އުމުރުން ދުވަސްވަމުން އަންނައިރު ނަފްސާނީ ގޮތުންނާއި ޖިސްމާނީ ގޮތުން ތަފާތު އެތައް ބަދަލުތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. މީގެ ތެރެއިން ވެސް މާޔޫސްކަން ނުވަތަ ޑިޕްރެޝަނަކީ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ މެދުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވަމުން އަންނަ، ނަމަވެސް އެދެވޭ ސަމާލުކަމެއް ނުލިބި އޮންނަ ސިއްހީ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ އެކި މަރުހަލާތަކުގައި ދިމާވާ ބަދަލުތަކާއި، ގާތްތިމާގެ މީހުން ވަކިވުމާއި އަދި ސިއްހީ ހާލަތު ދަށްވުން ފަދަ ކަންކަމަކީ މި ބައްޔަށް މަގުފަހިކުރާ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކެވެ.
ނަމަވެސް، ޑިޕްރެޝަނަކީ އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ކޮންމެހެން ތަހައްމަލުކުރަން ޖެހޭ އަދި ފަރުވާއެއް ނެތް ކަމެއް ނޫނެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ ފަހު ދުވަސްވަރަކީ އުފާވެރި، ހަމަޖެހޭ އަދި އުންމީދުން ފުރިގެންވާ ދުވަސްތަކަކަށް ހެދުމަށްޓަކައި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ހާއްސަ އިސްކަމެއް ދޭންޖެހެއެވެ. އަދި ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ދުރާލާ ދެނެގަނެ، އެކަށީގެންވާ އެހީތެރިކަމާއި ފަރުވާ ހޯދުމަކީ ދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމަކަށް ވާސިލުވުމަށް އެޅޭނެ އެންމެ މުހިންމު ފިޔަވަޅެވެ.
ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުން ބަލީގެ ހާލަތު
އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ މެދުގައި ޑިޕްރެޝަން ފެތުރިފައިވާ މިންވަރާ ގުޅޭގޮތުން ހަދާފައިވާ އެޕިޑެމިއޮލޮޖިކަލް ދިރާސާތަކުގެ ސިސްޓަމެޓިކް ރިވިއު އަދި މެޓަ-އެނަލިސިސްއިން ދައްކާ ގޮތުގައި:
މުޅި ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުން އުމުރުން ދުވަސްވީ އާބާދީގެ %35.1 (ތިންބައިކުޅަ އެއްބަޔަށްވުރެ ގިނަ) މީހުން ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް ޑިޕްރެޝަންގެ އަލާމާތްތައް ތަހައްމަލު ކުރެއެވެ.
އެމެރިކާގައި އެކަނިވެސް 2.2 މިލިއަން މީހުންނަށް 'މޭޖަރ ޑިޕްރެސިވް ޑިސްއޯޑަރ' ޖެހިފައިވާއިރު، އިތުރު 3.7 މިލިއަން މީހުންނަކީ މީގެ ކުރިން މި ބަލި ތަހައްމަލުކޮށްފައިވާ މީހުންނެވެ.
މިއީ އާންމު ސިއްހީ ބޮޑު މައްސަލައަކަށް ވެފައިވާތީ، މީގެ ނުރައްކަލުން ސަލާމަތްވުމަށް ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކާއި، ގަވާއިދުން ބަލި ދެނެގަތުމަށް ސްކްރީން ކުރުމާއި އަދި ވަގުތުން އެކަށީގެންވާ ފަރުވާ ދިނުން ކޮންމެހެން ބޭނުމެވެ.
ޑިޕްރެޝަން މެދުވެރިވާ ސަބަބުތައް
ސިއްހީ ހާލަތު: ދިގުމުއްދަތުގެ ބަލިތަކާއި، ހަށިގަނޑުގައި އަޅާ ވޭނާއި ތަދުތައް.
އެކަހެރިވުން: އާއިލާއާއި ރައްޓެހިންނާ ދުރުގައި އެކަނިވެރިކޮށް ދިރިއުޅެން ޖެހުން.
ދިރިއުޅުމުގެ ބަދަލުތައް: ވަޒީފާއިން ވަކިވުމުން އަމިއްލަ ނަފްސުގެ އަގު ވެއްޓިއްޖެ ކަމަށް އިހުސާސްވުން ނުވަތަ މާލީ ދަތިތައް.
ހިތާމަވެރި ހާދިސާތައް: ބައިވެރިޔާ ނުވަތަ ގާތް މީހަކު ވަކިވެދިޔުން.
ބޭހުގެ ސައިޑް އިފެކްޓް: ލޭގެ ޕްރެޝަރަށާއި، ނިދުމަށާއި، އަދި ތަދު ކެނޑުވުމަށް ބޭނުންކުރާ ބައެއް ބޭސްތަކުގެ ސަބަބުން ނަފްސާނީ ބަދަލުތައް އައުން.
ޑިޕްރެޝަންގެ މައިގަނޑު އަލާމާތްތައް
ދާއިމީކޮށް މާޔޫސްވުމާއި ހިތާމަކުރުން.
ކުރިން ކުރަން ޝައުޤުވެރިވި ކަންކަމަށް ފޫހިވުމާއި މީހުންނާ ބައްދަލުކުރަން ބޭނުންނުވުން.
ސަބަބެއް ނެތި ހަށިގަނޑުގައި ރިއްސުމާއި ގައިގައި ވަރުނެތުން.
ކާހިތްނުވުން، ބަރުދަން ލުއިވުން، ނުވަތަ ނިދުމަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައުން.
އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ އިތުބާރު ގެއްލި، އެހެން މީހުންނަށް ބުރައަކަށް ވެދާނެތީ ބިރުގަތުން.
ހަނދާން ނެތުމުގެ މައްސަލަތައް އިތުރުވުމާއި، ވާހަކަދެއްކުމާއި ހަރަކާތްތެރިވުން ލަސްވުން.
އަމިއްލަ ސާފުތާހިރުކަމަށާއި ބޭސް ބޭނުންކުރުމަށް ފަރުވާކުޑަކުރެވުން.
އުންމީދު ކެނޑި، މަރުވުމާ ގުޅޭގޮތުން ނުވަތަ އަމިއްލައަށް އަނިޔާކުރުމުގެ ހިޔާލުތައް އައުން.
ހިތާމައާއި ޑިޕްރެޝަންގެ ތަފާތު
ގާތް މީހަކު ވަކިވުމުން ނުވަތަ ދަތި ހާލަތެއް މެދުވެރިވުމުން ހިތާމަކުރުމަކީ އިންސާނީ ތޮބީއަތެވެ. ހިތާމަކުރާއިރު ވެސް ދޭތެރެއަކުން އުފާވެރި ވަގުތުކޮޅުތައް އިހުސާސް ކުރެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ޑިޕްރެޝަނަކީ އެއްވެސް އުންމީދެއް ނެތި، ދިގު މުއްދަތަކަށް ދެމިގެންދާ އަދި ދިރިއުޅުމުގެ އެއްވެސް ކަމަކުން ހިތްހަމަޖެހުމެއް ނުލިބޭ ފަދަ ނަފްސާނީ ހާލަތެކެވެ.
ޑިމެންޝިއާ އަދި ޑިޕްރެޝަން
ހަނދާން ނެތުމަކީ އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ކޮންމެހެން ވާންޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. ޑިޕްރެޝަންގެ ސަބަބުން ވެސް ޑިމެންޝިއާ ފަދައިން ހަނދާން ނެތުމާއި ވިސްނުން ލަސްވުން ފަދަ އަލާމާތްތައް ފެނިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ޑިޕްރެޝަންގައި މި ބަދަލުތައް މާ އަވަހަށް ފެންނަން ފަށައެވެ. އެހެންކަމުން މި ދެ ހާލަތު ވަކިކޮށް ދެނެގަތުމަށް ޑޮކްޓަރީ ޓެސްޓުތައް ހެދުން މުހިންމެވެ.
އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތަކާއި ފަރުވާ
ޑިޕްރެޝަނަކީ އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ލާޒިމުވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި އެއީ އަމިއްލަ ބަލިކަށިކަމެއް ވެސް ނޫނެވެ. މިއީ އެކަށީގެންވާ ފަރުވާއިން ރަނގަޅުކުރެވޭނެ ބައްޔެކެވެ.
އަވަހަށް ދެނެގަތުން: އަލާމާތްތައް ފެންނަން ފެށުމުން ލަސްނުކޮށް ސިއްހީ މާހިރެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުން.
އާއިލީ އަޅާލުން: އާއިލާއާއި ގާތް މީހުން އެކަކު އަނެކަކާ ގުޅުން ބަދަހިކޮށް، އެކަނިވެރިވިޔަ ނުދިނުމަށް ވާހަކަދައްކައި ހިތްވަރު ދިނުން.
ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅި: ފައިދާހުރި ކާނާ ކެއުމާއި، ލުއި ކަސްރަތު ކުރުމާއި، އަދި އަޅުކަމާއި ހެޔޮ ކަންކަމުގައި ވަގުތު ހޭދަކޮށް ހިތްހަމަޖެހުން ހޯދުން.
އުމުރުގެ ކޮންމެ މަރުހަލާއެއްގައި ވެސް އުފާވެރި އަދި މާނަހުރި ދިރިއުޅުމެއް ވޭތުކުރުމުގެ ހައްޤު ކޮންމެ އިންސާނަކަށްމެ ލިބިގެންވެއެވެ. ސިއްހީ އެހީތެރިކަމާއި އާއިލާގެ ލޯތްބާއެކު މި ހާލަތުން އަރައިގަނެވޭނެއެވެ.
ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުން ބަލީގެ ހާލަތު
އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ މެދުގައި ޑިޕްރެޝަން ފެތުރިފައިވާ މިންވަރާ ގުޅޭގޮތުން ހަދާފައިވާ އެޕިޑެމިއޮލޮޖިކަލް ދިރާސާތަކުގެ ސިސްޓަމެޓިކް ރިވިއު އަދި މެޓަ-އެނަލިސިސްއިން ދައްކާ ގޮތުގައި:
މުޅި ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުން އުމުރުން ދުވަސްވީ އާބާދީގެ %35.1 (ތިންބައިކުޅަ އެއްބަޔަށްވުރެ ގިނަ) މީހުން ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް ޑިޕްރެޝަންގެ އަލާމާތްތައް ތަހައްމަލު ކުރެއެވެ.
އެމެރިކާގައި އެކަނިވެސް 2.2 މިލިއަން މީހުންނަށް 'މޭޖަރ ޑިޕްރެސިވް ޑިސްއޯޑަރ' ޖެހިފައިވާއިރު، އިތުރު 3.7 މިލިއަން މީހުންނަކީ މީގެ ކުރިން މި ބަލި ތަހައްމަލުކޮށްފައިވާ މީހުންނެވެ.
މިއީ އާންމު ސިއްހީ ބޮޑު މައްސަލައަކަށް ވެފައިވާތީ، މީގެ ނުރައްކަލުން ސަލާމަތްވުމަށް ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކާއި، ގަވާއިދުން ބަލި ދެނެގަތުމަށް ސްކްރީން ކުރުމާއި އަދި ވަގުތުން އެކަށީގެންވާ ފަރުވާ ދިނުން ކޮންމެހެން ބޭނުމެވެ.
ޑިޕްރެޝަން މެދުވެރިވާ ސަބަބުތައް
ސިއްހީ ހާލަތު: ދިގުމުއްދަތުގެ ބަލިތަކާއި، ހަށިގަނޑުގައި އަޅާ ވޭނާއި ތަދުތައް.
އެކަހެރިވުން: އާއިލާއާއި ރައްޓެހިންނާ ދުރުގައި އެކަނިވެރިކޮށް ދިރިއުޅެން ޖެހުން.
ދިރިއުޅުމުގެ ބަދަލުތައް: ވަޒީފާއިން ވަކިވުމުން އަމިއްލަ ނަފްސުގެ އަގު ވެއްޓިއްޖެ ކަމަށް އިހުސާސްވުން ނުވަތަ މާލީ ދަތިތައް.
ހިތާމަވެރި ހާދިސާތައް: ބައިވެރިޔާ ނުވަތަ ގާތް މީހަކު ވަކިވެދިޔުން.
ބޭހުގެ ސައިޑް އިފެކްޓް: ލޭގެ ޕްރެޝަރަށާއި، ނިދުމަށާއި، އަދި ތަދު ކެނޑުވުމަށް ބޭނުންކުރާ ބައެއް ބޭސްތަކުގެ ސަބަބުން ނަފްސާނީ ބަދަލުތައް އައުން.
ޑިޕްރެޝަންގެ މައިގަނޑު އަލާމާތްތައް
ދާއިމީކޮށް މާޔޫސްވުމާއި ހިތާމަކުރުން.
ކުރިން ކުރަން ޝައުޤުވެރިވި ކަންކަމަށް ފޫހިވުމާއި މީހުންނާ ބައްދަލުކުރަން ބޭނުންނުވުން.
ސަބަބެއް ނެތި ހަށިގަނޑުގައި ރިއްސުމާއި ގައިގައި ވަރުނެތުން.
ކާހިތްނުވުން، ބަރުދަން ލުއިވުން، ނުވަތަ ނިދުމަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައުން.
އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ އިތުބާރު ގެއްލި، އެހެން މީހުންނަށް ބުރައަކަށް ވެދާނެތީ ބިރުގަތުން.
ހަނދާން ނެތުމުގެ މައްސަލަތައް އިތުރުވުމާއި، ވާހަކަދެއްކުމާއި ހަރަކާތްތެރިވުން ލަސްވުން.
އަމިއްލަ ސާފުތާހިރުކަމަށާއި ބޭސް ބޭނުންކުރުމަށް ފަރުވާކުޑަކުރެވުން.
އުންމީދު ކެނޑި، މަރުވުމާ ގުޅޭގޮތުން ނުވަތަ އަމިއްލައަށް އަނިޔާކުރުމުގެ ހިޔާލުތައް އައުން.
ހިތާމައާއި ޑިޕްރެޝަންގެ ތަފާތު
ގާތް މީހަކު ވަކިވުމުން ނުވަތަ ދަތި ހާލަތެއް މެދުވެރިވުމުން ހިތާމަކުރުމަކީ އިންސާނީ ތޮބީއަތެވެ. ހިތާމަކުރާއިރު ވެސް ދޭތެރެއަކުން އުފާވެރި ވަގުތުކޮޅުތައް އިހުސާސް ކުރެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ޑިޕްރެޝަނަކީ އެއްވެސް އުންމީދެއް ނެތި، ދިގު މުއްދަތަކަށް ދެމިގެންދާ އަދި ދިރިއުޅުމުގެ އެއްވެސް ކަމަކުން ހިތްހަމަޖެހުމެއް ނުލިބޭ ފަދަ ނަފްސާނީ ހާލަތެކެވެ.
ޑިމެންޝިއާ އަދި ޑިޕްރެޝަން
ހަނދާން ނެތުމަކީ އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ކޮންމެހެން ވާންޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. ޑިޕްރެޝަންގެ ސަބަބުން ވެސް ޑިމެންޝިއާ ފަދައިން ހަނދާން ނެތުމާއި ވިސްނުން ލަސްވުން ފަދަ އަލާމާތްތައް ފެނިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ޑިޕްރެޝަންގައި މި ބަދަލުތައް މާ އަވަހަށް ފެންނަން ފަށައެވެ. އެހެންކަމުން މި ދެ ހާލަތު ވަކިކޮށް ދެނެގަތުމަށް ޑޮކްޓަރީ ޓެސްޓުތައް ހެދުން މުހިންމެވެ.
އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތަކާއި ފަރުވާ
ޑިޕްރެޝަނަކީ އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ލާޒިމުވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި އެއީ އަމިއްލަ ބަލިކަށިކަމެއް ވެސް ނޫނެވެ. މިއީ އެކަށީގެންވާ ފަރުވާއިން ރަނގަޅުކުރެވޭނެ ބައްޔެކެވެ.
އަވަހަށް ދެނެގަތުން: އަލާމާތްތައް ފެންނަން ފެށުމުން ލަސްނުކޮށް ސިއްހީ މާހިރެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުން.
އާއިލީ އަޅާލުން: އާއިލާއާއި ގާތް މީހުން އެކަކު އަނެކަކާ ގުޅުން ބަދަހިކޮށް، އެކަނިވެރިވިޔަ ނުދިނުމަށް ވާހަކަދައްކައި ހިތްވަރު ދިނުން.
އުމުރުގެ ކޮންމެ މަރުހަލާއެއްގައި ވެސް އުފާވެރި އަދި މާނަހުރި ދިރިއުޅުމެއް ވޭތުކުރުމުގެ ހައްޤު ކޮންމެ އިންސާނަކަށްމެ ލިބިގެންވެއެވެ. ސިއްހީ އެހީތެރިކަމާއި އާއިލާގެ ލޯތްބާއެކު މި ހާލަތުން އަރައިގަނެވޭނެއެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު