އާއިލާގެ މެންބަރުންނާއި، ޙަޔާތުގެ ބައިވެރިޔާ އަދި އެކުވެރިންގެ މިޒާޖަށާއި އުޅުމަށް އަންނަ ކުދި އަދި ބޮޑެތި ބަދަލުތައް ދެނެގަތުމަކީ، އެމީހުންގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން ރައްކާތެރިކުރުމަށް އެޅޭނެ އެންމެ މުހިންމު އަދި ނަތީޖާ ނެރެދޭ ފިޔަވަޅެވެ.
ދުނިޔޭގެ ޞިއްޙަތު ޖަމްޢިއްޔާ (ޑަބްލިޔު.އެޗް.އޯ) ގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ދައްކާގޮތުން، ދުނިޔޭގެ އާބާދީގެ ކޮންމެ އަށް މީހަކުން އެކަކީ ކޮންމެވެސް ބާވަތެއްގެ ނަފްސާނީ ތަކުލީފެއް ތަޙައްމަލުކުރަމުންދާ ފަރާތެކެވެ. މީގެ ތެރެއިންވެސް އެންމެ އާންމު އަދި ނުރައްކާތެރި ޙާލަތްތަކަކީ ޑިޕްރެޝަނާއި އެންޒައިޓީ (ހާސްކަމާއި ފިކުރުބޮޑުވުން) ކަމުގައި މާހިރުން ފާހަގަކުރައްވައެވެ. މުޅި ދުނިޔޭގައި 280 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ޑިޕްރެޝަންގެ ވޭން ތަހައްމަލު ކުރަމުންދާއިރު، މިއީ ހަމައެކަނި ވަގުތީ ފޫހިކަމެއް ނުވަތަ އާދައިގެ ކަންނެތްކަމެއް ނޫންކަން ޢިލްމީ ގޮތުންނާއި ޞިއްޙީ ގޮތުން މިއަދު ވަނީ ޔަޤީންކުރެވިފައެވެ.
ނަފްސާނީ ޞިއްޙަތުގެ މާހިރުން ހާމަކުރައްވާ ގޮތުގައި، މީހެއްގެ ފަރާތުން ފެންނަ އާދަޔާ ޚިލާފު ބަދަލުތަކަކީ އެމީހަކު އެތެރެހަށީގައި ކުރަމުންދާ ނަފްސާނީ ހަނގުރާމައިގެ ސާފު ހެކިތަކެކެވެ. އާދަޔާ ޚިލާފަށް ގިނައިން ނިދުން، ނުވަތަ ނިދިނައުމުގެ އުނދަގޫތަކާއި، ކެއިންބުއިމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަކީ ސިކުނޑީގެ ނިއުރޮލޮޖިކަލް އަދި ނަފްސާނީ ބަދަލުތަކާ ގުޅިފައިވާ ކަންކަމެވެ. މީގެއިތުރުން، އެކަހެރިވުމާއި، ކުރިން އުފަލާއެކު ކުރަމުން އައި ކަންކަމަށް އޮންނަ ޝައުޤުވެރިކަން މުޅިން ގެއްލިގެންދިއުމަކީ ނަފްސާނީ ޢިލްމުގައި "އެންހެޑޯނިއާ" ގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރާ މުހިންމު ޢަލާމާތެކެވެ. މި ޙާލަތުގެ ސަބަބުން ދިރިއުޅުމުގެ އުންމީދު ގެއްލި، "ވާނެ ގޮތެއް ވާން ދޫކޮށްލުމުގެ" ނުރައްކާތެރި ވިސްނުމަކަށް އިންސާނާ ވާސިލުކުރުވައެވެ.
އިންސާނާ ހިތުގެ އަޑީގައި ތަޙައްމަލުކުރާ ނަފްސާނީ ވޭނާއި އުދާސްތަކަކީ އަބަދު ބޭރުފުށުން ފެންނަން ހުންނާނެ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. ގިނަފަހަރަށް ނަފްސާނީ ބަލިތައް ތަހައްމަލުކުރާ ފަރާތްތަކުން، މުޖުތަމަޢުގެ ނޭދެވޭ ނަޒަރިއްޔާތަށް ބިރުން ނުވަތަ އެހެން މީހުންނަށް ބުރައަކަށް ވާން ބޭނުންނުވާތީ، ބޭރުފުށުން ހިނިތުންވުން ދެއްކި ނަމަވެސް އެމީހުންގެ އެތެރެހަށި ވަނީ ނިކަމެތިވެފައެވެ. ކްލިނިކަލް މާހިރުން އިރުޝާދު ދެއްވާ ގޮތުގައި، މިފަދަ ޙާލަތްތަކަށް އަވަސް ޙައްލެއް ނުހޯދިއްޖެނަމަ، ޖިސްމާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށާއި ހަށިގަނޑުގެ ހޯމޯންތަކުގެ ނިޒާމަށް އިޢާދަނުކުރެވޭ ފަދަ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިގެންދެއެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ކަންނެތްކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދެކި، ފަރުވާކުޑަކޮށްލެވޭވަރަށްވުރެ މާ ނާޒުކު އަދި ސީރިއަސް މައްސަލައެކެވެ.
މިފަދަ ދަނޑިވަޅުތަކުގައި އެންމެ މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރަނީ މީހާގެ ވަށައިގެންވާ އިޖުތިމާޢީ ވިއުގައާއި އެހީތެރިކަމުގެ ނިޒާމެވެ. ސައިކޮލޮޖިކަލް ދިރާސާތަކުން ކަށަވަރުވާ ގޮތުގައި، ގާތް މީހުންގެ ފަރާތުން ލިބޭ އަޅާލުމާއި، އޯގާތެރި ބަސްތަކާއި، ކުށްވެރިކުރުމެއްނެތި އެމީހުންގެ އަޑުއަހައިދިނުމަކީ ނަފްސަށް ލިބިގެންދާ ވަރަށް ބޮޑު ތަސައްލީއެކެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ޕްރޮފެޝަނަލް އެހީތެރިކަން (ސައިކޯތެރަޕީ ނުވަތަ ކައުންސިލިންގ) ހޯދުމަށް ހިތްވަރުދީ، މަގުފަހިކޮށްދިނުމާއެކު، ލޯބިވާ މީހުންނާއެކު ވަގުތު ހޭދަކޮށް، އެމީހުން އެކަނިވެރި ނޫންކަމުގެ އިޙުސާސް ކޮށްދިނުމަކީ އިންސާނެއްގެ ޙަޔާތަށް އުންމީދުގެ އައު ދިރުމެއް ގެނެސްދޭނެ ކަމެކެވެ. ވީމާ، މިއަދުން މިއަދަށްވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަށައިގެންވާ ގާތް ފަރާތްތަކުގެ ޙާލުއަޙުވާލު ބަލައި، ނަފްސާނީ ގޮތުން އެހީތެރިކަމުގެ އަތެއް ދިއްކޮށްލުމަކީ އެންމެންގެ ޒިންމާއެއްގެ ގޮތުގައި ދެކެންޖެހެއެވެ.
ނަފްސާނީ ޞިއްޙަތުގެ މާހިރުން ހާމަކުރައްވާ ގޮތުގައި، މީހެއްގެ ފަރާތުން ފެންނަ އާދަޔާ ޚިލާފު ބަދަލުތަކަކީ އެމީހަކު އެތެރެހަށީގައި ކުރަމުންދާ ނަފްސާނީ ހަނގުރާމައިގެ ސާފު ހެކިތަކެކެވެ. އާދަޔާ ޚިލާފަށް ގިނައިން ނިދުން، ނުވަތަ ނިދިނައުމުގެ އުނދަގޫތަކާއި، ކެއިންބުއިމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަކީ ސިކުނޑީގެ ނިއުރޮލޮޖިކަލް އަދި ނަފްސާނީ ބަދަލުތަކާ ގުޅިފައިވާ ކަންކަމެވެ. މީގެއިތުރުން، އެކަހެރިވުމާއި، ކުރިން އުފަލާއެކު ކުރަމުން އައި ކަންކަމަށް އޮންނަ ޝައުޤުވެރިކަން މުޅިން ގެއްލިގެންދިއުމަކީ ނަފްސާނީ ޢިލްމުގައި "އެންހެޑޯނިއާ" ގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރާ މުހިންމު ޢަލާމާތެކެވެ. މި ޙާލަތުގެ ސަބަބުން ދިރިއުޅުމުގެ އުންމީދު ގެއްލި، "ވާނެ ގޮތެއް ވާން ދޫކޮށްލުމުގެ" ނުރައްކާތެރި ވިސްނުމަކަށް އިންސާނާ ވާސިލުކުރުވައެވެ.
އިންސާނާ ހިތުގެ އަޑީގައި ތަޙައްމަލުކުރާ ނަފްސާނީ ވޭނާއި އުދާސްތަކަކީ އަބަދު ބޭރުފުށުން ފެންނަން ހުންނާނެ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. ގިނަފަހަރަށް ނަފްސާނީ ބަލިތައް ތަހައްމަލުކުރާ ފަރާތްތަކުން، މުޖުތަމަޢުގެ ނޭދެވޭ ނަޒަރިއްޔާތަށް ބިރުން ނުވަތަ އެހެން މީހުންނަށް ބުރައަކަށް ވާން ބޭނުންނުވާތީ، ބޭރުފުށުން ހިނިތުންވުން ދެއްކި ނަމަވެސް އެމީހުންގެ އެތެރެހަށި ވަނީ ނިކަމެތިވެފައެވެ. ކްލިނިކަލް މާހިރުން އިރުޝާދު ދެއްވާ ގޮތުގައި، މިފަދަ ޙާލަތްތަކަށް އަވަސް ޙައްލެއް ނުހޯދިއްޖެނަމަ، ޖިސްމާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށާއި ހަށިގަނޑުގެ ހޯމޯންތަކުގެ ނިޒާމަށް އިޢާދަނުކުރެވޭ ފަދަ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިގެންދެއެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ކަންނެތްކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދެކި، ފަރުވާކުޑަކޮށްލެވޭވަރަށްވުރެ މާ ނާޒުކު އަދި ސީރިއަސް މައްސަލައެކެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ޕްރޮފެޝަނަލް އެހީތެރިކަން (ސައިކޯތެރަޕީ ނުވަތަ ކައުންސިލިންގ) ހޯދުމަށް ހިތްވަރުދީ، މަގުފަހިކޮށްދިނުމާއެކު، ލޯބިވާ މީހުންނާއެކު ވަގުތު ހޭދަކޮށް، އެމީހުން އެކަނިވެރި ނޫންކަމުގެ އިޙުސާސް ކޮށްދިނުމަކީ އިންސާނެއްގެ ޙަޔާތަށް އުންމީދުގެ އައު ދިރުމެއް ގެނެސްދޭނެ ކަމެކެވެ. ވީމާ، މިއަދުން މިއަދަށްވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަށައިގެންވާ ގާތް ފަރާތްތަކުގެ ޙާލުއަޙުވާލު ބަލައި، ނަފްސާނީ ގޮތުން އެހީތެރިކަމުގެ އަތެއް ދިއްކޮށްލުމަކީ އެންމެންގެ ޒިންމާއެއްގެ ގޮތުގައި ދެކެންޖެހެއެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު