާނެ ކަމަށެވެ.
ރިޔާޒް ގާތު އެދުމުން އޭނާ ބުނީ އޭނާގެ އަންހެނުން ޝަޒްނާ އެކުދިން ބައިތިއްބަން ބޭނުންނުވާ ކަމަށެވެ.
"މި ފަރުވާ ނިމެންދެން އެކަނި،" އަހަރެން އާދޭސްކުރީމެވެ.
"ޝިފާ، ކަލޭ އަބަދުވެސް ތިއުޅެނީ ކަމަކު އެދިގެން."
"އަހަރެން މި އެދެނީ ކަލޭގެ އަމިއްލަ ދަރިން ބަލައިދިނުމަށް."
"ކަލެއަކީ ހަމައެކަނި ފަގީރު ލިޔުންތެރިއެއް. އަމިއްލައަށް ތިކަމާ ކުރިމަތިލާ."
އޭނާ އެހެން ބުނިއިރު އަހަރެން ހުރީ ހޮސްޕިޓަލުގެ ސިޑިގޮޅީގައެވެ.
އޭގެ ފަހުން ފިނި ސިޑިބަރީގައި އިށީނދެގެން އިން ހަނދާން އަހަރެން ހުރެއެވެ. އެއީ މައްޗަށް އަރާނެ ވަރު އަހަރެންގެ ފައިގައި ނެތުމުންނެވެ.
އަހަރެމެންނަށް އެހީތެރިވީ އަހަރެމެންގެ މައްޗަށް އެއްވެސް ޒިންމާއެއް ނެތް މީހުންނެވެ.
އަހަރެމެންގެ ތިރީބައިގައި އުޅޭ އާއިޝަތު، ކުދިން ސްކޫލުން ނިމުމުން ގެއަށް ގެންގޮސްދެއެވެ. މަސައްކަތުގެ އެކުވެރިއަކު، އަހަރެންގެ މަސައްކަތްތައް ލަސްވާކަން އެޑިޓަރަށް ނޭންގޭނެހެން ނިންމައިދެއެވެ.
ސްކޫލް ދުވަސްވަރުގެ އެކުވެރިއަކު، އަހަރެމެންނަށް ނުއުފުލޭ ހަރަދުތަކަށް ފައިސާ އެއްކޮށްދިނެވެ.
މީހުން ފޮނުވާ ކުދިކުދި އެހީތަކާއެކު ފޮނުވާ މެސެޖުތައް ނަބީލްގެ އެނދު ކައިރީގައި އިނދެގެން އަހަރެން ކިޔަމެވެ.
'ދަރިފުޅަށްޓަކައި.'
'ﷲ އޭނާއަށް ޝިފާ ދެއްވާށި.'
'އަމިއްލައަށް ކެއުމަކަށްވެސް އެއްޗެއް ގަނެލާތި.'
ކޮންމެ އެހީއަކާއި ހަރަދެއްގެ ހިސާބު އަހަރެން ބެލެހެއްޓީމެވެ. އަހަރެމެންނަށް އެހީވާ މީހުންނަށް، އެމީހުންގެ ފައިސާއަށް ވަމުންދާ ގޮތް އެނގުމަކީ އަހަރެންނަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ނަބީލަށް މި ފަންޑުގެ ވާހަކަ އެނގެއެވެ.
އެއްދުވަހެއްގެ އިރުއޮއްސުނު ވަގުތު، އަހަރެން ރިސިޕްޓްތައް ޗެކްކުރަނިކޮށް އޭނާ ބަލަން އިނެވެ.
"މީހުން އެހީވަނީ މަންމަ ދަންނާތީތަ؟"
"ބައެއް މީހުން ދަންނާތީ. އަނެއްބަޔަކު ނުވެސް ދަންނޭ."
އޭނާ އެކަމާ މެދު ވިސްނާލިއެވެ.
"އެހެންވިއްޔާ އަހަރެމެން ހީކުރި ވަރަށްވުރެ ބޮޑު އާއިލާއެއް އެބައޮތްތާ."
އޭނާ ހިނިތުންވުމުން އަހަރެންވެސް ހިނިތުންވީމެވެ.
ދެން އަހަރެން ފާޚާނާއަށް ވަދެ، ތުވާލީގައި މޫނު ފޮރުވައިގެން އޮވެ ރޮއިގަތީމެވެ.
ބަލީގެ ފަހު ދުވަސްކޮޅު، ސްކޫލަށް ދެވޭނީ ކޮން އިރަކުންތޯ އެހުން އޭނާ ހުއްޓާލިއެވެ.
އޭގެ ބަދަލުގައި އޭނާ އެހީ ކޮއްކޮމެންގެ ވާހަކައެވެ.
"ނާއިލް މެތްސް ޓެސްޓުން ފާސްވިތަ؟"
"އާނ."
"ނިހާންގެ އަނެއް ދަތްވެސް ވެއްޓިއްޖެތަ؟"
"އާނ. އޭނާ ބޭނުންވޭ ދަރިފުޅަށް ދައްކަން."
"އޭނާ ގާތު ބުނޭ އެ ރައްކާކޮށްފައި ބާއްވާށޭ."
އެއްދުވަހެއްގެ މެންދުރުފަހު، އަހަރެން އޭނާގެ ބާލީސް ރަނގަޅުކޮށްދެނިކޮށް، ނަބީލް އަހަރެންގެ އަތުކުރީގައި ހިފެހެއްޓިއެވެ.
"މަންމާ، މަންމަ ލިޔުން ހުއްޓާނުލާތި."
"މަންމަ މިހާރުވެސް މިލިޔަނީނުން."
"ބިލްތަކާއި މެސެޖުތަކެއްގެ ވާހަކައެއް ނޫނޭ މަންމާ."
"ގެއަށް ދެވުނީމާ ރަނގަޅަށް ލިޔަން ފަށާނަން."
އޭނާ ވަގުތުކޮޅަކަށް އަހަރެންގެ މޫނަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނެވެ.
ދެން ވަރަށް މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ބުންޏެވެ، "ކޮންމެގޮތެއްވިޔަސް ވަޢުދުވޭ."
އަހަރެން ވަޢުދުވީމެވެ.
އަހަރެންގެ އަތުކުރީގައި ހިފަހައްޓައިގެން އިނދެ އޭނާ ލޯ މަރާލިއެވެ.
އޭނާގެ އިނގިލިތައް ދޫވަންދެން އަހަރެން އެއްވެސް ހަރަކާތެއް ނެތި އިނީމެވެ.
ކަށުނަމާދަށްފަހު، މީހުން އަހަރެމެންގެ ކުޑަ ފްލެޓަށް ޖަމާވިއެވެ.
އެމީހުން ކާއެއްޗެހި ގެނައެވެ، ހެޔޮ ދުޢާ ކުރިއެވެ، އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފެހެއްޓިއެވެ، އަދި ކަމަކު ބޭނުންވެއްޖެނަމަ ގުޅުމަށް ބުންޏެވެ.
މަންމަ ބާރަށް ރޮމުން ދިޔައެވެ.
ބައްޕަ އެތަނަށް އައި މީހުން ގާތު، އޭނާގެ ކާފަ ދަރިފުޅާ މެދު ފަޚުރުވެރިވާ މިންވަރު ކިޔައިދެމުން ދިޔައެވެ.
ތައުޒިޔާ ގަބޫލުކުރަން ރިޔާޒް ހުރީ ގޭގެ ދޮރުމަތީގައެވެ.
އެއްވެސް މީހަކަށް އެއްޗެއް ބުނާނެ ވަރެއް އަހަރެންގެ ގަޔަކު ނެތެވެ.
އެރޭ އެންމެން ދިއުމުން، ނިހާން އައިސް އަހަރެންގެ އުނގަށް އެރިއެވެ.
"އަހަރެން ދޮންބެގެ އެނދުގައި ނިދިއްޔާ، ދޮންބެއަށް އަހަރެމެން ތިބިތަން އެނގޭނެތަ؟"
އޭނާގެ ނޭވާ ހާސްވާ މިންވަރަށް އަހަރެން އޭނާގެ ގައިގައި ބައްދާލީމެވެ.
ނާއިލް އޭރު ދޮރުކުރިމަތީ ހުއްޓުންއަރާފައި ހުއްޓެވެ.
ޖަނާޒާއަށްފަހު އޭނާ އަހަރެންގެ ކުރިމަތީގައި ގަދައަށް ރުއިއެވެ.
"އަހަރެމެންނަށް ދޮންބެގެ ސްކޫލް ދަބަސް ބޭއްވިދާނެތަ؟" އޭނާ އެހިއެވެ.
"އާނ."
"އަދި ބޫޓުވެސް؟"
"އާނ."
"އަދި ހުރިހާ އެއްޗެއްވެސް؟"
އަހަރެން އަތް ހުޅުވާލީމެވެ.
ފުރަތަމަ ފަސްޖެހިފައި ހުރެފައި، އޭނާ އައިސް އަހަރެންގެ ގައިގައި ބައްދާލިއެވެ.
ހުޅުވާފައި ހުރި ކުޑަދޮރުން ބަންގީގެ އަޑު އިވެންދެން އަހަރެމެން އެހެން ތިބީމެވެ.
ބަންގީގެ އަޑާއެކު އަހަރެން ހިތްހަމަޖެހުމުގެ ނޭވާއެއް ލީމެވެ. އާދައިގެ މަތިން ދެކުދިންނާއެކު ނަމާދުކުރަން އަވަސްވެގަތީމެވެ. ހުރިހާ ނަމާދަކަށްފަހުވެސް ޒިކުރުކޮށް، ދެއަތް މައްޗަށް އުފުލައި ﷲގެ ހަޟްރަތުން ނަބީލަށް ހެޔޮ ދުޢާތައް ކުރަމެވެ. އަހަރެންގެ ހިތުގެ ފުންމިނުން އެދެނީ އޭނާއަށް ސުވަރުގޭގައި މަތިވެރި ދަރަޖައެއް ދެއްވުމަށެވެ. އަދި ދެ ދަރިންވެސް އަހަރެންނާއެކު އާމީން ކިޔަމުން ދިޔައެވެ. އެވަގުތު ހިތަށް ލިބުނު ހަމަޖެހުމަކީ ބަޔާންކުރަން ދަތި ހަމަޖެހުމެކެވެ.
އަހަރެންނަށް މިކިޔައިދެވުނީ އިއްޔެއާ ހަމައަށް ކަންތައްތައް ހިނގަމުންއައިގޮތެވެ. މިއަދު މެންދުރުގެ ވަގުތު އަހަރެމެންގެ އާއިލާ ކަމަށް ދެކި އަހަރެމެންގެ އެޕާޓްމަންޓުގެ ދޮރުމަތީގައި ތިބި އިރު ހީވަނީ ހަފްލާއަކަށް ބަޔަކު އައިސްގެން އުޅެނީ ހެންނެވެ. ދަރިފުޅު ދުނިޔެ އަހަރެންނާ ވަކިވެދިޔަތާ މިއަދަށް މިވީ އެއްމަސްދުވަހާއި އެންމެ ދެ ދުވަހެވެ.
މަންމަގެ އަތުގައި އޮތް ބޮޑު ކަރުދާސް ކޮތަޅަށް އަހަރެން ބަލައިލީމެވެ.
"ތި ބުނި އެއްޗެއް އަލުން ބުނެބަލަ،" އަހަރެން ބައްޕަ ގާތު ބުނީމެވެ.
ބައްޕަގެ މޫނުމަތިން ނުރުހުންތެރިކަން ފެނުނެވެ.
"ކަލޭގެ ކޮއްކޮ އަށް ފައިސާ ނުދެއްކިގެން މިއުޅެނީ. މިއީ ހަމައެކަނި ވަގުތީ ކަމެއް."
"ފަރުވާގެ ފަންޑު ފައިސާތަ؟"
"އިނގޭނެ އެއްނު، ނަބީލަށް މިހާރު އޭގެ ބޭނުމެއް..."
"ނުބުނާތި!"
ބައްޕަ ހުއްޓުނެވެ.
ސޯފާގެ ފަހަތުގައި ނިހާން އޭނާގެ ކުޅޭ ކާރުތައް ދުއްވާ އަޑު އިވެއެވެ.
ރިޔާޒް ކުރިއަށް ޖެހިލިއެވެ.
"އިށީނދެބަލަ. ކޮރިޑޯ ތެރޭގައި އަމިއްލަ ކަންކަމާ ވާހަކަދައްކާކަށް ނުޖެހޭނެ."
އަހަރެން އެމީހުން އެތެރެއަށް ވެއްދީ، އަހަރެންގެ ދަރިފުޅުގެ ނަން އެގޮތަށް އަވަށްޓެރިންނަށް އިވޭން ބޭނުންނުވާތީއެވެ.
ސްކޫލް ޔުނީފޯމުގައި ހުރި ނަބީލްގެ ފޮޓޯއެއް ކައިރީގައި، މަންމަ އެ ކަރުދާސް ކޮތަޅު ބޭއްވިއެވެ.
ޝަޒްނާ އިށީނީ ސޯފާގެ އެންމެ ކޮޅުގައެވެ.
ދަރިފުޅު ބަލިވެ އުޅުނުއިރު އޭނާ އެއްދުވަހަކުވެސް ޒިޔާރަތެއް ނުކުރެއެވެ.
ބައްޕަ ހުރީ ކޮޅަށެވެ.
"ކިހާ ފައިސާއެއް ބާކީ އެބަހުރި؟" ބައްޕަ ސުވާލުކުރިއެވެ.
"ބައްޕަ އެ ސުވާލުކުރައްވަނީ ކޮންކަމަކަށްތޯ؟" އަހަރެން އަނބުރާ ސުވާލުކުރީމެވެ.
"އެނގޭނެ އެއްނު. ކޮއްކޮގެ ވިޔަފާރިއަށް އެހީތެރިކަން ބޭނުންވާކަމަށް އަހަރެމެން ކުރިންވެސް ބުނެފައި ވާނެ." ބައްޕަގެ ޖަވާބުގައި ތަންކޮޅެއް ނުރުހުންތެރިކަން އެކުލެވިފައި ވެއެވެ.
"މި ދައްކަނީ ބަލި ކުއްޖަކަށް މީހުން ހަދިޔާކުރި ފައިސާގެ ވާހަކަ، ބައްޕާ." އަހަރެން ހަމަޖެހިލާފައި ބުނީމެވެ.
"އަދި މިހާރު އެ ފައިސާ އެހުރީ ނަބީލްގެ ފަރުވާއަށް ބޭނުންނުކޮށް." ބައްޕަގެ އަޑުގައި ފަރުވާކުޑަކަމެއް ހުރި ކަހަލައެވެ.
"ނުބުނާތި!" އަހަރެންގެ އަޑު އުސްވެއްޖެއެވެ. ބައްޕަ ހުއްޓުނެވެ.
ސޯފާގެ ފަހަތުގައި ނިހާން އޭނާގެ ކުޅޭ ކާރުތައް ދުއްވާ އަޑު އިވެއެވެ.
ރިޔާޒް ކުރިއަށް ޖެހިލިއެވެ.
"އިށީނދެބަލަ. ކޮރިޑޯ ތެރޭގައި އަމިއްލަ ކަންކަމާ ވާހަކަދައްކާކަށް ނުޖެހޭނެ."
އަހަރެން އެމީހުން އެތެރެއަށް ވެއްދީ، އަހަރެންގެ ދަރިފުޅުގެ ނަން އެގޮތަށް އަވަށްޓެރިންނަށް އިވޭން ބޭނުންނުވާތީއެވެ.
ސްކޫލް ޔުނީފޯމުގައި ހުރި ނަބީލްގެ ފޮޓޯއެއް ކައިރީގައި، މަންމަ އެ ކަރުދާސް ކޮތަޅު ބޭއްވިއެވެ.
ޝަޒްނާ އިށީނީ ސޯފާގެ އެންމެ ކޮޅުގައެވެ.
ދަރިފުޅު ބަލިވެ އުޅުނުއިރު އޭނާ އެއްދުވަހަކުވެސް ޒިޔާރަތެއް ނުކުރެއެވެ.
ބައްޕަ ހުރީ ކޮޅަށެވެ.
"ބައްޕައަކަށް ނޭނގޭނެ އަޅުގަނޑު މިހާތަނަށް ދައްކާފައި ނުވާ ކިތައް ބިލްތައް އެބަހުރި ކަމެއް. އަދި މި ފަންޑަށް އެހީވި މީހުންނަށް އަޅުގަނޑު ވެފައިވާ ވަޢުދުތަކެއްވެސް ބައްޕައަކަށް ނޭނގޭނެ. އެހެންކަމުން، އެކަމާ ބެހޭ ގޮތުން ސުވާލު ނުކުރައްވާ." އަހަރެން ބައްޕައަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރެ ސާބިތުކަމާއެކު ބުނީމެވެ.
"ކަލޭގެ ކޮއްކޮއަށް ސާޅީސް ހާހެއްހާ ރުފިޔާ ބޭނުންވޭ."
ސޯފާގެ ފަހަތުން ނާއިލް ބުންޏެވެ، "ނަބީލަށް ބޭނުންވީ މީހުން."
އެކަކުވެސް ގުޑައެއް ނުލިއެވެ.
އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު ހުރީ ފޮތެއް މޭގައި ޖައްސައިގެން ހިފަހައްޓައިގެންނެވެ.
"ކާފަ އަންނާނެތޯ އޭނާ އަބަދު އަހާ."
"ނާއިލް،" މަންމަ ވާހަކަދައްކަން އުޅުނެވެ.
"އޭނާ އެ ސުވާލުކުރުން ހުއްޓާލަންދެން އެހި."
އަހަރެން އޭނާގެ ކައިރިއަށް ދިޔައީމެވެ.
"ނިހާން ގޮވައިގެން ކޮޓަރިއަށް ދޭ، ދަރިފުޅާ."
"އެމީހުން ދޮންބެގެ ފައިސާ ގެންދަނީތަ؟"
"ނޫން، ދަރިފުޅާ."
"މަންމަ އެ ނުދޭން ވަޢުދުވޭ." ނާއިލްއަށްވެސް އެމީހުން ކަންތައް ކުރިގޮތް އެނގެއެވެ.
"މަންމަ ވަޢުދުވަން."
އޭނާ އަހަރެންގެ މޫނަށް ބަލާލުމަށްފަހު، ކޮއްކޮގެ އަތުގައި ހިފައިގެން ކޮޓަރިއާ ދިމާލަށް ހިނގައިގަތެވެ.
ކޮޓަރީގެ ދޮރު ލެއްޕުމާއެކު، ރިޔާޒް ސޯފާގައި ލެގިލިއެވެ.
"ބޮޑެތި މީހުންގެ ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް ކުދިން ވައްދައިގެން ނުވާނެ."
"ކަލޭމެން ތިއައީ އެކުދިންގެ ގެއަށް."
"އަހަރެމެން މިއައީ ކަންކަން ރަނގަޅުކުރަން."
"ކަލޭމެން ތިއައީ ފައިސާ ހޯދަން."
މަންމަ ކަރުދާސް ކޮތަޅުގެ ކައިރިފަށްތަކާ ކުޅެމުން ދިޔައެވެ.
"އަހަރެމެންނަށް ދެކަންތައްވެސް ކުރެވިދާނެ."
އެހެން ބުނުމުން އަހަރެންގެ ގާތަށްއައީ ޒާތެއްގެ ހިންޔެކެވެ.
"ހަނދާން އެބަހުރިތަ ހޮސްޕިޓަލުގައި ހުރެ ގޮތްހުސްވެ ހުރެ އަހަރެން ގުޅި ދުވަސް؟ ތިން ރޭ ވަންދެން އަހަރެން ނުނިދާ. ނިހާން ހުރީ ހުން އައިސްފައި. އޭނާ ކައިރީގައި މަޑުކޮށްލަދޭން އަހަރެން އެދުނިން."
"މަންމަގެ ކަކޫ..." މަންމަ އުޒުރު ދައްކަން އުޅުނެވެ.
"އާއިޝަތު އެ ސިޑިން އެރި. އޭނާގެ ކަކުލުގައިވެސް ރިއްސާ."
"ކަލޭ ތި ދައްކަނީ އަހަރެމެންނަކީ ވަރަށް ރަހުމުކުޑަ ބައެއްގެ ގޮތުގައި."ބައްޕަ ރުޅިއަސްގފައިހުރެ ބުންޏެވެ.
"އަހަރެން މި ކިޔައިދެނީ ކަން ހިނގި ގޮތް." އަހަރެން ވަރަށް ސާބިތުކަމާއެކު ބުނީމެވެ.
ބައްޕަގެ އަޑު ބާރުވިއެވެ.
"އަހަރެމެން ކަލޭ ބޮޑުކުރީ. ކަލެއަށްޓަކައި ގުރުބާނީތަކެއް ވީން."
"އަދި އަހަރެން މި ބޮޑުކުރީ އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު. އަހަރެން އެދުނީ އެންމެ ދެ ރޭގެ ވާހަކަ."
ރިޔާޒް ކޮޓަރިއާ ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ.
"އަހަރެންނަށްވެސް އޭނާ ގެއްލިއްޖެ."
އަހަރެން އޭނާއާ ދިމާއަށް އެނބުރުނީމެވެ.
"އާނ. ކަލެއަށްވެސް އޭނާ ގެއްލިއްޖެ."
އޭނާގެ މޫނުމަތިން ފެނުނީ ހިތްހަމަޖެހުމުގެ އަސަރެކެވެ.
ދެން އަހަރެން ވާހަކަ ކުރިއަށް ގެންދިޔައީމެވެ.
"އޭނާ ބިރުގަތީ ކޮން ކަމަކާ؟"
ރިޔާޒް އެއްޗެކޭ ނުބުންޏެވެ.
"ހާލު ތަންކޮޅެއް ރަނގަޅު ދުވަސްދުވަހު އޭނާއަށް ކެވުނީ ކޮން ކާއެއްޗެއް؟ އޭނާ ހެއްވާލީ ކޮން ނަރުސް ކުއްޖެއް؟ އެންމެ ފަހުން ސާފުކޮށް ވާހަކަދެއްކުނު ވަގުތު އޭނާ އެދުނީ ކޮން ކަމަކަށް؟"
"ހިތާމައަކީ މުބާރާތެއް ނޫން."
"އަހަރެން މި އަހަނީ ކަލެއަށް ކަލޭގެ އަމިއްލަ ދަރިފުޅު އެނގޭތޯ."
އޭނާ އިސްދަށަށް ޖެހިއެވެ.
ދެން ޝަޒްނާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ.
"ރިޔާޒް، ކަލޭ އަހަރެން ގާތު ބުނީ ޝިފާ ބޭނުންނުވަނީއޭ އަހަރެމެން ހޮސްޕިޓަލަށް ދާކަށް."
އޭނާ ކުއްލިއަކަށް އެނބުރުނެވެ.
"މިވަގުތު ތިވާހަކަ ނުދައްކާ."ރިޔާޒު ޝަޒުނާގެ ވާހަކަ ހުއްޓުވަން އުޅުނެވެ.
"ކަލޭ ބުނީ އޭނާ މީހުންނާ ބައްދަލުކުރަން އިންކާރުކުރަނީއޭ."
"އޭނާއުޅުނީ ވަރަށް އުނދަގޫކޮށް."
އަހަރެންގެ ސޯފާގައި އިށީނދެގެން އިން ޝަޒްނާއަށް އަހަރެން ބަލައިލީމެވެ.
"އަހަރެން އޭނާ ގާތު އަންނަން އެދުނިން. ކުޑަ ދެކުދިން ބަލައިދޭން އެދުނިން. އޭނާ ބުނީ ޝަޒްނާ އެކުދިން ބައިތިއްބަން ބޭނުންނުވަނީއޭ."
އެވަގުތު ރިޔާޒުގެ މޫނުމަތީގެ ކުލަވަރު ބަދަލުވިއެވެ. އަދި ޝަޒުނާއަށް ހީވީ ޝޮއްކެއް ލިބުނީ ހެންނެވެ.
"އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް އެހެންނެއް ނުބުނަން." ޝަޒްނާ ރިޔާޒަށް އިންތިހާއަށް ރުޅިއައެވެ.
ރިޔާޒް ތެދުވިއެވެ.
"އެންމެން މިތިބީ ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކޮށްފައި. އަހަރެމެން އެހެން ދުވަހަކުން އަންނާނީ."
"ނޫން،" ޝަޒްނާ ބުންޏެވެ.
އޭނާ ޝަޒްނާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުއްޓެވެ.
ޝަޒްނާ އަނެއްކާވެސް އަހަރެންގެ މޫނަށް ބަލައިލިއެވެ.
"މި ރިޔާޒު އަހަރެން ގާތު ބުނީ ބޭސްފަރުވާގެ ހަރަދުތައް ކުރަނީ ތިމަންނާއޭ. ޝިފާ އިތުރަށް ފައިސާއަށް އެދެނީ ކަންކަން ރަނގަޅަށް މެނޭޖު ނުކުރެވޭތީއޭ."
ވަގުތުކޮޅަކަށް އަހަރެންނަށް އެއްޗެކޭ ނުބުނެވުނެވެ.
ދެން މޭޒުމަތިން ފޯނު ނަގައި މެސެޖުތައް ހުޅުވާލީމެވެ.
އަދި ޝަޒްނާގެ އަތަށް ފޯނު ދިނީމެވެ.
އޭނާ ހިމޭނުން އިނދެ އެ މެސެޖުތައް ކިޔަންފެށިއެވެ. ހަމަ އެވަގުތު ރިޔާޒަށް ކެތްނުކުރެވިގެން
ޝަޒްނާގެ އަތުން އެ ފޯނު އަތުލަންވެސް އޭނާ މަސައްކަތް ކުރިއެވެ.
ޝަޒްނާ ފޯނު ދުރުކުރިއެވެ.
އަހަރެންނަކީ 'ފަގީރު ލިޔުންތެރިއެއް' ކަމަށް ބުނެފައި އޮތް މެސެޖާ ހަމައަށް ދެވުމުން، އޭނާގެ ލޮލުން ކަރުނަ އައެވެ.
"އަހަރެން އޭނާ ދެއްކި ވާހަކަ ގަބޫލުކުރީ،" އޭނާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ.
އެކަމާ ގުޅިގެން އަހަރެންނަށް ބުނެވޭނެ ބޭނުންތެރި އެއްވެސް ވާހަކައެއް ނެތެވެ.
ބައްޕަ ކަރުކެހިލިއެވެ.
"މިހާރު މިއޮތީ މާ ދުރަށް ގޮސްފައި. އަހަރެމެން މިއައީ މީހުން ކުށްވެރިކުރާކަށް ނޫން."
"ބައްޕަމެން ތިއައީ ކަމަކު އެދިގެން." އަހަރެން ބުނީމެވެ.
"ޝިފާ، މިއީ ލޯނެއް. ކަލޭގެ ކޮއްކޮ އެ އަނބުރާ ދައްކާނެ."
"އެހެންވިއްޔާ އޭނާ ބޭންކަކަށް ލޯނަށް އެދެން ބުނޭ."
"އާއިލާއިން އާއިލާއަށް އެހީވާނެ."
އަހަރެން ކޮޓަރިތެރެއަށް ބަލައިލީމެވެ.
މަންމައާއި ބައްޕަވެސް ތިބީ ފާޑަކަށް ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ.
ރިޔާޒް ހުރީ ދޮރު ކައިރީގައެވެ.
ޝަޒްނާ ދެއަތުން އަހަރެންގެ ފޯނުގައި ހިފަހައްޓައިގެން އިނެވެ.
އާނ، ވަރަށް ރަނގަޅުވާހަކައެއް، އާއިލާއެއް ނަމަ އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭނެ" އެކަމަކު މީގެ ހަތަރުމަސް ކުރިން ފެށިގެން އަހަރެންގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ބިނާވެފައިވާ އެކަނިބަލަމުން އައި ތިން ދަރިންގެ ތެރެއިން ފޮނި އުއްމީދުތައް ކުރަމުންއައި އަހަރެންގެ ދޮށީ ދަރިފުޅު ބަލިވެގެން އުޅުނުއިރު އަހަރެން އެކަނި މާއެކަނި ގަނަތެޅުނު އިރު ކޮބާ ތިބުނާ އާއިލާ؟
އަހަރެންގެ އާއިލާއެއް ނެތްކަން ތިބުނާ އާއިލައިން ތިމީހުން އަހަންނަށްވަނީ ސާބިތުކޮށްދީފައި."
ބައްޕަ އެއްޗެކޭ ބުނަން އަނގަ ހުޅުވާލިއެވެ، ނަމަވެސް އަހަރެން އަތުން އިޝާރާތްކޮށް ބައްޕަ ހުއްޓުވައި ފަނޑުގެ ވާހަކަ ދައްކަން ފެށީމެވެ.
"ބައްޕަ ތިބުނީ ފަނޑުގެ ވާހަކަ ދޯ"
"ފަންޑުގެ ހުރިހާ ހިސާބެއް އެބަހުރި. ނިންމަންޖެހޭ ހަރަދުތަކެއް އެބަހުރި. ބާކީ ހުރި އެއްޗަކާ މެދު އަހަރެންނާއި ފަންޑު ހިންގި މީހުން މަޝްވަރާކޮށް، އެހީވި މީހުންނާ ވާހަކަދައްކާނަން. ބައްޕަގެ ވިޔަފާރިއަށް ދޭނެ އެއްވެސް ފައިސާއެއް އޭގެ ތެރެއަކު ނެތް." މިގޮތަށް އެއްކުރެވޭ ފައިސާއަކީ އެއްވެސް ޙާލެއްގައި ވިޔަފާރިއަށް ދޫކުރެވޭނެ ފައިސާއެއް ނޫން."
އުއްމީދުކުރަން ފަނޑުގެ ފައިސާގެ ވަހަކައަސް ސާފުކޮށްދެވިއްވެއްޖެ ކަމަށް"
ބައްޕަ ބޯ ހޫރާލިއެވެ.
"ކަލޭ ބަދަލުވެއްޖެ."
ކޮޓަރީގެ ތެރެއިން ކުޑަ ދަރިފުޅު ނިހާނު އެވަގުތު ގޮވަންފެށިއެވެ.
ނާއިލް އޭނާއަށް ހިތްވަރުދޭ އަޑު އަހަރެންނަށް އިވުނެވެ.
"އާނ،" އަހަރެން ބުނީމެވެ. "އަހަރެން ބަދަލުވެއްޖެ."
" އަހަރެން ބަދަލުވިޔަސް ނުވިޔަސް، މިގޮތަށް އެއްކުރެވޭ ފަނޑު ފައިސާއަކީ ވިޔަފާރިއަށް ލޯނުދީ ކަންކަން ކުރަން ބޭނުން ކުރަން ހެޔޮވެސް ނުވާނެ ބައްޕާ"
އަހަރެން އެދެނީ ތިއެންމެން މިވަގުތު ދިޔުމަށް"
އެހެންބުނެ ގޭގެ ދޮރު އެކީ އެކަށް އަހަރެން ހުޅުވާލީމެވެ.
ބައްޕަ ފުރަތަމަ ނުކުތެވެ. އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުނެއެވެ.
މަންމަ މޭޒު ކައިރީގައި މަޑުކޮށްލިއެވެ.
"މަންމައަށް މަދުވެގެން ކަލޭގެ ގައިގައި ބައްދާލެވިދާނެތަ؟"
"މިއަދަކު ނޫން،" އަހަރެންނަށް ވަގުތުން ބުނެވުނެވެ.
މަންމަ ބޯ ޖަހާލިއެވެ.
އަހަރެން މަންމަ ބޭނުންވިއެވެ. އެއީ އެންމެ އުނދަގޫވީ ވަގުތެވެ.
މި ހުރިހާ ކަމެއްގެ ފަހުންވެސް، ވަރުބަލިވެފައިވާ އަހަރެންގެ ހިތުގެ ކޮންމެވެސް ބައެއް ބޭނުންވީ މަންމަގެ ކޮނޑުގައި ބޯ އަޅާލައިގެން އޮންނާށެވެ. އެހެން މީހަކު އަހަރެންނަށްޓަކައި ހިތްވަރުގަދަވާނެ ނަމައޭ ހިތަށް އެރިއެވެ.
ނަމަވެސް، ހިތްހަމަޖެހުން ބޭނުންވުމާއި ރައްކާތެރިކަން އިހުސާސްވުމަކީ ދެކަމެކެވެ.
ރިޔާޒުވެސް ނިކުތީ އޭނާގެ ފަރާތުން ލިބުނު ފުރައްސާރައަށްޓަކައި މިހާރު ވިސްނިއްޖެ ކަމަށް ބުނެ ހިތާމަކުރާކަމަށް ބުނެފައެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ މާފަކަށް ނޭދެއެވެ.
ޝަޒްނާ އަހަރެންގެ އަތަށް އަހަރެންގެ ފޯނު ދެމުންވެސް މާފަށް އެދުނެވެ.
"އަހަރެން މާފަށް އެދެން."
އަހަރެން ބޯ ޖަހާލީމެވެ.
އޭނާ ނުކުތީ ރިޔާޒްގެ ފަހަތަކުން ނޫނެވެ.
ޝަޒްނާ ގެނައި ހަދިޔާ ކޮޓަޅު އޮތީ މޭޒުމަތީގައެވެ.
އެރޭ އަހަރެން އެ ހަދިޔާ ކޮތަޅު އާއިޝަތަށް ދިނީމެވެ.
އޭނާ މުޅި ހެނދުނު ހޭދަކުރީ އަހަރެންގެ ދަރިންނަށް ކައްކާށެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަހު ހޭލެވުނުއިރު އަހަރެންގެ ހުރިހާ ހިތާމައެއް ފިލައިގެންނެއް ނުދެއެވެ.
އަހަރެން ފަތިހު ހޭލިއިރު ކުޑަމީހާ ނިހާން އޮތީ ކުޑަކަމުގޮސްފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެއީ އާއްމުކޮށް ވާހަކަމެއް ނޫނެވެ. މަދު ފަހަރެއްގައެވެ.
ވަރުބަލިވެފައި ހުރި ނަމަވެސް އެނދުތައްމަތި ދޮވެ ސާފުކޮށް މުޅި ކޮޓަރި ސާފުކޮށް، ޕާން ޓޯސްޓްކޮށް ދެދަރިންގެ ސްކޫލް ޔުނިފޯމް ތައްޔާރުކޮށް ސްކޫލަށް ގެންގޮސް ލުމަށްފަހު އެނބުރި އާދެވުނު ހުރީ އަހަރެންގެ ގައިގެ ވަރުދޫވެފައެވެ. ގެއަށް އައިސް ވަދެވުމާއެކު އަހަންނަށް ރޮވެން ފެށިއެވެ.
ދަރިފުޅު ވަކިވެ ދިޔުމާއި އާއިލާއިން ކަންތައް ކުރި ގޮތް ހިތުގައި ޖެހުނުލެއް ބޮޑުކަމުންނެވެ.
"އަހަރެން އެ ދަރިފުޅާއެމެދު ހާދަ އުއްމީދެއް ކުރީމޭ"
'އާއިލާކަން ދަނެގެން އިއްޔެ މަންމަ އާއި ބައްޕަ އައީ އެއްވެސް ހާލެއްގައި އަހަރެންގެ ހާލު ބަލާކަށް ނޫނެވެ. އަދި އެމީހުންގެ މާމަދަރިން ދެކިލާކަށްވެސް ނޫނެވެ. ދެމީހުން ކުރެ އެކަކުވެސް ކިހިނެތްހޭ އަހާވެސް ނުލައެވެ.
އައީ ފައިސާގެ ދަހިވެތި ކަމުގައެވެ. ފަންޑުފައިސާއެއް އެފަދަ ގޮތަކަށް ބޭނުން ކުރަން ހެޔޮވާނީ ކިހިނެތް؟
ނޫނެކޭ' ބުނުމަކުން ހިތާމަ ފިލައިގެންނެއް ނުދިޔައެވެ.
ނަމަވެސް އަހަރެމެންގެ ގެއަށް އައީ ތަފާތު ހަމަހިމޭންކަމެކެވެ.
އަހަރެމެން މާޔޫސްކޮށްލާ މީހުންނަށް އިންތިޒާރުކުރުން އަހަރެން ހުއްޓާލިކަން މިހާރު އެމީހުންނަށް އެނގޭނެއެވެ.
އެޑިޓަރުގެ މެސެޖުތަކަށް ޖަވާބު ދިނީމެވެ.
ވިހި މިނެޓު ވަންދެން ލެޕްޓޮޕް ދޮށުގައި އިނީމެވެ.
ދެން ތިރީސް މިނެޓެވެ.
ބައެއް ދުވަސްދުވަހު އަހަރެން ޕެރެގްރާފެއް ލިޔަމެވެ. އަނެއްބައި ދުވަސްދުވަހު، ނަބީލް އެންމެ ފަހުން އަޑުއެހި ލިޔުމަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނީމެވެ.
އާއިޝަތު ސައި ގެނެސްދެއެވެ.
ނާއިލް އަހަރެންގެ ކީބޯޑު ކައިރީގައި ކުދި ނޯޓުތައް ބަހައްޓަން ފެށިއެވެ.
'މިއަދު ކައިފިންތަ؟'
'މާ ލަސްވަންދެން މަސައްކަތް ނުކުރާތި.'
އެއް ނޯޓެއްގައި އޮތެވެ:
'ނަބީލް ބުނާނެ ވަރަށް ފޯރީގައި ކިޔައިދޭށޭ.'
އަހަރެން އެ ނޯޓު ރައްކާކުރީމެވެ.
ދެ ހަފުތާ ފަހުން ޝަޒްނާ އެކަނި އައެވެ.
އޭނާ މާބޮނޑިއެއް ނުގެނެއެވެ.
"އަހަރެންނަށް އެނގޭ މާފަށް އެދުމަކުން ހުރިހާ ކަމެއް ރަނގަޅު ނުވާނެކަން،" އޭނާ ދޮރުމަތީގައި ހުރެ ބުންޏެވެ. "އަހަރެން އަހާލަން މިއައީ ކުދިންނަށް ބޭނުންވާ އެއްވެސް އެއްޗެއް ހޯދަންޖެހިފައި އެބައޮތްތޯ."
އަހަރެން އޭނާއަށް އެތެރެއަށް ވަންނާކަށް ނުބުނަމެވެ.
"ސްކޫލް ބޫޓު،" އަހަރެން ބުނީމެވެ.
އޭނާ ބޯ ޖަހާލިއެވެ.
"ކޮން ސައިޒެއްގެ؟"
އެންމެ ފަހުން، މީހަކު ކަމެއް ކޮށްދިނުމުގެ ނިޔަތުގައި ސުވާލެއް ކުރިއެވެ.
މަންމަ ބައެއް ފަހަރު ގުޅައެވެ.
ފުރަތަމަ އަހަރެން ފޯނު ނުނަގަމެވެ.
ފަހުން ނަގަން ފެށީމެވެ.
އޭނާ ކަންކަން ދިފާއުކޮށް ވާހަކަދައްކަން އުޅުމުން، އަދި އެ ވާހަކަތައް އަޑުއަހަން އަހަރެން ތައްޔާރު ނޫން ކަމަށް ބުނީމެވެ.
ފަހުން، އަމިއްލަ ނަފްސު ދިފާއުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އޭނާ ކުދިންގެ ހާލު އަހަން ފެށިއެވެ.
އިތުބާރު އަލުން އުފެދެމުން ދިޔައީ ވަރަށް ލަހުން، ކުދިކުދި މިންވަރަށެވެ.
ބައްޕަ ފަހުން ދުވަހަކުވެސް އެ ފައިސާގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ.
މަސްތަކެއް ފަހުން، ބޭރު ދުނިޔޭގައި އާދައިގެ ދިރިއުޅުން ކުރިއަށްދާއިރު، ހޮސްޕިޓަލުގެ ކޮރިޑޯއެއްގައި އިން މައެއްގެ ވާހަކަ އަހަރެން ލިޔުނީމެވެ.
އަހަރެން ނަންތައް އުނިކުރީމެވެ.
އަހަރެން ލިޔުނީ ސްކޫލުން ކުދިން ބަލާދިޔަ އަވަށްޓެރިޔާގެ ވާހަކައެވެ. އެހެން މީހެއްގެ މަސައްކަތް ހިމޭންކަމާއެކު ނިންމައިދިން އެކުވެރިޔާގެ ވާހަކައެވެ. އަތުގައި އޮތް ކުޑަ މިންވަރުން އެހީތެރިވި ނުދަންނަ ބީރައްޓެހިންގެ ވާހަކައެވެ.
އަހަރެން ފަތިސްވަންދެން ލިޔަން އިނީމެވެ.
ނާއިލަށް އަހަރެން ފެނުނީ މޭޒު ދޮށުގައި އިނދެއެވެ.
"ނިމުނީތަ؟"
"ހީވަނީ."
"ކިޔައިދީބަލަ."
އޭނާގެ ކޮއްކޮ، ނަބީލްގެ ބާލީސް ހިފައިގެން އައިސް އޭނާގެ ކައިރީގައި އިށީނދެލިއެވެ.
އަހަރެން ކިޔައިދިނީމެވެ.
ލިޔުމުގެ މެދުތެރެއިން އަހަރެންގެ އަޑު ބެދޭގޮތްވިއެވެ.
ނާއިލް މޭޒުމަތިން އަތް ދިއްކޮށް އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފެހެއްޓިއެވެ.
"މަންމާ، ކުރިއަށް ގެންދޭ."
އަހަރެން ލިޔުން ނިންމާލީމެވެ.
ނިމުމުން ނިހާން އެހިއެވެ، "ދޮންބެއަށް އަޑުއިވުނުތަ؟"
ހެނދުނުގެ ފަނޑު އަލިކަމުގެ ތެރޭގައި ތިބި އަހަރެންގެ ދެ ދަރިންނަށް އަހަރެން ބަލައިލީމެވެ.
"އަހަރެންނަކަށް ނޭނގެ، ދަރިފުޅާ."
އޭނާ އެ ބާލީހުގައި މޫނު ފޮރުވާލިއެވެ.
"އަހަރެން އުއްމީދުކުރަން އޭނާ އެއަށް ގަޔާވާނެ ކަމަށް."
"އަހަރެންވެސް އުއްމީދުކުރަނީ ތިހެން."
އެދުވަހުގެ ހެނދުނު، ސްކޫލަށް ދިއުމުގެ ކުރިން، ނަބީލްގެ ފޮޓޯ ކައިރީގައި އަހަރެމެން އާ ފޮޓޯއެއް ބޭއްވީމެވެ.
އެއީ އަތިރިމަތީގައި ތިބި އަހަރެމެން ތިން މީހުންގެ ފޮޓޯއެކެވެ. ވަރުބަލިވެފައި ތިބި ނަމަވެސް، އެންމެން ތިބީ ހިނިތުންވެފައެވެ. އެ ފޮޓޯގައި ދެ ކޮއްކޮމެންގެ މެދުގައި ހުސްތަނެއް ދޫކޮށްފައި އިނީ، އެއީ ނަބީލްގެ މަގާމު ކަމަށް އެކުދިން ބުނާތީއެވެ.
ދެން އަހަރެން އެކުދިންގެ ނިތްކުރިއަށް ބޮސްދީ، ދަބަސްތައް ނަގައި، ދޮރު ހުޅުވާލީމެވެ.
އަހަރެމެންނަށް އަދި ދިރިއުޅުމެއް އެބައޮތެވެ.
އެމީހުން އަހަރެންގެ ދޮރުމައްޗަށް އައީ އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު ނިޔާވިތާ ހަތަރު ހަފުތާ ފަހުންނެވެ. މަންމައާއި ބައްޕަ އައީ ކަމަކު އެދިގެންނެވެ. އިއްތިފާގުން ނަމަވެސް އެމީހުންނާ އެކުއެކީހެން އަހަރެންގެ ތިން ދަރިންގެ ބައްޕަ، ރިޔާޒު އާއި އޭނާގެ މިހާރުގެ އަނބިމީހާ ޝަޒުނާވެސް އައެވެ.
މަންމަގެ އަތުގައި ހުރީ، ކުދިންނަށް ދިނުމަށް ގެނެސްފައިވާ ކަހަލަ ބިސްކޯދު ކޮޅަކާއި ލޮލީޕޮޕް ފަދަ ހެޔޮކާނާ އަޅާފައިވާ ކަރުދާސް ކޮތަޅެކެވެ. މިއީ މީހަކު ނިޔާވުމުން ތައުޒިޔާކިޔަން އަންނައިރު، ގެއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ކުޑަކުދިންނަށް ގެންނަ އާދައެކެވެ. މަންމަގެ ފަހަތުގައި ބައްޕައާއި، ރިޔާޒުއާއި ޝަޒުނާ ހުއްޓެވެ. ހޮނިހިރު ދުވަހެއްގެ މެންދުރުފަހުގެ ވަގުތަކާ ނުބައްދަލު މިންވަރަށް އެ އެންމެން ތިބީ ނަލަވެގެންނެވެ.
"އަހަރެމެން މިތިބީ ވިސްނާލައިގެން،" މަންމަ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ. "އަހަރެމެން ބޭނުމީ ކަންކަން ރަނގަޅުކުރަން. އަހަރެމެން މިއީ އާއިލާ."
އަހަރެން އެމީހުންނަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރީމެވެ.
އަހަރެންގެ ދޮށީ ދަރިފުޅު ލޭގެ ކެންސަރާ ހަނގުރާމަކުރަމުން ދިޔަ ތިން މަސްދުވަހު، އެއީ އާއިލާކަން ހަނދާންކޮށްދިނުމަށް އެދި އަހަރެން އާދޭސްކުރީ ހަމަ މި މީހުންގެ ގާތުގައެވެ.
ދެން ބައްޕަ ކުރިއަށް ޖެހިލިއެވެ.
"ނަބީލްގެ ބައްޔަށް ފަރުވާކުރަން އެއްކުރި ފަންޑުން ބާކީ ފައިސާ ހުރި ކަމަށް އަހަރެމެންނަށް އަޑުއިވުނު،" ބައްޕަ ބުންޏެވެ. "ކަލޭގެ ކޮއްކޮގެ ވިޔަފާރިއަށް އެހީތެރިކަން ބޭނުންވޭ. އަހަރެމެންނަށް ފެނުނީ އެ ފައިސާ އޭނާއަށް ލޯނެއްގެ ގޮތުގައި ދޭން."
އަހަރެންގެ ފަހަތުގައި ހުރި ސީލިން ފަންކާ އެނބުރޭ ކޮންމެ ފަހަރަކު 'ކްލިކް' އަޑެއް އިވެމުންދިޔައެވެ.
ކޮންމެވެސް ތަނެއްގައި، މަތީބުރީގައި ކުއްޖަކު ހީހީ ސަކަރާތްޖަހާ އަޑުވެސް އިވެއެވެ.
އާދައިގެ އަޑުތަކެކެވެ. މާލޭގެ އާދައިގެ މެންދުރުފަހެކެވެ.
އަދި އަހަރެންގެ ބައްޕަ އެ އެދެނީ، މިދުނިޔއިން އަހަރެމެންނާ ވަކިވެގެންދިޔަ ދަރިފުޅުގެ ނަމުގައި ހުރި ފައިސާ، ލޯނަކަށް ބަދަލުކުރުމަށެވެ.
މިއީ އަހަރެންގެ ވާހަކައެވެ. އަހަރެންގެ ނަމަކީ މަރިޔަމް ޝިފާއެވެ. އަހަރެންގެ ދޮށީ ދަރިފުޅު ވަޅުލިއިރު އަހަރެންގެ އުމުރަކީ ތިރީސް އަށް އަހަރެވެ.
އޭރު ދަރިފުޅު ނަބީލްގެ އުމުރަކީ ފަނަރަ އަހަރެވެ.
އޭނާގެ ކޮއްކޮމެން ކަމަށްވާ ނާއިލްއާއި ނިހާންގެ އުމުރަކީ ދިހަ އަހަރާއި ހަ އަހަރެވެ.
ދަރިފުޅު ނަބީލް ބަލިވުމުގެ ކުރިން އަހަރެމެންގެ ދިރިއުޅުމަކީ ކުޑަ ނަމަވެސް އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެކެވެ. އަހަރެން އޮންލައިން ނޫހަކަށް ލިޔުންތައް ލިޔެ، އެހެން މީހުންގެ ލިޔުންތައް އެޑިޓްކޮށް، ބައެއް ރޭރޭ ލިޔެކިޔުންތައް ތަރުޖަމާކުރަމެވެ.
އަހަރެންގެ ކުރީގެ ފިރިމީހާ ރިޔާޒް، އޭނާއަށް ފެންނަ ވަގުތެއްގައި ދަރިންގެ ހަރަދު ދެއެވެ.
"ކަލޭ ތި މަސައްކަތްކުރަނީ ގޭގައި އިނދެގެން،" ދަރިންގެ ކިޔެވުމުގެ ހަރަދަށް އެދޭ ކޮންމެ ފަހަރަކު އޭނާ ބުނެއެވެ. "އެހެން މީހުން އުފުލަންޖެހޭ ފަދަ ހަރަދުތަކެއް ކަލޭ އުފުލާކަށް ނުޖެހޭނެ."
ގޭގެ ކުލީގެ ބަދަލުގައި އެފަދަ ބަހަނާތައް ގޭގެ ވެރިމީހާ ގަބޫލުނުކުރާނެކަން އޭނާއަކަށް ދުވަހަކުވެސް ނުވިސްނެއެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، އަހަރެމެންގެ އަމިއްލަ އާދަކާދަތަކެއް އޮވެއެވެ.
ނަބީލް އޭނާގެ ކޮއްކޮމެން ސްކޫލަށް ގެންގޮސްދެއެވެ. ފުޓްބޯޅަ ފިޔަވައި އެހެން ކޮންމެ ކަމަކާ މެދު ނާއިލް ޝަކުވާކުރެއެވެ. ނިހާން ނިދުމުގެ ކުރިން ތިން ފަހަރު ބޮސްދިނުމަށް ބޭނުންވެއެވެ. އެއީ ނިތްކުރިއަށް އެކެއް، ކޮލަށް އެކެއް، އަދި އޭނާގެ ބާލީސް ދަށުގައި ބާއްވާ އަތްތިލައަށް އެކެކެވެ.
ކުޑަ ދެކުދިން ނިދުމުން، ނަބީލް އައިސް އަހަރެންގެ ކޮޓަރީގެ ދޮރުމަތީގައި ހުރެ އަހާނެއެވެ.
"މަންމާ! މިއަދު ލިޔުނު އެއްޗެއް ކިޔައިދީބަލަ."
ބައެއް ފަހަރު އެއީ ފޫހި އެއްޗެކެވެ އަހަރެން ބުނަމެވެ.
"އެހެންވިއްޔާ ވަރަށް ފޯރީގައި ކިޔައިދީ."
މަގު ހެދުމާ ބެހޭ ގޮތުން ނުވަތަ ތަކެތީގެ އަގު ބޮޑުވުމާ ބެހޭ ގޮތުން އަހަރެން ލިޔެފައިވާ ލިޔުންތައް، އެއީ ވަރަށް އަސަރުގަދަ ވާހަކައެއް ފަދައިން ކިޔަމުންދާއިރު އޭނާ އަޑުއަހަން ހުރެއެވެ.
އަހަރެމެންގެ ކުޑަ އެޕާޓްމަންޓް އޮންނަނީ އޭނާގެ ހުނުމުގެ އަޑުން ފުރިފައެވެ.
ގެއަކުން މިފަދަ އަޑުތަކެއް ހިނދިދާނެ ކަމަކަށް އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް ހިއެއް ނުކުރަމެވެ.
ބަލީގެ ފުރަތަމަ ނިޝާނަކީ ވަރުބަލިކަމެވެ.
ދެން ހަށިގަނޑުން ނޫފައިގަތުމެވެ.
އޭގެ ފަހުން، ރަނގަޅުވެއްޖެ ކަމަށް ހީކުރި ހުން އަނބުރާ އައުމެވެ.
ހޮސްޕިޓަލުގައި ޑޮކްޓަރު ޓެސްޓުތަކުގެ ވާހަކަ ދައްކަމުން ދިޔައިރު، ނަބީލް އިނީ އަހަރެންގެ އަތްދަބަހުގެ ފަށްތަކުގެ ތެރެއަށް އިނގިލިތައް މަހާލައިގެން އަހަރެންގެ ކައިރީގައެވެ.
ފަހުން އަހަރެމެން އެކަނިވުމުން އޭނާ އެހިއެވެ. "މިއީ ސީރިއަސް ކަމެއްތަ؟"
"އާނ."
"ކިހާ ސީރިއަސް؟"
އަހަރެން އޭނާގެ އަތަށް ބަލައިލީމެވެ.
އޭނާ އަހަރެންގެ ދަބަހުން އަތް ދޫކޮށްލުމަށްފަހު، އަހަރެންގެ އިނގިލިތަކުގައި ހިފެހެއްޓިއެވެ.
"މަންމައަށް އަހަރެން ގާތު ބުނެވިދާނެ."
ބަލި ދެނެގަނެވުމާއެކު އަހަރެން ރިޔާޒަށް ގުޅީމެވެ.
"އަހަރެމެންގެ ދަރިފުޅަށް ލޭގެ ކެންސަރު ޖެހިއްޖެ."
ވަރަށް ގިނައިރު ވަންދެން އޭނާ ހަނު ހުރެފައި އެހިއެވެ. "މީގެ ހަރަދު ކިހާވަރަކަށް ދާނެ؟"
ނަބީލް ބިރުގަނެފައި ހުރިތޯ އޭނާ އަހާނެ ކަމަށް އަހަރެން އުއްމީދުކުރީމެވެ.
ނަމަވެސް އޭނާ އެފަދަ ސުވާލެއް ނުކުރެއެވެ.
ފަރުވާގެ ކުރީކޮޅު އަހަރެންގެ މައިންބަފައިން އެއްފަހަރު އައެވެ. މަންމަ ގެނައި މޭވާތައް ކެވޭ ވަރަށްވުރެ ނަބީލްގެ ހާލު ދެރައެވެ. ބައްޕަ ހުރީ ދޮރު ކައިރީގައި ފޯނަށް ބަލާށެވެ.
އޭގެ ފަހުން ލިބެމުންދިޔައީ މެސެޖުތަކެވެ.
'ދުއާކުރޭ.'
'ހިތްވަރުގަދަކުރޭ.'
'ބަދަލެއް އައިސްފިއްޔާ އަންގާލަދީ.'
ނަމަވެސް، ކުޑަ ދެކުދިން މަދު ރޭތަކަކަށް ބަލައިދިނުމަށް އެދުމުން، މަންމަ ބުނީ ކަކުލުގައި ރިއްސަނީ ކަމަށެވެ.
ބައްޕަ ބުނީ އެކުދިންގެ ސަބަބުން އެމީހުންގެ އާދަކާދައަށް ބުރޫއަރާނެ ކަމަށެވެ.
ރިޔާޒް ގާތު އެދުމުން އޭނާ ބުނީ އޭނާގެ އަންހެނުން ޝަޒްނާ އެކުދިން ބައިތިއްބަން ބޭނުންނުވާ ކަމަށެވެ.
"މި ފަރުވާ ނިމެންދެން އެކަނި،" އަހަރެން އާދޭސްކުރީމެވެ.
"ޝިފާ، ކަލޭ އަބަދުވެސް ތިއުޅެނީ ކަމަކު އެދިގެން."
"އަހަރެން މި އެދެނީ ކަލޭގެ އަމިއްލަ ދަރިން ބަލައިދިނުމަށް."
"ކަލެއަކީ ހަމައެކަނި ފަގީރު ލިޔުންތެރިއެއް. އަމިއްލައަށް ތިކަމާ ކުރިމަތިލާ."
އޭނާ އެހެން ބުނިއިރު އަހަރެން ހުރީ ހޮސްޕިޓަލުގެ ސިޑިގޮޅީގައެވެ.
އޭގެ ފަހުން ފިނި ސިޑިބަރީގައި އިށީނދެގެން އިން ހަނދާން އަހަރެން ހުރެއެވެ. އެއީ މައްޗަށް އަރާނެ ވަރު އަހަރެންގެ ފައިގައި ނެތުމުންނެވެ.
އަހަރެމެންނަށް އެހީތެރިވީ އަހަރެމެންގެ މައްޗަށް އެއްވެސް ޒިންމާއެއް ނެތް މީހުންނެވެ.
އަހަރެމެންގެ ތިރީބައިގައި އުޅޭ އާއިޝަތު، ކުދިން ސްކޫލުން ނިމުމުން ގެއަށް ގެންގޮސްދެއެވެ. މަސައްކަތުގެ އެކުވެރިއަކު، އަހަރެންގެ މަސައްކަތްތައް ލަސްވާކަން އެޑިޓަރަށް ނޭންގޭނެހެން ނިންމައިދެއެވެ.
ސްކޫލް ދުވަސްވަރުގެ އެކުވެރިއަކު، އަހަރެމެންނަށް ނުއުފުލޭ ހަރަދުތަކަށް ފައިސާ އެއްކޮށްދިނެވެ.
މީހުން ފޮނުވާ ކުދިކުދި އެހީތަކާއެކު ފޮނުވާ މެސެޖުތައް ނަބީލްގެ އެނދު ކައިރީގައި އިނދެގެން އަހަރެން ކިޔަމެވެ.
'ދަރިފުޅަށްޓަކައި.'
'ﷲ އޭނާއަށް ޝިފާ ދެއްވާށި.'
'އަމިއްލައަށް ކެއުމަކަށްވެސް އެއްޗެއް ގަނެލާތި.'
ކޮންމެ އެހީއަކާއި ހަރަދެއްގެ ހިސާބު އަހަރެން ބެލެހެއްޓީމެވެ. އަހަރެމެންނަށް އެހީވާ މީހުންނަށް، އެމީހުންގެ ފައިސާއަށް ވަމުންދާ ގޮތް އެނގުމަކީ އަހަރެންނަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ނަބީލަށް މި ފަންޑުގެ ވާހަކަ އެނގެއެވެ.
އެއްދުވަހެއްގެ އިރުއޮއްސުނު ވަގުތު، އަހަރެން ރިސިޕްޓްތައް ޗެކްކުރަނިކޮށް އޭނާ ބަލަން އިނެވެ.
"މީހުން އެހީވަނީ މަންމަ ދަންނާތީތަ؟"
"ބައެއް މީހުން ދަންނާތީ. އަނެއްބަޔަކު ނުވެސް ދަންނޭ."
އޭނާ އެކަމާ މެދު ވިސްނާލިއެވެ.
"އެހެންވިއްޔާ އަހަރެމެން ހީކުރި ވަރަށްވުރެ ބޮޑު އާއިލާއެއް އެބައޮތްތާ."
އޭނާ ހިނިތުންވުމުން އަހަރެންވެސް ހިނިތުންވީމެވެ.
ދެން އަހަރެން ފާޚާނާއަށް ވަދެ، ތުވާލީގައި މޫނު ފޮރުވައިގެން އޮވެ ރޮއިގަތީމެވެ.
ބަލީގެ ފަހު ދުވަސްކޮޅު، ސްކޫލަށް ދެވޭނީ ކޮން އިރަކުންތޯ އެހުން އޭނާ ހުއްޓާލިއެވެ.
އޭގެ ބަދަލުގައި އޭނާ އެހީ ކޮއްކޮމެންގެ ވާހަކައެވެ.
"ނާއިލް މެތްސް ޓެސްޓުން ފާސްވިތަ؟"
"އާނ."
"ނިހާންގެ އަނެއް ދަތްވެސް ވެއްޓިއްޖެތަ؟"
"އާނ. އޭނާ ބޭނުންވޭ ދަރިފުޅަށް ދައްކަން."
"އޭނާ ގާތު ބުނޭ އެ ރައްކާކޮށްފައި ބާއްވާށޭ."
އެއްދުވަހެއްގެ މެންދުރުފަހު، އަހަރެން އޭނާގެ ބާލީސް ރަނގަޅުކޮށްދެނިކޮށް، ނަބީލް އަހަރެންގެ އަތުކުރީގައި ހިފެހެއްޓިއެވެ.
"މަންމާ، މަންމަ ލިޔުން ހުއްޓާނުލާތި."
"މަންމަ މިހާރުވެސް މިލިޔަނީނުން."
"ބިލްތަކާއި މެސެޖުތަކެއްގެ ވާހަކައެއް ނޫނޭ މަންމާ."
"ގެއަށް ދެވުނީމާ ރަނގަޅަށް ލިޔަން ފަށާނަން."
އޭނާ ވަގުތުކޮޅަކަށް އަހަރެންގެ މޫނަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނެވެ.
ދެން ވަރަށް މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ބުންޏެވެ، "ކޮންމެގޮތެއްވިޔަސް ވަޢުދުވޭ."
އަހަރެން ވަޢުދުވީމެވެ.
އަހަރެންގެ އަތުކުރީގައި ހިފަހައްޓައިގެން އިނދެ އޭނާ ލޯ މަރާލިއެވެ.
އޭނާގެ އިނގިލިތައް ދޫވަންދެން އަހަރެން އެއްވެސް ހަރަކާތެއް ނެތި އިނީމެވެ.
ކަށުނަމާދަށްފަހު، މީހުން އަހަރެމެންގެ ކުޑަ ފްލެޓަށް ޖަމާވިއެވެ.
އެމީހުން ކާއެއްޗެހި ގެނައެވެ، ހެޔޮ ދުޢާ ކުރިއެވެ، އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފެހެއްޓިއެވެ، އަދި ކަމަކު ބޭނުންވެއްޖެނަމަ ގުޅުމަށް ބުންޏެވެ.
މަންމަ ބާރަށް ރޮމުން ދިޔައެވެ.
ބައްޕަ އެތަނަށް އައި މީހުން ގާތު، އޭނާގެ ކާފަ ދަރިފުޅާ މެދު ފަޚުރުވެރިވާ މިންވަރު ކިޔައިދެމުން ދިޔައެވެ.
ތައުޒިޔާ ގަބޫލުކުރަން ރިޔާޒް ހުރީ ގޭގެ ދޮރުމަތީގައެވެ.
އެއްވެސް މީހަކަށް އެއްޗެއް ބުނާނެ ވަރެއް އަހަރެންގެ ގަޔަކު ނެތެވެ.
އެރޭ އެންމެން ދިއުމުން، ނިހާން އައިސް އަހަރެންގެ އުނގަށް އެރިއެވެ.
"އަހަރެން ދޮންބެގެ އެނދުގައި ނިދިއްޔާ، ދޮންބެއަށް އަހަރެމެން ތިބިތަން އެނގޭނެތަ؟"
އޭނާގެ ނޭވާ ހާސްވާ މިންވަރަށް އަހަރެން އޭނާގެ ގައިގައި ބައްދާލީމެވެ.
ނާއިލް އޭރު ދޮރުކުރިމަތީ ހުއްޓުންއަރާފައި ހުއްޓެވެ.
ޖަނާޒާއަށްފަހު އޭނާ އަހަރެންގެ ކުރިމަތީގައި ގަދައަށް ރުއިއެވެ.
"އަހަރެމެންނަށް ދޮންބެގެ ސްކޫލް ދަބަސް ބޭއްވިދާނެތަ؟" އޭނާ އެހިއެވެ.
"އާނ."
"އަދި ބޫޓުވެސް؟"
"އާނ."
"އަދި ހުރިހާ އެއްޗެއްވެސް؟"
އަހަރެން އަތް ހުޅުވާލީމެވެ.
ފުރަތަމަ ފަސްޖެހިފައި ހުރެފައި، އޭނާ އައިސް އަހަރެންގެ ގައިގައި ބައްދާލިއެވެ.
ހުޅުވާފައި ހުރި ކުޑަދޮރުން ބަންގީގެ އަޑު އިވެންދެން އަހަރެމެން އެހެން ތިބީމެވެ.
ބަންގީގެ އަޑާއެކު އަހަރެން ހިތްހަމަޖެހުމުގެ ނޭވާއެއް ލީމެވެ. އާދައިގެ މަތިން ދެކުދިންނާއެކު ނަމާދުކުރަން އަވަސްވެގަތީމެވެ. ހުރިހާ ނަމާދަކަށްފަހުވެސް ޒިކުރުކޮށް، ދެއަތް މައްޗަށް އުފުލައި ﷲގެ ހަޟްރަތުން ނަބީލަށް ހެޔޮ ދުޢާތައް ކުރަމެވެ. އަހަރެންގެ ހިތުގެ ފުންމިނުން އެދެނީ އޭނާއަށް ސުވަރުގޭގައި މަތިވެރި ދަރަޖައެއް ދެއްވުމަށެވެ. އަދި ދެ ދަރިންވެސް އަހަރެންނާއެކު އާމީން ކިޔަމުން ދިޔައެވެ. އެވަގުތު ހިތަށް ލިބުނު ހަމަޖެހުމަކީ ބަޔާންކުރަން ދަތި ހަމަޖެހުމެކެވެ.
އަހަރެންނަށް މިކިޔައިދެވުނީ އިއްޔެއާ ހަމައަށް ކަންތައްތައް ހިނގަމުންއައިގޮތެވެ. މިއަދު މެންދުރުގެ ވަގުތު އަހަރެމެންގެ އާއިލާ ކަމަށް ދެކި އަހަރެމެންގެ އެޕާޓްމަންޓުގެ ދޮރުމަތީގައި ތިބި އިރު ހީވަނީ ހަފްލާއަކަށް ބަޔަކު އައިސްގެން އުޅެނީ ހެންނެވެ. ދަރިފުޅު ދުނިޔެ އަހަރެންނާ ވަކިވެދިޔަތާ މިއަދަށް މިވީ އެއްމަސްދުވަހާއި އެންމެ ދެ ދުވަހެވެ.
މަންމަގެ އަތުގައި އޮތް ބޮޑު ކަރުދާސް ކޮތަޅަށް އަހަރެން ބަލައިލީމެވެ.
"ތި ބުނި އެއްޗެއް އަލުން ބުނެބަލަ،" އަހަރެން ބައްޕަ ގާތު ބުނީމެވެ.
ބައްޕަގެ މޫނުމަތިން ނުރުހުންތެރިކަން ފެނުނެވެ.
"ކަލޭގެ ކޮއްކޮ އަށް ފައިސާ ނުދެއްކިގެން މިއުޅެނީ. މިއީ ހަމައެކަނި ވަގުތީ ކަމެއް."
"ފަރުވާގެ ފަންޑު ފައިސާތަ؟"
"އިނގޭނެ އެއްނު، ނަބީލަށް މިހާރު އޭގެ ބޭނުމެއް..."
"ނުބުނާތި!"
ބައްޕަ ހުއްޓުނެވެ.
ސޯފާގެ ފަހަތުގައި ނިހާން އޭނާގެ ކުޅޭ ކާރުތައް ދުއްވާ އަޑު އިވެއެވެ.
ރިޔާޒް ކުރިއަށް ޖެހިލިއެވެ.
"އިށީނދެބަލަ. ކޮރިޑޯ ތެރޭގައި އަމިއްލަ ކަންކަމާ ވާހަކަދައްކާކަށް ނުޖެހޭނެ."
އަހަރެން އެމީހުން އެތެރެއަށް ވެއްދީ، އަހަރެންގެ ދަރިފުޅުގެ ނަން އެގޮތަށް އަވަށްޓެރިންނަށް އިވޭން ބޭނުންނުވާތީއެވެ.
ސްކޫލް ޔުނީފޯމުގައި ހުރި ނަބީލްގެ ފޮޓޯއެއް ކައިރީގައި، މަންމަ އެ ކަރުދާސް ކޮތަޅު ބޭއްވިއެވެ.
ޝަޒްނާ އިށީނީ ސޯފާގެ އެންމެ ކޮޅުގައެވެ.
ދަރިފުޅު ބަލިވެ އުޅުނުއިރު އޭނާ އެއްދުވަހަކުވެސް ޒިޔާރަތެއް ނުކުރެއެވެ.
ބައްޕަ ހުރީ ކޮޅަށެވެ.
"ކިހާ ފައިސާއެއް ބާކީ އެބަހުރި؟" ބައްޕަ ސުވާލުކުރިއެވެ.
"ބައްޕަ އެ ސުވާލުކުރައްވަނީ ކޮންކަމަކަށްތޯ؟" އަހަރެން އަނބުރާ ސުވާލުކުރީމެވެ.
"އެނގޭނެ އެއްނު. ކޮއްކޮގެ ވިޔަފާރިއަށް އެހީތެރިކަން ބޭނުންވާކަމަށް އަހަރެމެން ކުރިންވެސް ބުނެފައި ވާނެ." ބައްޕަގެ ޖަވާބުގައި ތަންކޮޅެއް ނުރުހުންތެރިކަން އެކުލެވިފައި ވެއެވެ.
"މި ދައްކަނީ ބަލި ކުއްޖަކަށް މީހުން ހަދިޔާކުރި ފައިސާގެ ވާހަކަ، ބައްޕާ." އަހަރެން ހަމަޖެހިލާފައި ބުނީމެވެ.
"އަދި މިހާރު އެ ފައިސާ އެހުރީ ނަބީލްގެ ފަރުވާއަށް ބޭނުންނުކޮށް." ބައްޕަގެ އަޑުގައި ފަރުވާކުޑަކަމެއް ހުރި ކަހަލައެވެ.
"ނުބުނާތި!" އަހަރެންގެ އަޑު އުސްވެއްޖެއެވެ. ބައްޕަ ހުއްޓުނެވެ.
ސޯފާގެ ފަހަތުގައި ނިހާން އޭނާގެ ކުޅޭ ކާރުތައް ދުއްވާ އަޑު އިވެއެވެ.
ރިޔާޒް ކުރިއަށް ޖެހިލިއެވެ.
"އިށީނދެބަލަ. ކޮރިޑޯ ތެރޭގައި އަމިއްލަ ކަންކަމާ ވާހަކަދައްކާކަށް ނުޖެހޭނެ."
އަހަރެން އެމީހުން އެތެރެއަށް ވެއްދީ، އަހަރެންގެ ދަރިފުޅުގެ ނަން އެގޮތަށް އަވަށްޓެރިންނަށް އިވޭން ބޭނުންނުވާތީއެވެ.
ސްކޫލް ޔުނީފޯމުގައި ހުރި ނަބީލްގެ ފޮޓޯއެއް ކައިރީގައި، މަންމަ އެ ކަރުދާސް ކޮތަޅު ބޭއްވިއެވެ.
ޝަޒްނާ އިށީނީ ސޯފާގެ އެންމެ ކޮޅުގައެވެ.
ދަރިފުޅު ބަލިވެ އުޅުނުއިރު އޭނާ އެއްދުވަހަކުވެސް ޒިޔާރަތެއް ނުކުރެއެވެ.
ބައްޕަ ހުރީ ކޮޅަށެވެ.
"ބައްޕައަކަށް ނޭނގޭނެ އަޅުގަނޑު މިހާތަނަށް ދައްކާފައި ނުވާ ކިތައް ބިލްތައް އެބަހުރި ކަމެއް. އަދި މި ފަންޑަށް އެހީވި މީހުންނަށް އަޅުގަނޑު ވެފައިވާ ވަޢުދުތަކެއްވެސް ބައްޕައަކަށް ނޭނގޭނެ. އެހެންކަމުން، އެކަމާ ބެހޭ ގޮތުން ސުވާލު ނުކުރައްވާ." އަހަރެން ބައްޕައަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރެ ސާބިތުކަމާއެކު ބުނީމެވެ.
"ކަލޭގެ ކޮއްކޮއަށް ސާޅީސް ހާހެއްހާ ރުފިޔާ ބޭނުންވޭ."
ސޯފާގެ ފަހަތުން ނާއިލް ބުންޏެވެ، "ނަބީލަށް ބޭނުންވީ މީހުން."
އެކަކުވެސް ގުޑައެއް ނުލިއެވެ.
އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު ހުރީ ފޮތެއް މޭގައި ޖައްސައިގެން ހިފަހައްޓައިގެންނެވެ.
"ކާފަ އަންނާނެތޯ އޭނާ އަބަދު އަހާ."
"ނާއިލް،" މަންމަ ވާހަކަދައްކަން އުޅުނެވެ.
"އޭނާ އެ ސުވާލުކުރުން ހުއްޓާލަންދެން އެހި."
އަހަރެން އޭނާގެ ކައިރިއަށް ދިޔައީމެވެ.
"ނިހާން ގޮވައިގެން ކޮޓަރިއަށް ދޭ، ދަރިފުޅާ."
"އެމީހުން ދޮންބެގެ ފައިސާ ގެންދަނީތަ؟"
"ނޫން، ދަރިފުޅާ."
"މަންމަ އެ ނުދޭން ވަޢުދުވޭ." ނާއިލްއަށްވެސް އެމީހުން ކަންތައް ކުރިގޮތް އެނގެއެވެ.
"މަންމަ ވަޢުދުވަން."
އޭނާ އަހަރެންގެ މޫނަށް ބަލާލުމަށްފަހު، ކޮއްކޮގެ އަތުގައި ހިފައިގެން ކޮޓަރިއާ ދިމާލަށް ހިނގައިގަތެވެ.
ކޮޓަރީގެ ދޮރު ލެއްޕުމާއެކު، ރިޔާޒް ސޯފާގައި ލެގިލިއެވެ.
"ބޮޑެތި މީހުންގެ ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް ކުދިން ވައްދައިގެން ނުވާނެ."
"ކަލޭމެން ތިއައީ އެކުދިންގެ ގެއަށް."
"އަހަރެމެން މިއައީ ކަންކަން ރަނގަޅުކުރަން."
"ކަލޭމެން ތިއައީ ފައިސާ ހޯދަން."
މަންމަ ކަރުދާސް ކޮތަޅުގެ ކައިރިފަށްތަކާ ކުޅެމުން ދިޔައެވެ.
"އަހަރެމެންނަށް ދެކަންތައްވެސް ކުރެވިދާނެ."
އެހެން ބުނުމުން އަހަރެންގެ ގާތަށްއައީ ޒާތެއްގެ ހިންޔެކެވެ.
"ހަނދާން އެބަހުރިތަ ހޮސްޕިޓަލުގައި ހުރެ ގޮތްހުސްވެ ހުރެ އަހަރެން ގުޅި ދުވަސް؟ ތިން ރޭ ވަންދެން އަހަރެން ނުނިދާ. ނިހާން ހުރީ ހުން އައިސްފައި. އޭނާ ކައިރީގައި މަޑުކޮށްލަދޭން އަހަރެން އެދުނިން."
"މަންމަގެ ކަކޫ..." މަންމަ އުޒުރު ދައްކަން އުޅުނެވެ.
"އާއިޝަތު އެ ސިޑިން އެރި. އޭނާގެ ކަކުލުގައިވެސް ރިއްސާ."
"ކަލޭ ތި ދައްކަނީ އަހަރެމެންނަކީ ވަރަށް ރަހުމުކުޑަ ބައެއްގެ ގޮތުގައި."ބައްޕަ ރުޅިއަސްގފައިހުރެ ބުންޏެވެ.
"އަހަރެން މި ކިޔައިދެނީ ކަން ހިނގި ގޮތް." އަހަރެން ވަރަށް ސާބިތުކަމާއެކު ބުނީމެވެ.
ބައްޕަގެ އަޑު ބާރުވިއެވެ.
"އަހަރެމެން ކަލޭ ބޮޑުކުރީ. ކަލެއަށްޓަކައި ގުރުބާނީތަކެއް ވީން."
"އަދި އަހަރެން މި ބޮޑުކުރީ އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު. އަހަރެން އެދުނީ އެންމެ ދެ ރޭގެ ވާހަކަ."
ރިޔާޒް ކޮޓަރިއާ ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ.
"އަހަރެންނަށްވެސް އޭނާ ގެއްލިއްޖެ."
އަހަރެން އޭނާއާ ދިމާއަށް އެނބުރުނީމެވެ.
"އާނ. ކަލެއަށްވެސް އޭނާ ގެއްލިއްޖެ."
އޭނާގެ މޫނުމަތިން ފެނުނީ ހިތްހަމަޖެހުމުގެ އަސަރެކެވެ.
ދެން އަހަރެން ވާހަކަ ކުރިއަށް ގެންދިޔައީމެވެ.
"އޭނާ ބިރުގަތީ ކޮން ކަމަކާ؟"
ރިޔާޒް އެއްޗެކޭ ނުބުންޏެވެ.
"ހާލު ތަންކޮޅެއް ރަނގަޅު ދުވަސްދުވަހު އޭނާއަށް ކެވުނީ ކޮން ކާއެއްޗެއް؟ އޭނާ ހެއްވާލީ ކޮން ނަރުސް ކުއްޖެއް؟ އެންމެ ފަހުން ސާފުކޮށް ވާހަކަދެއްކުނު ވަގުތު އޭނާ އެދުނީ ކޮން ކަމަކަށް؟"
"ހިތާމައަކީ މުބާރާތެއް ނޫން."
"އަހަރެން މި އަހަނީ ކަލެއަށް ކަލޭގެ އަމިއްލަ ދަރިފުޅު އެނގޭތޯ."
އޭނާ އިސްދަށަށް ޖެހިއެވެ.
ދެން ޝަޒްނާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ.
"ރިޔާޒް، ކަލޭ އަހަރެން ގާތު ބުނީ ޝިފާ ބޭނުންނުވަނީއޭ އަހަރެމެން ހޮސްޕިޓަލަށް ދާކަށް."
އޭނާ ކުއްލިއަކަށް އެނބުރުނެވެ.
"މިވަގުތު ތިވާހަކަ ނުދައްކާ."ރިޔާޒު ޝަޒުނާގެ ވާހަކަ ހުއްޓުވަން އުޅުނެވެ.
"ކަލޭ ބުނީ އޭނާ މީހުންނާ ބައްދަލުކުރަން އިންކާރުކުރަނީއޭ."
"އޭނާއުޅުނީ ވަރަށް އުނދަގޫކޮށް."
އަހަރެންގެ ސޯފާގައި އިށީނދެގެން އިން ޝަޒްނާއަށް އަހަރެން ބަލައިލީމެވެ.
"އަހަރެން އޭނާ ގާތު އަންނަން އެދުނިން. ކުޑަ ދެކުދިން ބަލައިދޭން އެދުނިން. އޭނާ ބުނީ ޝަޒްނާ އެކުދިން ބައިތިއްބަން ބޭނުންނުވަނީއޭ."
އެވަގުތު ރިޔާޒުގެ މޫނުމަތީގެ ކުލަވަރު ބަދަލުވިއެވެ. އަދި ޝަޒުނާއަށް ހީވީ ޝޮއްކެއް ލިބުނީ ހެންނެވެ.
"އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް އެހެންނެއް ނުބުނަން." ޝަޒްނާ ރިޔާޒަށް އިންތިހާއަށް ރުޅިއައެވެ.
ރިޔާޒް ތެދުވިއެވެ.
"އެންމެން މިތިބީ ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކޮށްފައި. އަހަރެމެން އެހެން ދުވަހަކުން އަންނާނީ."
"ނޫން،" ޝަޒްނާ ބުންޏެވެ.
އޭނާ ޝަޒްނާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުއްޓެވެ.
ޝަޒްނާ އަނެއްކާވެސް އަހަރެންގެ މޫނަށް ބަލައިލިއެވެ.
"މި ރިޔާޒު އަހަރެން ގާތު ބުނީ ބޭސްފަރުވާގެ ހަރަދުތައް ކުރަނީ ތިމަންނާއޭ. ޝިފާ އިތުރަށް ފައިސާއަށް އެދެނީ ކަންކަން ރަނގަޅަށް މެނޭޖު ނުކުރެވޭތީއޭ."
ވަގުތުކޮޅަކަށް އަހަރެންނަށް އެއްޗެކޭ ނުބުނެވުނެވެ.
ދެން މޭޒުމަތިން ފޯނު ނަގައި މެސެޖުތައް ހުޅުވާލީމެވެ.
އަދި ޝަޒްނާގެ އަތަށް ފޯނު ދިނީމެވެ.
އޭނާ ހިމޭނުން އިނދެ އެ މެސެޖުތައް ކިޔަންފެށިއެވެ. ހަމަ އެވަގުތު ރިޔާޒަށް ކެތްނުކުރެވިގެން
ޝަޒްނާގެ އަތުން އެ ފޯނު އަތުލަންވެސް އޭނާ މަސައްކަތް ކުރިއެވެ.
ޝަޒްނާ ފޯނު ދުރުކުރިއެވެ.
އަހަރެންނަކީ 'ފަގީރު ލިޔުންތެރިއެއް' ކަމަށް ބުނެފައި އޮތް މެސެޖާ ހަމައަށް ދެވުމުން، އޭނާގެ ލޮލުން ކަރުނަ އައެވެ.
"އަހަރެން އޭނާ ދެއްކި ވާހަކަ ގަބޫލުކުރީ،" އޭނާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ.
އެކަމާ ގުޅިގެން އަހަރެންނަށް ބުނެވޭނެ ބޭނުންތެރި އެއްވެސް ވާހަކައެއް ނެތެވެ.
ބައްޕަ ކަރުކެހިލިއެވެ.
"މިހާރު މިއޮތީ މާ ދުރަށް ގޮސްފައި. އަހަރެމެން މިއައީ މީހުން ކުށްވެރިކުރާކަށް ނޫން."
"ބައްޕަމެން ތިއައީ ކަމަކު އެދިގެން." އަހަރެން ބުނީމެވެ.
"ޝިފާ، މިއީ ލޯނެއް. ކަލޭގެ ކޮއްކޮ އެ އަނބުރާ ދައްކާނެ."
"އެހެންވިއްޔާ އޭނާ ބޭންކަކަށް ލޯނަށް އެދެން ބުނޭ."
"އާއިލާއިން އާއިލާއަށް އެހީވާނެ."
އަހަރެން ކޮޓަރިތެރެއަށް ބަލައިލީމެވެ.
މަންމައާއި ބައްޕަވެސް ތިބީ ފާޑަކަށް ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ.
ރިޔާޒް ހުރީ ދޮރު ކައިރީގައެވެ.
ޝަޒްނާ ދެއަތުން އަހަރެންގެ ފޯނުގައި ހިފަހައްޓައިގެން އިނެވެ.
އާނ، ވަރަށް ރަނގަޅުވާހަކައެއް، އާއިލާއެއް ނަމަ އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭނެ" އެކަމަކު މީގެ ހަތަރުމަސް ކުރިން ފެށިގެން އަހަރެންގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ބިނާވެފައިވާ އެކަނިބަލަމުން އައި ތިން ދަރިންގެ ތެރެއިން ފޮނި އުއްމީދުތައް ކުރަމުންއައި އަހަރެންގެ ދޮށީ ދަރިފުޅު ބަލިވެގެން އުޅުނުއިރު އަހަރެން އެކަނި މާއެކަނި ގަނަތެޅުނު އިރު ކޮބާ ތިބުނާ އާއިލާ؟
އަހަރެންގެ އާއިލާއެއް ނެތްކަން ތިބުނާ އާއިލައިން ތިމީހުން އަހަންނަށްވަނީ ސާބިތުކޮށްދީފައި."
ބައްޕަ އެއްޗެކޭ ބުނަން އަނގަ ހުޅުވާލިއެވެ، ނަމަވެސް އަހަރެން އަތުން އިޝާރާތްކޮށް ބައްޕަ ހުއްޓުވައި ފަނޑުގެ ވާހަކަ ދައްކަން ފެށީމެވެ.
"ބައްޕަ ތިބުނީ ފަނޑުގެ ވާހަކަ ދޯ"
"ފަންޑުގެ ހުރިހާ ހިސާބެއް އެބަހުރި. ނިންމަންޖެހޭ ހަރަދުތަކެއް އެބަހުރި. ބާކީ ހުރި އެއްޗަކާ މެދު އަހަރެންނާއި ފަންޑު ހިންގި މީހުން މަޝްވަރާކޮށް، އެހީވި މީހުންނާ ވާހަކަދައްކާނަން. ބައްޕަގެ ވިޔަފާރިއަށް ދޭނެ އެއްވެސް ފައިސާއެއް އޭގެ ތެރެއަކު ނެތް." މިގޮތަށް އެއްކުރެވޭ ފައިސާއަކީ އެއްވެސް ޙާލެއްގައި ވިޔަފާރިއަށް ދޫކުރެވޭނެ ފައިސާއެއް ނޫން."
އުއްމީދުކުރަން ފަނޑުގެ ފައިސާގެ ވަހަކައަސް ސާފުކޮށްދެވިއްވެއްޖެ ކަމަށް"
ބައްޕަ ބޯ ހޫރާލިއެވެ.
"ކަލޭ ބަދަލުވެއްޖެ."
ކޮޓަރީގެ ތެރެއިން ކުޑަ ދަރިފުޅު ނިހާނު އެވަގުތު ގޮވަންފެށިއެވެ.
ނާއިލް އޭނާއަށް ހިތްވަރުދޭ އަޑު އަހަރެންނަށް އިވުނެވެ.
"އާނ،" އަހަރެން ބުނީމެވެ. "އަހަރެން ބަދަލުވެއްޖެ."
" އަހަރެން ބަދަލުވިޔަސް ނުވިޔަސް، މިގޮތަށް އެއްކުރެވޭ ފަނޑު ފައިސާއަކީ ވިޔަފާރިއަށް ލޯނުދީ ކަންކަން ކުރަން ބޭނުން ކުރަން ހެޔޮވެސް ނުވާނެ ބައްޕާ"
އަހަރެން އެދެނީ ތިއެންމެން މިވަގުތު ދިޔުމަށް"
އެހެންބުނެ ގޭގެ ދޮރު އެކީ އެކަށް އަހަރެން ހުޅުވާލީމެވެ.
ބައްޕަ ފުރަތަމަ ނުކުތެވެ. އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުނެއެވެ.
މަންމަ މޭޒު ކައިރީގައި މަޑުކޮށްލިއެވެ.
"މަންމައަށް މަދުވެގެން ކަލޭގެ ގައިގައި ބައްދާލެވިދާނެތަ؟"
"މިއަދަކު ނޫން،" އަހަރެންނަށް ވަގުތުން ބުނެވުނެވެ.
މަންމަ ބޯ ޖަހާލިއެވެ.
އަހަރެން މަންމަ ބޭނުންވިއެވެ. އެއީ އެންމެ އުނދަގޫވީ ވަގުތެވެ.
މި ހުރިހާ ކަމެއްގެ ފަހުންވެސް، ވަރުބަލިވެފައިވާ އަހަރެންގެ ހިތުގެ ކޮންމެވެސް ބައެއް ބޭނުންވީ މަންމަގެ ކޮނޑުގައި ބޯ އަޅާލައިގެން އޮންނާށެވެ. އެހެން މީހަކު އަހަރެންނަށްޓަކައި ހިތްވަރުގަދަވާނެ ނަމައޭ ހިތަށް އެރިއެވެ.
ނަމަވެސް، ހިތްހަމަޖެހުން ބޭނުންވުމާއި ރައްކާތެރިކަން އިހުސާސްވުމަކީ ދެކަމެކެވެ.
ރިޔާޒުވެސް ނިކުތީ އޭނާގެ ފަރާތުން ލިބުނު ފުރައްސާރައަށްޓަކައި މިހާރު ވިސްނިއްޖެ ކަމަށް ބުނެ ހިތާމަކުރާކަމަށް ބުނެފައެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ މާފަކަށް ނޭދެއެވެ.
ޝަޒްނާ އަހަރެންގެ އަތަށް އަހަރެންގެ ފޯނު ދެމުންވެސް މާފަށް އެދުނެވެ.
"އަހަރެން މާފަށް އެދެން."
އަހަރެން ބޯ ޖަހާލީމެވެ.
އޭނާ ނުކުތީ ރިޔާޒްގެ ފަހަތަކުން ނޫނެވެ.
ޝަޒްނާ ގެނައި ހަދިޔާ ކޮޓަޅު އޮތީ މޭޒުމަތީގައެވެ.
އެރޭ އަހަރެން އެ ހަދިޔާ ކޮތަޅު އާއިޝަތަށް ދިނީމެވެ.
އޭނާ މުޅި ހެނދުނު ހޭދަކުރީ އަހަރެންގެ ދަރިންނަށް ކައްކާށެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަހު ހޭލެވުނުއިރު އަހަރެންގެ ހުރިހާ ހިތާމައެއް ފިލައިގެންނެއް ނުދެއެވެ.
އަހަރެން ފަތިހު ހޭލިއިރު ކުޑަމީހާ ނިހާން އޮތީ ކުޑަކަމުގޮސްފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެއީ އާއްމުކޮށް ވާހަކަމެއް ނޫނެވެ. މަދު ފަހަރެއްގައެވެ.
ވަރުބަލިވެފައި ހުރި ނަމަވެސް އެނދުތައްމަތި ދޮވެ ސާފުކޮށް މުޅި ކޮޓަރި ސާފުކޮށް، ޕާން ޓޯސްޓްކޮށް ދެދަރިންގެ ސްކޫލް ޔުނިފޯމް ތައްޔާރުކޮށް ސްކޫލަށް ގެންގޮސް ލުމަށްފަހު އެނބުރި އާދެވުނު ހުރީ އަހަރެންގެ ގައިގެ ވަރުދޫވެފައެވެ. ގެއަށް އައިސް ވަދެވުމާއެކު އަހަންނަށް ރޮވެން ފެށިއެވެ.
ދަރިފުޅު ވަކިވެ ދިޔުމާއި އާއިލާއިން ކަންތައް ކުރި ގޮތް ހިތުގައި ޖެހުނުލެއް ބޮޑުކަމުންނެވެ.
"އަހަރެން އެ ދަރިފުޅާއެމެދު ހާދަ އުއްމީދެއް ކުރީމޭ"
'އާއިލާކަން ދަނެގެން އިއްޔެ މަންމަ އާއި ބައްޕަ އައީ އެއްވެސް ހާލެއްގައި އަހަރެންގެ ހާލު ބަލާކަށް ނޫނެވެ. އަދި އެމީހުންގެ މާމަދަރިން ދެކިލާކަށްވެސް ނޫނެވެ. ދެމީހުން ކުރެ އެކަކުވެސް ކިހިނެތްހޭ އަހާވެސް ނުލައެވެ.
އައީ ފައިސާގެ ދަހިވެތި ކަމުގައެވެ. ފަންޑުފައިސާއެއް އެފަދަ ގޮތަކަށް ބޭނުން ކުރަން ހެޔޮވާނީ ކިހިނެތް؟
ނޫނެކޭ' ބުނުމަކުން ހިތާމަ ފިލައިގެންނެއް ނުދިޔައެވެ.
ނަމަވެސް އަހަރެމެންގެ ގެއަށް އައީ ތަފާތު ހަމަހިމޭންކަމެކެވެ.
އަހަރެމެން މާޔޫސްކޮށްލާ މީހުންނަށް އިންތިޒާރުކުރުން އަހަރެން ހުއްޓާލިކަން މިހާރު އެމީހުންނަށް އެނގޭނެއެވެ.
އެޑިޓަރުގެ މެސެޖުތަކަށް ޖަވާބު ދިނީމެވެ.
ވިހި މިނެޓު ވަންދެން ލެޕްޓޮޕް ދޮށުގައި އިނީމެވެ.
ދެން ތިރީސް މިނެޓެވެ.
ބައެއް ދުވަސްދުވަހު އަހަރެން ޕެރެގްރާފެއް ލިޔަމެވެ. އަނެއްބައި ދުވަސްދުވަހު، ނަބީލް އެންމެ ފަހުން އަޑުއެހި ލިޔުމަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނީމެވެ.
އާއިޝަތު ސައި ގެނެސްދެއެވެ.
ނާއިލް އަހަރެންގެ ކީބޯޑު ކައިރީގައި ކުދި ނޯޓުތައް ބަހައްޓަން ފެށިއެވެ.
'މިއަދު ކައިފިންތަ؟'
'މާ ލަސްވަންދެން މަސައްކަތް ނުކުރާތި.'
އެއް ނޯޓެއްގައި އޮތެވެ:
'ނަބީލް ބުނާނެ ވަރަށް ފޯރީގައި ކިޔައިދޭށޭ.'
އަހަރެން އެ ނޯޓު ރައްކާކުރީމެވެ.
ދެ ހަފުތާ ފަހުން ޝަޒްނާ އެކަނި އައެވެ.
އޭނާ މާބޮނޑިއެއް ނުގެނެއެވެ.
"އަހަރެންނަށް އެނގޭ މާފަށް އެދުމަކުން ހުރިހާ ކަމެއް ރަނގަޅު ނުވާނެކަން،" އޭނާ ދޮރުމަތީގައި ހުރެ ބުންޏެވެ. "އަހަރެން އަހާލަން މިއައީ ކުދިންނަށް ބޭނުންވާ އެއްވެސް އެއްޗެއް ހޯދަންޖެހިފައި އެބައޮތްތޯ."
އަހަރެން އޭނާއަށް އެތެރެއަށް ވަންނާކަށް ނުބުނަމެވެ.
"ސްކޫލް ބޫޓު،" އަހަރެން ބުނީމެވެ.
އޭނާ ބޯ ޖަހާލިއެވެ.
"ކޮން ސައިޒެއްގެ؟"
އެންމެ ފަހުން، މީހަކު ކަމެއް ކޮށްދިނުމުގެ ނިޔަތުގައި ސުވާލެއް ކުރިއެވެ.
މަންމަ ބައެއް ފަހަރު ގުޅައެވެ.
ފުރަތަމަ އަހަރެން ފޯނު ނުނަގަމެވެ.
ފަހުން ނަގަން ފެށީމެވެ.
އޭނާ ކަންކަން ދިފާއުކޮށް ވާހަކަދައްކަން އުޅުމުން، އަދި އެ ވާހަކަތައް އަޑުއަހަން އަހަރެން ތައްޔާރު ނޫން ކަމަށް ބުނީމެވެ.
ފަހުން، އަމިއްލަ ނަފްސު ދިފާއުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އޭނާ ކުދިންގެ ހާލު އަހަން ފެށިއެވެ.
އިތުބާރު އަލުން އުފެދެމުން ދިޔައީ ވަރަށް ލަހުން، ކުދިކުދި މިންވަރަށެވެ.
ބައްޕަ ފަހުން ދުވަހަކުވެސް އެ ފައިސާގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ.
މަސްތަކެއް ފަހުން، ބޭރު ދުނިޔޭގައި އާދައިގެ ދިރިއުޅުން ކުރިއަށްދާއިރު، ހޮސްޕިޓަލުގެ ކޮރިޑޯއެއްގައި އިން މައެއްގެ ވާހަކަ އަހަރެން ލިޔުނީމެވެ.
އަހަރެން ނަންތައް އުނިކުރީމެވެ.
އަހަރެން ލިޔުނީ ސްކޫލުން ކުދިން ބަލާދިޔަ އަވަށްޓެރިޔާގެ ވާހަކައެވެ. އެހެން މީހެއްގެ މަސައްކަތް ހިމޭންކަމާއެކު ނިންމައިދިން އެކުވެރިޔާގެ ވާހަކައެވެ. އަތުގައި އޮތް ކުޑަ މިންވަރުން އެހީތެރިވި ނުދަންނަ ބީރައްޓެހިންގެ ވާހަކައެވެ.
އަހަރެން ފަތިސްވަންދެން ލިޔަން އިނީމެވެ.
ނާއިލަށް އަހަރެން ފެނުނީ މޭޒު ދޮށުގައި އިނދެއެވެ.
"ނިމުނީތަ؟"
"ހީވަނީ."
"ކިޔައިދީބަލަ."
އޭނާގެ ކޮއްކޮ، ނަބީލްގެ ބާލީސް ހިފައިގެން އައިސް އޭނާގެ ކައިރީގައި އިށީނދެލިއެވެ.
އަހަރެން ކިޔައިދިނީމެވެ.
ލިޔުމުގެ މެދުތެރެއިން އަހަރެންގެ އަޑު ބެދޭގޮތްވިއެވެ.
ނާއިލް މޭޒުމަތިން އަތް ދިއްކޮށް އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފެހެއްޓިއެވެ.
"މަންމާ، ކުރިއަށް ގެންދޭ."
އަހަރެން ލިޔުން ނިންމާލީމެވެ.
ނިމުމުން ނިހާން އެހިއެވެ، "ދޮންބެއަށް އަޑުއިވުނުތަ؟"
ހެނދުނުގެ ފަނޑު އަލިކަމުގެ ތެރޭގައި ތިބި އަހަރެންގެ ދެ ދަރިންނަށް އަހަރެން ބަލައިލީމެވެ.
"އަހަރެންނަކަށް ނޭނގެ، ދަރިފުޅާ."
އޭނާ އެ ބާލީހުގައި މޫނު ފޮރުވާލިއެވެ.
"އަހަރެން އުއްމީދުކުރަން އޭނާ އެއަށް ގަޔާވާނެ ކަމަށް."
"އަހަރެންވެސް އުއްމީދުކުރަނީ ތިހެން."
އެދުވަހުގެ ހެނދުނު، ސްކޫލަށް ދިއުމުގެ ކުރިން، ނަބީލްގެ ފޮޓޯ ކައިރީގައި އަހަރެމެން އާ ފޮޓޯއެއް ބޭއްވީމެވެ.
އެއީ އަތިރިމަތީގައި ތިބި އަހަރެމެން ތިން މީހުންގެ ފޮޓޯއެކެވެ. ވަރުބަލިވެފައި ތިބި ނަމަވެސް، އެންމެން ތިބީ ހިނިތުންވެފައެވެ. އެ ފޮޓޯގައި ދެ ކޮއްކޮމެންގެ މެދުގައި ހުސްތަނެއް ދޫކޮށްފައި އިނީ، އެއީ ނަބީލްގެ މަގާމު ކަމަށް އެކުދިން ބުނާތީއެވެ.
އަހަރެމެންނަށް އަދި ދިރިއުޅުމެއް އެބައޮތެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު