މާލޭގައި ހުންނަ، ގަރުނަކާ ގާތްވެފައިވާ ތާރީޚީ ބަންޑާރަ މިސްކިތް ތަޅާލައި، އެ ތަނުގައި ޒަމާނީ ފެންވަރުގެ ބޮޑު މިސްކިތެއް ބިނާކުރުމަށް ސަރުކާރުން ނިންމި ނިންމުމާ ގުޅިގެން، ދިވެހި ރައްޔިތުން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ވަރުގަދަ އިހުތިޖާޖެއް ފަށައިފިއެވެ. ތާރީޚު ދިރާސާކުރައްވާ ބޭފުޅުންނާއި، ކުރީގެ ވަޒީރުންގެ އިތުރުން އާންމު ރައްޔިތުން ވެސް އަންނަނީ ދިވެހި ތަރިކަ ހިމާޔަތްކުރުމުގެ މުހިންމުކަން ފާހަގަކޮށް، އެ މިސްކިތް ތަޅާނުލުމަށް ސަރުކާރަށް ގޮވާލަމުންނެވެ.
އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރު ޑރ. މުޙައްމަދު ޝަހީމް ޢަލީ ސަޢީދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ބަންޑާރަ މިސްކިތް ހުރި ބިމުގައި ޒަމާނީ މިސްކިތެއް ތަރައްގީކުރުމަށް ބޭނުންވާ ފައިސާގެ އެހީ މިހާރު ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. ރަމަޟާން މަހަށް ފަހު އެ މަޝްރޫއުގެ ބިންގާ އެޅުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، މިއީ މާލޭގެ ބޮޑެތި މިސްކިތްތައް ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ތަރައްގީކުރުމަށް ސަރުކާރުން ގެންގުޅޭ ތަސައްވަރުގެ ބައެއް ކަމަށް މިނިސްޓަރު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، މަޖީދީމަގުގައި ހުންނަ ޒިކުރާ މިސްކިތް ވެސް ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ބަދަލުކުރުމަށް ސަރުކާރުން ވަނީ ނިންމާފައެވެ. އެ މިސްކިތުގެ މަސައްކަތަށް ބޭނުންވާ އެހީ ލިބިފައިވާ ކަމަށާއި، ރަމަޟާން މަހުގެ 27 ވަނަ ވިލޭރޭ އެ މަޝްރޫއުގެ ބިންގާ އެޅުމަށް ތައްޔާރުވަމުންދާ ކަމަށް ވެސް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވިއެވެ.
ދިވެހި ތާރީޚު ދިރާސާކުރައްވާ ނާޖިހު ދީދީ ވަނީ ބަންޑާރަ މިސްކިތް ތަޅާލުމުގެ ނިންމުމާ މެދު ނުރުހުން ފާޅުކުރައްވައި އެކަމާ ދެކޮޅަށް ވަރުގަދައަށް އަޑުއުފުއްލަވައިފައެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް 98 އަހަރުވެފައިވާ، ރާއްޖޭގެ މުހިންމު ތާރީޚީ ކަންކަމާ ގުޅިފައިވާ މި ބިނާ ނައްތާލުމަކީ ދިވެހި ތާރީޚަށް ދެވޭ، އިއާދަނުކުރެވޭ ފަދަ ބޮޑު ދެރައެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ ސިފަކުރެއްވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، މި މިސްކިތް ތަޅާލުމަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަގާފީ ތަރިކަ ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ގާނޫނާ ސީދާ ޚިލާފު އަމަލެއް ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ނާޖިހު ދީދީ ވަނީ އޭނާގެ ކަންބޮޑުވުންތައް ވަރަށް ސާފުކޮށް ހާމަކުރައްވާފައެވެ. އެގޮތުން، ބަންޑާރަ މިސްކިތް ތަޅާލުމުގެ ނިންމުން ވަގުތުން ބާތިލުކުރުމަށް ނާޖިހު ދީދީ ވަނީ ތަރިކައާ ބެހޭ ވުޒާރާއަށާއި އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީއަށް ގޮވާލައްވާފައެވެ.
މިމައްސަލައިގައި އެކްސްގައި ނާޖިހު ދީދީގެ ކުރެއްވި އިހުތިޖާޖާ ވިދިގެން މިނިސްޓަރު ޝަހީމް އޭނާއަށް ރައްދު ދެއްވަމުމުގެ ތެރެއިން ދެބޭފުޅުންގެ ދެމެދުގައި ވަރަށް ހޫނު ބަހުސެއް ވެސް ކުރިޔަށް ގޮސްފައެވެ.
ހެރިޓޭޖް މިނިސްޓްރީގެ ކުރީގެ ޑިރެކްޓަރ ޝަމްއޫން ޖަލީލު (ލޫކަސް ޖަލީލު) ވެސް ވަނީ ބަންޑާރަ މިސްކިތް ތަޅާލުން ހުއްޓުވުމަށް ގޮވާލައްވައިފައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މާލޭގައި މިހާރު ފެންނަން ހުރި މަދު އާސާރީ ބިނާތަކުގެ ތެރޭގައި އެ މިސްކިތް ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ބަންޑާރަ މިސްކިތަކީ ރާއްޖެއަށް އަތްގަދަކުރަން އުޅުނު "ޝީއީން" ބިނާކުރި މިސްކިތެކޭ ކިޔައިގެން މިސްކިތާ މެދު ނަފުރަތު އުފެއްދުން ހުއްޓާލުމަށް އޭނާ ގޮވާލެއްވިއެވެ. އޭނާ ބަޔާންކުރެއްވި ގޮތުގައި އެއީ އިންޑިއާގެ މުމްބާއީއަށް ނިސްބަތްވާ "ވޯރާ" ވިޔަފާރިވެރިންނެވެ. އެއީ ކޮލޮމްބޯގެ ޕެޓާގައި ވެސް ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ވިޔަފާރިކުރާ މުސްލިމް ބައެއް ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
ސަރުކާރުގެ ނިންމެވުމާ މެދު ނުރުހުން ފާޅުކުރެއްވި ބޭފުޅުންގެ ތެރޭގައި ކުރީގެ ހެރިޓޭޖް މިނިސްޓަރު ޔުމްނާ މައުމޫން ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ. ޔުމްނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، 98 އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސްވީ ބަންޑާރަ މިސްކިތަކީ ދިވެހިންގެ ދީނީ، ތާރީޚީ އަދި ސަގާފީ އައިޑެންޓިޓީއާ ގުޅިފައިވާ މުހިންމު ބިނާއަކަށް ވީހިނދު، އެ މިސްކިތް ތަޅާލުމަކީ އެއްގޮތަކަށްވެސް ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މީގެ އިތުރުން، ރާއްޖޭގެ ތާރީޚީ އަދި ސަގާފީ ތަރިކަ ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި ޚާއްސަ ގާނޫނެއް އެކުލަވާލެވިފައިވާކަން ފާހަގަކުރައްވައި، މިސްކިތް ތަޅާލުމަކީ އެ ގާނޫނާ ސީދާ ޚިލާފު އަމަލެއް ކަމަށްވެސް އެކަމަނާ ބަޔާންކުރެއްވިއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ކުރީގެ ޖަސްޓިސް މިނިސްޓަރު އަދި ރައްޔިތުންގެ ޚާއްސަ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުކަން ކުރެއްވި މުހައްމަދު މުއިއްޒު އަދުނާންވެސް ވަނީ ސޯޝަލް މީޑިއާގައި މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ނުހަނު ބޮޑަށް ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވާފައެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ބަންޑާރަ މިސްކިތަކީ މާލޭގައި މިހާރު ހުރި މަދު ތާރީޚީ ބިނާތަކުގެ ތެރެއިން ފާހަގަކޮށްލެވޭ މުހިންމު ތަނެކެވެ. އަދި 1957 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން، ރާއްޖޭގެ ތާރީޚީ އަދި ސަގާފީ ބިނާތައް ނައްތާލުމުގެ ނިޒާމީ ސިލްސިލާއެއް ރާއްޖޭގައި ހިނގަމުންދާ ކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވޭ ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
އާސާރީ ތަރިކަ ނައްތާލުމުގެ ބަދަލުގައި، އެ ތަންތަން އާބާތުރަ ފިލުވައި، ދިވެހިވަންތަކަން ހިމެނޭހެން ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ތަރައްގީ ކުރެވިދާނެ ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ދެކެއެވެ. އަދި ތާރީޚީ ބިނާތައް ހިމާޔަތްކުރުމަށް އިސްކަންދީ، އެ ތަންތަން ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ތަރައްގީ ކުރުމަށް ސަރުކާރަށް އިލްތިމާސްކުރާ ފަރާތްތައް ވެސް މަދެއް ނޫނެވެ. އެގޮތުން ޤައުމުގެ ތާޜީޚާއި ތަރިކަ އަދި ސަޤާފަތް ދިރުވައި އަންނަ އޮތް ޖީލުތަކަށް ފޯރޮކޮށް ދޭންޖެހޭ ކަމަށް ބުނެ މިއަދު ގިނަ ޒުވާނުންވެސް ދަނީ ސޯޝަލް މީޑިއާގެ އެކި މަންސަތަކުގައި އަޑު އުފުލަމުންނެވެ. އަދި ބަންޑާރަ މިސްކިތް ތަޅާލުމާއި ދެކޮޅަށް، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ޕެޓިޝަނެއް ހުށަހެޅުމުގެ މަސައްކަތްވެސް އަމިއްލަ ފަރާތަކުން ފަށާފައިވާކަންވެސް ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.
ބަންޑާރަ މިސްކިތަކީ 98 އަހަރަށް ވުރެ ދިގު ތާރީޚެއް އޮތް، ދިވެހިންގެ ދީނީ، ތާރީޚީ އަދި ސަގާފީ އައިޑެންޓިޓީއާ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިފައިވާ ބިނާއެކެވެ. ތަޖުރިބާކާރުން ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، އެއީ ހަމައެކަނި އަޅުކަން ކުރާ ތަނެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދިވެހި ތާރީޚުގެ މުހިންމު ސޮފުހާތަކެއް ރަމްޒުކޮށްދޭ، އަގުހުރި އާސާރީ ތަރިކައެކެވެ.
ތާރީޚު ދިރާސާކުރައްވާ މާހިރުން ބަޔާންކުރައްވާ ގޮތުގައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚީ ބިނާތައް ނެތިދިޔުމަކީ ދިވެހި ތާރީޚަށް ލިބޭ، އިއާދަނުކުރެވޭނެ ފަދަ ބޮޑު އުނިކަމެކެވެ. މިފަދަ ބިނާތައް ނައްތާލުމުގެ ސަބަބުން، ދިވެހި ތާރީޚާ ގުޅުންހުރި ގިނަގުނަ ހެކިތަކާއި މުހިންމު ނިޝާންތަކެއް ވަނީ ތާއަބަދަށް ގެއްލިފައެވެ. އެގޮތުން، ބަންޑާރަ މިސްކިތް ތަޅާލައިފި ނަމަ، ދިވެހި ތާރީޚުގެ މުހިންމު ބައެއް އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް ފެންނަން ނޯންނާނެ ކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން ތަޖުރިބާކާރުން ފާޅުކުރައްވައެވެ.
މީގެ އިތުރުން، މަޖީދީމަގުގައި ހުންނަ ޒިކުރާ މިސްކިތް ވެސް ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ބަދަލުކުރުމަށް ސަރުކާރުން ވަނީ ނިންމާފައެވެ. އެ މިސްކިތުގެ މަސައްކަތަށް ބޭނުންވާ އެހީ ލިބިފައިވާ ކަމަށާއި، ރަމަޟާން މަހުގެ 27 ވަނަ ވިލޭރޭ އެ މަޝްރޫއުގެ ބިންގާ އެޅުމަށް ތައްޔާރުވަމުންދާ ކަމަށް ވެސް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވިއެވެ.
ދިވެހި ތާރީޚު ދިރާސާކުރައްވާ ނާޖިހު ދީދީ ވަނީ ބަންޑާރަ މިސްކިތް ތަޅާލުމުގެ ނިންމުމާ މެދު ނުރުހުން ފާޅުކުރައްވައި އެކަމާ ދެކޮޅަށް ވަރުގަދައަށް އަޑުއުފުއްލަވައިފައެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް 98 އަހަރުވެފައިވާ، ރާއްޖޭގެ މުހިންމު ތާރީޚީ ކަންކަމާ ގުޅިފައިވާ މި ބިނާ ނައްތާލުމަކީ ދިވެހި ތާރީޚަށް ދެވޭ، އިއާދަނުކުރެވޭ ފަދަ ބޮޑު ދެރައެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ ސިފަކުރެއްވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، މި މިސްކިތް ތަޅާލުމަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަގާފީ ތަރިކަ ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ގާނޫނާ ސީދާ ޚިލާފު އަމަލެއް ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ނާޖިހު ދީދީ ވަނީ އޭނާގެ ކަންބޮޑުވުންތައް ވަރަށް ސާފުކޮށް ހާމަކުރައްވާފައެވެ. އެގޮތުން، ބަންޑާރަ މިސްކިތް ތަޅާލުމުގެ ނިންމުން ވަގުތުން ބާތިލުކުރުމަށް ނާޖިހު ދީދީ ވަނީ ތަރިކައާ ބެހޭ ވުޒާރާއަށާއި އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީއަށް ގޮވާލައްވާފައެވެ.
މިމައްސަލައިގައި އެކްސްގައި ނާޖިހު ދީދީގެ ކުރެއްވި އިހުތިޖާޖާ ވިދިގެން މިނިސްޓަރު ޝަހީމް އޭނާއަށް ރައްދު ދެއްވަމުމުގެ ތެރެއިން ދެބޭފުޅުންގެ ދެމެދުގައި ވަރަށް ހޫނު ބަހުސެއް ވެސް ކުރިޔަށް ގޮސްފައެވެ.
ހެރިޓޭޖް މިނިސްޓްރީގެ ކުރީގެ ޑިރެކްޓަރ ޝަމްއޫން ޖަލީލު (ލޫކަސް ޖަލީލު) ވެސް ވަނީ ބަންޑާރަ މިސްކިތް ތަޅާލުން ހުއްޓުވުމަށް ގޮވާލައްވައިފައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މާލޭގައި މިހާރު ފެންނަން ހުރި މަދު އާސާރީ ބިނާތަކުގެ ތެރޭގައި އެ މިސްކިތް ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ބަންޑާރަ މިސްކިތަކީ ރާއްޖެއަށް އަތްގަދަކުރަން އުޅުނު "ޝީއީން" ބިނާކުރި މިސްކިތެކޭ ކިޔައިގެން މިސްކިތާ މެދު ނަފުރަތު އުފެއްދުން ހުއްޓާލުމަށް އޭނާ ގޮވާލެއްވިއެވެ. އޭނާ ބަޔާންކުރެއްވި ގޮތުގައި އެއީ އިންޑިއާގެ މުމްބާއީއަށް ނިސްބަތްވާ "ވޯރާ" ވިޔަފާރިވެރިންނެވެ. އެއީ ކޮލޮމްބޯގެ ޕެޓާގައި ވެސް ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ވިޔަފާރިކުރާ މުސްލިމް ބައެއް ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
ސަރުކާރުގެ ނިންމެވުމާ މެދު ނުރުހުން ފާޅުކުރެއްވި ބޭފުޅުންގެ ތެރޭގައި ކުރީގެ ހެރިޓޭޖް މިނިސްޓަރު ޔުމްނާ މައުމޫން ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ. ޔުމްނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، 98 އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސްވީ ބަންޑާރަ މިސްކިތަކީ ދިވެހިންގެ ދީނީ، ތާރީޚީ އަދި ސަގާފީ އައިޑެންޓިޓީއާ ގުޅިފައިވާ މުހިންމު ބިނާއަކަށް ވީހިނދު، އެ މިސްކިތް ތަޅާލުމަކީ އެއްގޮތަކަށްވެސް ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މީގެ އިތުރުން، ރާއްޖޭގެ ތާރީޚީ އަދި ސަގާފީ ތަރިކަ ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި ޚާއްސަ ގާނޫނެއް އެކުލަވާލެވިފައިވާކަން ފާހަގަކުރައްވައި، މިސްކިތް ތަޅާލުމަކީ އެ ގާނޫނާ ސީދާ ޚިލާފު އަމަލެއް ކަމަށްވެސް އެކަމަނާ ބަޔާންކުރެއްވިއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ކުރީގެ ޖަސްޓިސް މިނިސްޓަރު އަދި ރައްޔިތުންގެ ޚާއްސަ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުކަން ކުރެއްވި މުހައްމަދު މުއިއްޒު އަދުނާންވެސް ވަނީ ސޯޝަލް މީޑިއާގައި މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ނުހަނު ބޮޑަށް ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވާފައެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ބަންޑާރަ މިސްކިތަކީ މާލޭގައި މިހާރު ހުރި މަދު ތާރީޚީ ބިނާތަކުގެ ތެރެއިން ފާހަގަކޮށްލެވޭ މުހިންމު ތަނެކެވެ. އަދި 1957 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން، ރާއްޖޭގެ ތާރީޚީ އަދި ސަގާފީ ބިނާތައް ނައްތާލުމުގެ ނިޒާމީ ސިލްސިލާއެއް ރާއްޖޭގައި ހިނގަމުންދާ ކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވޭ ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
އާސާރީ ތަރިކަ ނައްތާލުމުގެ ބަދަލުގައި، އެ ތަންތަން އާބާތުރަ ފިލުވައި، ދިވެހިވަންތަކަން ހިމެނޭހެން ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ތަރައްގީ ކުރެވިދާނެ ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ދެކެއެވެ. އަދި ތާރީޚީ ބިނާތައް ހިމާޔަތްކުރުމަށް އިސްކަންދީ، އެ ތަންތަން ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ތަރައްގީ ކުރުމަށް ސަރުކާރަށް އިލްތިމާސްކުރާ ފަރާތްތައް ވެސް މަދެއް ނޫނެވެ. އެގޮތުން ޤައުމުގެ ތާޜީޚާއި ތަރިކަ އަދި ސަޤާފަތް ދިރުވައި އަންނަ އޮތް ޖީލުތަކަށް ފޯރޮކޮށް ދޭންޖެހޭ ކަމަށް ބުނެ މިއަދު ގިނަ ޒުވާނުންވެސް ދަނީ ސޯޝަލް މީޑިއާގެ އެކި މަންސަތަކުގައި އަޑު އުފުލަމުންނެވެ. އަދި ބަންޑާރަ މިސްކިތް ތަޅާލުމާއި ދެކޮޅަށް، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ޕެޓިޝަނެއް ހުށަހެޅުމުގެ މަސައްކަތްވެސް އަމިއްލަ ފަރާތަކުން ފަށާފައިވާކަންވެސް ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.
ތާރީޚު ދިރާސާކުރައްވާ މާހިރުން ބަޔާންކުރައްވާ ގޮތުގައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚީ ބިނާތައް ނެތިދިޔުމަކީ ދިވެހި ތާރީޚަށް ލިބޭ، އިއާދަނުކުރެވޭނެ ފަދަ ބޮޑު އުނިކަމެކެވެ. މިފަދަ ބިނާތައް ނައްތާލުމުގެ ސަބަބުން، ދިވެހި ތާރީޚާ ގުޅުންހުރި ގިނަގުނަ ހެކިތަކާއި މުހިންމު ނިޝާންތަކެއް ވަނީ ތާއަބަދަށް ގެއްލިފައެވެ. އެގޮތުން، ބަންޑާރަ މިސްކިތް ތަޅާލައިފި ނަމަ، ދިވެހި ތާރީޚުގެ މުހިންމު ބައެއް އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް ފެންނަން ނޯންނާނެ ކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން ތަޖުރިބާކާރުން ފާޅުކުރައްވައެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު