ބޮލީވުޑްގެ މަޝްހޫރު ފިލްމީ ތަރި ވަރުން ދަވަން، އޭނާގެ އަމިއްލަވަންތަކަމުގެ ހައްގުތައް ނުވަތަ 'ޕާސަނަލިޓީ ރައިޓްސް' ހިމާޔަތްކުރުމަށް އެދި ދިއްލީ ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅި މައްސަލައަކީ، އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް (އޭއައި) އާއި ޑީޕްފޭކް ޓެކްނޮލޮޖީގެ ސަބަބުން މިއަދުގެ މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާއަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ގޮންޖެހުންތަކަށް ލިބުނު އާ ކުރިއެރުމެކެވެ.
މި މައްސަލައަކީ ހަމައެކަނި މަޝްހޫރު ތަރިންނަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ފެނުނު ނަމަވެސް، މީގެ ފަހަތުގައި އޮތީ އެމީހެއްގެ ހުއްދަނެތި އެހެން ފަރާތަކަށް އެމީހެއްގެ މޫނާއި، އަޑު އަދި ނަން ވިޔަފާރީގެ ބޭނުމަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެތޯ އުފެދޭ ބޮޑު ގާނޫނީ ސުވާލެކެވެ. އިންޑިއާގެ ކޯޓުތަކުން މިހާރު ދެމުންދާ އިޝާރާތްތަކަށް ބަލާއިރު، ހުއްދަނެތި ސެލެބްރިޓީންގެ އައިޑެންޓިޓީ ބޭނުންކޮށްގެން އާންމުންނަށް އޮޅުވާލާ ފަރާތްތަކާ މެދު ގާނޫނީ ފިޔަވަޅު އެޅޭނެ މަގު ދަނީ ތަނަވަސްވަމުންނެވެ.
ވަރުން ދަވަން ދިއްލީ ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅި ޕެޓިޝަނުގައި އެދިފައިވަނީ އޭނާގެ ހުއްދަނެތި އޭނާގެ ނަން، ފޮޓޯ، އަޑު އަދި އޭނާގެ އަމިއްލަ ސިފަތައް އެކި ޑިޖިޓަލް ޕްލެޓްފޯމްތަކުގައި ބޭނުންކުރުން ހުއްޓުވުމަށެވެ. މި މައްސަލަ ހުށަހަޅާފައިވަނީ ވަކިވަކި ފަރާތްތަކުގެ އިތުރުން، އޮންލައިންކޮށް އޭނާގެ އަމިއްލަވަންތަކަން ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރަމުންދާ ނޭނގޭ ފަރާތްތަކާ ދެކޮޅަށްވެސް ފިޔަވަޅު އެޅުމަށެވެ. މިފަދަ ފިޔަވަޅެއް އެޅުން މިވަގުތަށް މުހިންމުވެފައިވަނީ، އޭއައި މެދުވެރިކޮށް މީހެއްގެ އަޑާއި ސިފަ އޮޅުވާލައިގެން ފޭކް އިޝްތިހާރުތަކާއި ވީޑިއޯތައް އުފައްދާ މިންވަރު އިންތިހާއަށް އިތުރުވެފައިވާތީއެވެ. ދިއްލީ ހައިކޯޓުން މި މައްސަލައިގައި ވަގުތީ ހިމާޔަތެއް ދިނުމަށް ތައްޔާރަށް އޮތުމުން ދޭހަވަނީ، ކޯޓުތަކުން މި މައްސަލައަށް ދޭ ސަމާލުކަން އިތުރުވެފައިވާ މިންވަރެވެ.
އިންޑިއާގެ ގާނޫނީ ނިޒާމުގައި 'ޕާސަނަލިޓީ ރައިޓްސް' ނުވަތަ އަމިއްލަވަންތަކަމުގެ ހައްގުތައް ބަޔާންކުރާ ވަކި ހާއްސަ ގާނޫނެއް ނެތް ނަމަވެސް، ކޯޓުތަކުން ނެރެފައިވާ އެކި ހުކުމްތަކުން މި ހައްގު މިހާރު ވަނީ ބަލައިގަނެފައެވެ. އަމިއްލަވަންތަކަމުގެ ހައްގަކީ މީހެއްގެ ނަން، މޫނު، ސޮއި އަދި އަޑު ފަދަ ސިފަތައް ވިޔަފާރީގެ އުސޫލުން ބޭނުންކުރުން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ ހައްގެކެވެ. މަޝްހޫރު ތަރިންގެ މިފަދަ ސިފަތަކަކީ ބޮޑު މާލީ އަގަކާއި ވިޔަފާރީގެ ކުރިއެރުން އެކުލެވޭ ކަންކަމަށް ވާތީ، އެ މީހެއްގެ ހުއްދަނެތި އެހެން ފަރާތަކުން އޭގެ ފައިދާ ނެގުމަކީ ކޯޓުތަކުން މަނާކުރާ ކަމެކެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި އަމިއްލަ މިނިވަންކަމާ ގުޅޭ ކަމެއްގެ އިތުރުން، އެމީހަކު އެތައް އަހަރެއްގެ މަސައްކަތުން ބިނާކޮށްފައިވާ އަބުރާއި މަގުބޫލުކަން ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުން ހުއްޓުވުމަށް އޮތް ގާނޫނީ އައްޑަނައެކެވެ.
ވަރުން ދަވަންގެ ކުރިން އިންޑިއާގެ އެހެން ބައެއް ތަރިންވެސް ވަނީ މިފަދަ ހިމާޔަތް ހޯދާފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވެނީ އަމީތާބް ބައްޗަން އާއި އަނިލް ކަޕޫރު އަދި ޖެކީ ޝްރޯފް އެވެ. އަމީތާބް ބައްޗަންގެ މައްސަލައިގައި ކޯޓުން ވަނީ އޭނާގެ އަޑާއި ތަސްވީރު ހުއްދަނެތި ބޭނުންކުރުން މަނާކުރާ އާންމު އަމުރެއް ނެރެދީފައެވެ. ހަމައެފަދައިން، އަނިލް ކަޕޫރުގެ މޫނާއި އަޑުގެ އިތުރުން އޭނާގެ ހާއްސަ ހަރަކާތްތަކާއި ވާހަކަދެއްކުމުގެ ވައްޓަފާޅިވެސް ވަނީ ގާނޫނީ ގޮތުން ހިމާޔަތްކޮށްފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ސަލްމާން ޚާން، ކާޖޮލް، އަދި އައްލޫ އަރްޖުން ފަދަ ތަރިންވެސް ވަނީ މިފަދަ ގާނޫނީ ހައްލުތައް ހޯދާފައެވެ.
ކޯޓުތަކުން މި ހައްގުތައް މާނަކުރާއިރު ކަން ހިނގާފައިވާ މާހައުލަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ބަލައެވެ. އެގޮތުން ހުއްދަނެތި ވިޔަފާރީގެ އިޝްތިހާރުތަކުގައި ތަރިންގެ ސިފަތައް ބޭނުންކުރުމަކީ ގާނޫނީ ކުށަކަށް ވިޔަސް، ނޫސްވެރިކަމުގެ ބޭނުމަށް ނުވަތަ ފާޑުކިޔުމާއި މަލާމާތުގެ މަޖާ (ޕެރޯޑީ) އުފެއްދުމުގައި މިފަދަ ތަސްވީރުތައް ބޭނުންކުރުމަކީ އާންމުކޮށް ހުއްދަ ކަމެކެވެ. މިއީ ހިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަމާއި އަމިއްލަ ހައްގުތަކާ ދެމެދު އޮންނަ ހަމަހަމަކަން ހިފެހެއްޓުމަށް ކުރާ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް އޭއައި މެދުވެރިކޮށް ތަރިންނަށް ނޭނގި އުފައްދާ ފޭކް އިޝްތިހާރުތަކާއި އިންވެސްޓްމަންޓް ސްކޭމްތަކަކީ މިހާރު ކޯޓުތަކުން ވަރަށް ސީރިއަސްކޮށް ބަލާ މައްސަލަތަކެކެވެ.
އިންޑިއާގައި މިކަމަށް ހާއްސަ ގާނޫނެއް ނެތް ނަމަވެސް، ކޯޓުތަކުން ބަރޯސާވަނީ ގާނޫނުއަސާސީގެ 21 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ލިބޭ އަމިއްލަ މިނިވަންކަމުގެ ހައްގާއި، ޓްރޭޑްމާކް ގާނޫނުގެ މަފްހޫމްތަކަށެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި މަޝްހޫރު ތަރިންނަށް އޮތް ހައްގެއް ނޫން ނަމަވެސް، އާންމުކޮށް މިފަދަ މައްސަލަތައް ފެންމަތިވަނީ ސެލެބްރިޓީންގެ އައިޑެންޓިޓީގައި ވިޔަފާރީގެ ބޮޑު އަގެއް އެކުލެވޭތީއެވެ. ވަރުން ދަވަންގެ މައްސަލައަކީ ޑިޖިޓަލް ޒަމާނުގައި އިންސާނެއްގެ އަމިއްލަ ސިފައާއި އަޑުގެ މިލްކުވެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.
ވަރުން ދަވަން ދިއްލީ ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅި ޕެޓިޝަނުގައި އެދިފައިވަނީ އޭނާގެ ހުއްދަނެތި އޭނާގެ ނަން، ފޮޓޯ، އަޑު އަދި އޭނާގެ އަމިއްލަ ސިފަތައް އެކި ޑިޖިޓަލް ޕްލެޓްފޯމްތަކުގައި ބޭނުންކުރުން ހުއްޓުވުމަށެވެ. މި މައްސަލަ ހުށަހަޅާފައިވަނީ ވަކިވަކި ފަރާތްތަކުގެ އިތުރުން، އޮންލައިންކޮށް އޭނާގެ އަމިއްލަވަންތަކަން ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރަމުންދާ ނޭނގޭ ފަރާތްތަކާ ދެކޮޅަށްވެސް ފިޔަވަޅު އެޅުމަށެވެ. މިފަދަ ފިޔަވަޅެއް އެޅުން މިވަގުތަށް މުހިންމުވެފައިވަނީ، އޭއައި މެދުވެރިކޮށް މީހެއްގެ އަޑާއި ސިފަ އޮޅުވާލައިގެން ފޭކް އިޝްތިހާރުތަކާއި ވީޑިއޯތައް އުފައްދާ މިންވަރު އިންތިހާއަށް އިތުރުވެފައިވާތީއެވެ. ދިއްލީ ހައިކޯޓުން މި މައްސަލައިގައި ވަގުތީ ހިމާޔަތެއް ދިނުމަށް ތައްޔާރަށް އޮތުމުން ދޭހަވަނީ، ކޯޓުތަކުން މި މައްސަލައަށް ދޭ ސަމާލުކަން އިތުރުވެފައިވާ މިންވަރެވެ.
އިންޑިއާގެ ގާނޫނީ ނިޒާމުގައި 'ޕާސަނަލިޓީ ރައިޓްސް' ނުވަތަ އަމިއްލަވަންތަކަމުގެ ހައްގުތައް ބަޔާންކުރާ ވަކި ހާއްސަ ގާނޫނެއް ނެތް ނަމަވެސް، ކޯޓުތަކުން ނެރެފައިވާ އެކި ހުކުމްތަކުން މި ހައްގު މިހާރު ވަނީ ބަލައިގަނެފައެވެ. އަމިއްލަވަންތަކަމުގެ ހައްގަކީ މީހެއްގެ ނަން، މޫނު، ސޮއި އަދި އަޑު ފަދަ ސިފަތައް ވިޔަފާރީގެ އުސޫލުން ބޭނުންކުރުން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ ހައްގެކެވެ. މަޝްހޫރު ތަރިންގެ މިފަދަ ސިފަތަކަކީ ބޮޑު މާލީ އަގަކާއި ވިޔަފާރީގެ ކުރިއެރުން އެކުލެވޭ ކަންކަމަށް ވާތީ، އެ މީހެއްގެ ހުއްދަނެތި އެހެން ފަރާތަކުން އޭގެ ފައިދާ ނެގުމަކީ ކޯޓުތަކުން މަނާކުރާ ކަމެކެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި އަމިއްލަ މިނިވަންކަމާ ގުޅޭ ކަމެއްގެ އިތުރުން، އެމީހަކު އެތައް އަހަރެއްގެ މަސައްކަތުން ބިނާކޮށްފައިވާ އަބުރާއި މަގުބޫލުކަން ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުން ހުއްޓުވުމަށް އޮތް ގާނޫނީ އައްޑަނައެކެވެ.
ވަރުން ދަވަންގެ ކުރިން އިންޑިއާގެ އެހެން ބައެއް ތަރިންވެސް ވަނީ މިފަދަ ހިމާޔަތް ހޯދާފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވެނީ އަމީތާބް ބައްޗަން އާއި އަނިލް ކަޕޫރު އަދި ޖެކީ ޝްރޯފް އެވެ. އަމީތާބް ބައްޗަންގެ މައްސަލައިގައި ކޯޓުން ވަނީ އޭނާގެ އަޑާއި ތަސްވީރު ހުއްދަނެތި ބޭނުންކުރުން މަނާކުރާ އާންމު އަމުރެއް ނެރެދީފައެވެ. ހަމައެފަދައިން، އަނިލް ކަޕޫރުގެ މޫނާއި އަޑުގެ އިތުރުން އޭނާގެ ހާއްސަ ހަރަކާތްތަކާއި ވާހަކަދެއްކުމުގެ ވައްޓަފާޅިވެސް ވަނީ ގާނޫނީ ގޮތުން ހިމާޔަތްކޮށްފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ސަލްމާން ޚާން، ކާޖޮލް، އަދި އައްލޫ އަރްޖުން ފަދަ ތަރިންވެސް ވަނީ މިފަދަ ގާނޫނީ ހައްލުތައް ހޯދާފައެވެ.
އިންޑިއާގައި މިކަމަށް ހާއްސަ ގާނޫނެއް ނެތް ނަމަވެސް، ކޯޓުތަކުން ބަރޯސާވަނީ ގާނޫނުއަސާސީގެ 21 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ލިބޭ އަމިއްލަ މިނިވަންކަމުގެ ހައްގާއި، ޓްރޭޑްމާކް ގާނޫނުގެ މަފްހޫމްތަކަށެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި މަޝްހޫރު ތަރިންނަށް އޮތް ހައްގެއް ނޫން ނަމަވެސް، އާންމުކޮށް މިފަދަ މައްސަލަތައް ފެންމަތިވަނީ ސެލެބްރިޓީންގެ އައިޑެންޓިޓީގައި ވިޔަފާރީގެ ބޮޑު އަގެއް އެކުލެވޭތީއެވެ. ވަރުން ދަވަންގެ މައްސަލައަކީ ޑިޖިޓަލް ޒަމާނުގައި އިންސާނެއްގެ އަމިއްލަ ސިފައާއި އަޑުގެ މިލްކުވެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު