ދަރުބާރުގޭގެ ރަންނަބަނޑޭރި މާލަމް އޮތީ އުފާވެރިކަމުން ގުގުމާލައިފައެވެ. ދަރިވަރުންގެ ފަރި ހަރަކާތްތަކާއި، ކެމެރާތަކުގެ ފްލޭޝްތަކާއި، ތާޒާ މާބޮނޑިތަކުގެ މީރުވަހުން މުޅި މާހައުލު ވަނީ އެއްވަސްވެފައެވެ. ފަޚުރުވެރިވެފައިވާ މައިން އެމީހުންގެ ދަރިންގެ ގްރެޖުއޭޝަން ގައުންތައް ރީތިކޮށްދެމުން ދިޔައިރު، ބަފައިން ދިޔައީ ފޮޓޯއެއް ނަގައިލަން އެންމެ ރަނގަޅު ކަނެއް ހޯދުމަށް ކެތްމަދުވެފައެވެ.
އެ އެންމެންގެ ތެރޭގައި، ހުދު ފިނިފެންމަލާއި ފިޔާތޮށި ލިލީ ހިމެނޭ ރީތި މާބޮނޑިއެއް އަތުން ބާރަށް ހިފަހައްޓައިގެން އުމުރުން ފަންސާސް ދެ އަހަރުގެ ޝަރީފް ހުއްޓެވެ. އެ މާބޮނޑިއަކީ އޭނާގެ ދޮންދަރި ރާޔާ އެންމެ ގަޔާވާ މާތައް ހޯދައިގެން މީގެ ތިން ދުވަސް ކުރިން އޯޑަރުކުރި އެއްޗެކެވެ. މާބޮނޑީގައިވާ ކުޑަ ކާޑުގައި ޝަރީފް އަތުން ލިޔެފައިވެއެވެ:
"ލޯބިވާ ދަރިފުޅު ރާޔާއަށް... ދަރިފުޅުގެ މި ކާމިޔާބީއަށްޓަކައި ބައްޕަ ނުހަނު ފަޚުރުވެރިވަން. ދަރިފުޅުގެ ކުރިމަގު ބާއްޖަވެރިކުރައްވާށި. – ލޯތްބާއެކު ބައްޕަ."
ޝަރީފް ލައިގެން ހުރީ ރާޔާ އޭނާގެ އުފަންދުވަހު ހަދިޔާކުރި މަޑު ނޫކުލައިގެ ގަމީހެވެ. ރާޔާގެ ހަޔާތުގެ އެންމެ ޚާއްޞަ އެއް ދުވަސް ފުރިހަމަކޮށްދިނުމަށް އޭނާ ހުރީ އެންމެ ރަނގަޅަށް ތައްޔާރުވެގެންނެވެ. ރާޔާގެ އުމުރުން ފަސް އަހަރުއްސުރެ ޝަރީފް އޭނާ ބަލަމުން އައީ އަމިއްލަ ލެއަށްވުރެވެސް ލޯބިންނެވެ.
މޫނުމަތިން އުފާވެރިކަން ފާޅުވަމުން ދިޔަ ޝަރީފަށް، ކުރީ ސަފާ ގާތުގައި ރާޔާއާއި މަރިޔަމް ތިއްބާ ފެނުނެވެ. ނަމަވެސް އެމީހުންގެ ކައިރީގައި، އަގުބޮޑު ފަޓުލޫނަކާއި ގަމީހެއް ލައިގެން ހުރި އެހެން ފިރިހެނަކު ހުއްޓެވެ. އެއީ ނިޔާޒެވެ—ރާޔާގެ އަސްލު ބައްޕައެވެ.
ރާޔާ ކުޑައިރު ދޫކޮށްލާފައި ދިޔަ ނަމަވެސް، ރާޔާ ބޮޑުވެ ކޮލެޖަށް ދާން ފެށިފަހުން، ނިޔާޒް ވަނީ ދޭތެރެއަކުން ރާޔާއާ ގުޅައި، އަގުބޮޑެތި ހަދިޔާތައް ދީގެން އޭނާގެ ރުހުން ހޯދަން މަސައްކަތްކޮށްފައެވެ. ރާޔާވެސް އޭނާގެ ހަޔާތުން ގެއްލިފައިވި "އަސްލު ބައްޕަ" ގެ ލޯތްބަށް ފެންބޮޑުވެފައި ހުރުމުން، ނިޔާޒާ އޮތް ގުޅުން އަލުން ބަދަހިކުރިއެވެ. މިކަން އެނގުނަސް ޝަރީފް ދުވަހަކުވެސް އެކަމަކާ ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.
ޝަރީފް ހިނިތުންވުމަކާއެކު އެމީހުންގެ ކައިރިއަށް ޖެހިލިއެވެ. "ބައްޕަގެ ދަރިފުޅާ، މިއަދު ފެންނަލެއް ވަރަށް ފުރިހަމަ."
ރާޔާ ހާސްކަމާއެކު ވަށައިގެން ބަލައިލިއެވެ. އޭނާގެ ކައިރީގައި ތިބި ރައްޓެހިންނަށް ނިޔާޒް ތަޢާރަފްކޮށްދެމުން ދިޔަ ވަގުތު ޝަރީފް އައުމުން ރާޔާގެ މޫނުމަތިން ފެނުނީ ނުތަނަވަސްކަމެވެ.
ބެލެނިވެރިންގެ ގޮނޑިތަކަށް ބަލައިލަމުން ޝަރީފް އެހިއެވެ. "ދަރިފުޅާ، ބައްޕަގެ ގޮނޑި ކޮބައިތަ؟"
ރާޔާ އިސްދަށަށް ޖަހައިލިއެވެ. އަދި މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ. "ބައްޕާއަކަށް ގޮނޑިއެއް ނެތް. ލިބުނީ ދެ ދައުވަތު ކާޑު... އެއީ މަންމައަށާއި އަހަރެންގެ އަސްލު ބައްޕައަށް."
އެ ބަސްތައް ވެގެންދިޔައީ ޝަރީފްގެ ހިތް ކުދިކުދިކޮށްލި ތޫނު ޚަންޖަރަކަށެވެ.
"ރާޔާ..." ޝަރީފްގެ އަޑު ތުރުތުރުލައިގަތެވެ. "އެކަމަކު މި ފަނަރަ އަހަރު ދަރިފުޅުގެ ކޮންމެ ކަމެއްގައި..."
ނިޔާޒް ކުޑަކޮށް ހިނިތުންވެލަމުން ބުންޏެވެ. "ޝަރީފް، މިއީ އާއިލީ ޚާއްޞަ ދުވަހެއް. ރާޔާ ބޭނުންވީ އޭނާގެ އަސްލު ބައްޕަ މިއަދު އޭނާއާއެކު ހުންނަން."
ޝަރީފް އެހީތެރިކަމަށް އެދޭ ފަދައަކުން މަރިޔަމްގެ މޫނަށް ބަލައިލިއެވެ. ނަމަވެސް މަރިޔަމް ބުންޏެވެ. "ޝަރީފް... ނިޔާޒަކީ ރާޔާގެ ލޭ. މިއަދު ރާޔާގެ އެދުމަށް އިހުތިރާމްކޮށްލަދީ."
ޝަރީފްގެ ދެލޮލަށް ކަރުނަތައް ޖަމާވިއެވެ. އޭނާ ރާޔާއަށް ބަލައިލިއެވެ. ޑެންގީ ހުން ޖެހިގެން ހޮސްޕިޓަލުގައި އޮތް ރޭތަކާއި، ފެންބޮޑުވި މަގުތަކުގައި ކޮނޑަށް ލައިގެން ސްކޫލަށް ގެންދިޔަ ހަނދާންތަކާއި، ބައިސްކަލެއް ހޯދައިދޭން އަމިއްލަ ކެއުން މަދުކޮށްލި ދުވަސްތައް—އެ ހުރިހާ ގުރުބާނީއެއް، "ލޭގެ ގުޅުމެއް ނެތް" ކަމަށް ބުނެ އެންމެ ސިކުންތަކުން ފޮހެލެވުނީއެވެ.
ޝަރީފް އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުނެ، އަތުގައި އޮތް މާބޮނޑި މަޑުމަޑުން ތަޅުންގަނޑު މަތީގައި ބޭއްވިއެވެ. އަދި ފަސްއެނބުރި ބެލުމެއް ނެތި ހޯލުން ނުކުމެގެން ދިޔައެވެ.
***
ރަސްމިއްޔާތު ކުރިއަށް ދިޔައިރު، ރާޔާގެ ހިތަކަށް ހަމަޖެހުމެއް ނުލިބުނެވެ. ސްޓޭޖަށް އަރައި ސެޓްފިކެޓާ ހަވާލުވީ ވަގުތުވެސް، އޭނާގެ ލޮލުން ހޯދަމުން ދިޔައީ ޝަރީފެވެ. އޭނާގެ ކާމިޔާބީތަކަށް އަބަދުވެސް އެންމެ ބާރަށް އަތްތިލަބަޑި ޖަހައި، ފަޚުރުވެރިކަމުން ލޮލުން ކަރުނަ އަޅާނެ މީހަކީ ޝަރީފެވެ.
ރަސްމިއްޔާތު ނިމުމުން، ނިޔާޒް އަވަސްވެގަތީ އޭނާގެ ވިޔަފާރި ބައްދަލުވުމަކަށް ދާށެވެ. "ދަރިފުޅާ، ވަރަށް މުހިންމު ކޯލެއް އެބައޮތް. މާދަމާ ގުޅާނަން،" މިހެން ބުނެ އަވަސްއަވަހަށް ފޮޓޯއެއް ނަގާފައި ނިޔާޒް ހިނގައްޖެއެވެ.
އެވަގުތު ރާޔާއަށް އޭނާގެ މޮޔަކަން ވިސްނުނެވެ. ނިޔާޒަށްޓަކައި އެއީ ހަމައެކަނި ދެއްކުންތެރިކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ޝަރީފަށްޓަކައި އެއީ އޭނާގެ މުޅި ދިރިއުޅުމެވެ.
ގެއަށް އައިއިރު، ޝަރީފް ގޭގައެއް ނެތެވެ. ކާ މޭޒުމަތީގައި ބާ ކާޑުބޯޑު ފޮށްޓެއް އޮތެވެ. ރާޔާ އެ ފޮށި ހުޅުވައިލިއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އޮތީ ރާޔާގެ ޅަފަތުގެ ހުރިހާ ހަނދާންތަކެކެވެ. ފުރަތަމަ ރިޕޯޓް ފޮތާއި، ބަލިވި ދުވަހު އެޅި ބޭންޑާއި، އެކި މުބާރާތްތަކުން ހޯދި ސެޓްފިކެޓްތަކެވެ. އަދި ޝަރީފް ލިޔެފައިވާ ޑައިރީއެއްވެސް އޮތެވެ. އޭގެ އެންމެ ފަހު ސަފުހާގައި ލިޔެފައިވެއެވެ:
"މާދަމާއަކީ ރާޔާގެ ގްރެޖުއޭޝަން. އަހަރެންގެ ލެޔަށް ނުވިޔަސް، އޭނާއަކީ އަހަރެންގެ ފުރާނަ. މާތްﷲ އޭނާއަށް އަބަދުވެސް އުފާވެރިކަން ދެއްވާށި."
ރާޔާއަށް ގިސްލާފައި ރޮއެގަނެވުނެވެ. މަރިޔަމްއަށްވެސް އަމިއްލަ ކުށް އިހުސާސްވެ އިސްޖަހައިލެވުނެވެ.
ރާޔާ އެ ހުރި ގޮތަށް ދުވެފައި ގޮސް އެރީ މަގުމައްޗަށެވެ. ޝަރީފް ދާނެ ތަން އޭނާއަށް އެނގެއެވެ.
ރަސްފަންނު ތޮށިގަނޑުމަތީގައި، ފުން ކަނޑަށް ނަޒަރު ހުއްޓައިލައިގެން ޝަރީފް އިނެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތިން ސިފަވަމުން ދިޔައީ މުޅި އުމުރުގެ ވޭނާއި، ވަރުބަލިކަމާއި، ފުން ހިތްދަތިކަމެވެ.
ރާޔާ ދުވެފައި ގޮސް ޝަރީފްގެ ފައިބުޑަށް ވެއްޓިގަތެވެ. "ބައްޕާ! އަހަންނަށް މާފުކުރޭ!"
ޝަރީފް ސިހިފައި ބަލައިލިއެވެ.
"ބައްޕާ... އަހަރެންގެ ހަށިގަނޑުގައި ހިނގަނީ އެހެން މީހެއްގެ ލޭ ކަމަށް ވިޔަސް، އަހަރެންގެ ހިތުގައި ޖަހަމުން މިދާ ކޮންމެ ވިންދަކީ، އަދި ލާ ކޮންމެ ނޭވާއަކީ ތި ބައްޕަގެ މަތިވެރި ޤުރުބާނީގެ ނަތީޖާ. އަހަރެން ބަލިވި ދުވަހު ނިޔާޒެއް ނެތް. އަހަރެން ބަނޑުހައިވި ދުވަހު ނިޔާޒެއް ނެތް. ހުރީ ހަމައެކަނި ތި ބައްޕަ. އަހަރެން ދެރަވި ކޮންމެ ވަގުތަކު މިއަދާ ހަމައަށްވެސް ކަރުނަ ފޮހެދީ، ހިތްވަރު ދިނީ ހަމަ ތި ބައްޕަ!" ރާޔާ ރޮމުން ޝަރީފްގެ ދެއަތުގައި ބޮސްދިނެވެ.
"ދަރިފުޅާ..." ޝަރީފްގެ އަޑު ބެދުނެވެ.
"ބައްޕައަކީ ހަމައެކަނި ލޭގެ ގުޅުމަކުން ވާ އެއްޗެއް ނޫންކަން މިއަދު އަހަންނަށް ވިސްނިއްޖެ. ބައްޕައަކީ ހިތުގެ ގުޅުން. ބައްޕައަކީ އަޅާލުމާއި، ލޯތްބާއި، ވަފާތެރިކަން. މިއަދު އަހަރެން ހޯދި މި ސެޓްފިކެޓަކީ ބައްޕަގެ ހައްގެއް!" ރާޔާ އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް ސެޓްފިކެޓް ޝަރީފްގެ އަތްމަތީގައި ބޭއްވިއެވެ. އަދި ބޮލުގައި އޮތް ގްރެޖުއޭޝަން ތޮޕި ނަގައި، ޝަރީފްގެ ބޮލުގައި އެޅުވިއެވެ.
ޝަރީފްގެ ލޮލުން ހޯސްލާފައި ކަރުނަ ފައިބަން ފެށިއެވެ. ފަނަރަ އަހަރު ވަންދެން ހިތުގައި ފޮރުވައިގެން އުޅުނު ހުރިހާ ވޭނަކާއި، އެ ދުވަހު ލިބުނު ފުން ޒަޚަމް، ރާޔާގެ އެ ކަރުނަތަކުން ދޮވެވިގެން ދިޔަ ކަހަލައެވެ. ޝަރީފް ރާޔާ ކޮޅަށް ނަގައި، އޭނާގެ މޭގައި ވަރަށް ބާރަށް ބައްދައިލިއެވެ.
"ބައްޕަ ދުވަހަކުވެސް ދަރިފުޅު ދެކެ ރުޅިއެއް ނާންނާނަން،" ޝަރީފް ރޮމުން ބުންޏެވެ. "ދަރިފުޅަށްޓަކައި މި ހިތުގައިވާ ލޯތްބަކީ އެއްވެސް ޝަރުތެއް އޮތް އެއްޗެއް ނޫން."
އެވަގުތު އެމީހުންގެ ފަހަތުގައި ހުރި މަރިޔަމްވެސް ކުރިއަށް ޖެހިލައި، ދެލޮލުން ކަރުނަ އަޅަމުން ޝަރީފްގެ ކިބައިން މަޢާފަށް އެދުނެވެ. އެ ހިތްދަތި ދުވަސް ނިމިގެން ދިޔައީ އެ އާއިލާގެ ގުޅުން ކުރިއަށްވުރެވެސް ވަރުގަދަވަމުންނެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަހު، ރާޔާ ގޭގައި ޚާއްޞަ ކުޑަ ހަފުލާއެއް ބޭއްވިއެވެ. އޭނާގެ އެކުވެރިންނާއި އާއިލާގެ މީހުން އެއްވެ ތިބި އެ މަޖިލީހުގައި، ރާޔާ ފަޚުރުވެރިކަމާއެކު އެންމެންގެ ކުރިމަތީގައި އިޢުލާންކުރިއެވެ:
"އަހަރެން މި ދުނިޔެއަށް އުފަންވީ ކާކުގެ ސަބަބުންކަން އެނގުމަކީ މުހިންމު ކަމަކަށް ވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، މި ދުނިޔޭގައި ދިރިއުޅެން ދަސްކޮށްދީ، އަހަރެންގެ ފިޔަތަކުގައި ވަރުޖައްސައި، އުދުހެން މަގުދައްކައިދިނީ އަހަރެންގެ މި ލޯބިވާ ބައްޕަ ޝަރީފެވެ. ބައްޕައަކަށް ވަނީ ހަމައެކަނި ލޭގެ ގުޅުމަކުން ނޫނެވެ؛ އެމީހަކަށްޓަކައި ހިތުތެރޭގައި އުފެދޭ މަތިވެރި އިހުސާސްތަކާއި، ދޭ މިންނެތް ލޯތްބާއި، ވާ މަތިވެރި ޤުރުބާނީތަކުގެ ސަބަބުންވެސް ބައްޕައެއްގެ މަތިވެރި މަޤާމު އެމީހަކަށް ޙައްޤުވެގެންދެއެވެ."
އެ ދުވަހުން ފެށިގެން، ރާޔާގެ ހަޔާތުގެ ކޮންމެ އުފަލެއްގައްޔާއި ހިތާމައެއްގައި އެންމެ އިސް ސަފުގައި ހުރީ ޝަރީފެވެ. އަދި އޭގެ އެތައް އަހަރެއް ފަހުން، ރާޔާގެ ކައިވެނީގެ ޙަފުލާގައި، އޭނާގެ އަތުގައި ހިފައިގެން ހޯލަށް ވަދެ، ދަރިފުޅު އަމާނާތެއްގެ ގޮތުގައި ފިރިމީހާއާ ހަވާލުކުރީ، އެއްވެސް ލޭގެ ގުޅުމެއް ނެތް ނަމަވެސް، މުޅި އުމުރު އެ ދަރިފުޅަށްޓަކައި ގުރުބާންވި، "ހިތުން އުފަންވި" ލޯބިވާ ބައްޕައެވެ.
އެ ޚާއްޞަ ދުވަހަށްފަހު، ރާޔާގެ ހަޔާތަށް އައީ ބޮޑު ބަދަލެކެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ ލޯތަކާއި އެކުވެރިންގެ ފާޑުކިޔުންތަކަށްވުރެ، އޭނާއަށްޓަކައި މިންނެތް މަސައްކަތްކޮށްދިން މީހުންގެ އަގުވަޒަންކުރުން މާ މުހިންމުކަން އޭނާ ދަސްކުރިއެވެ. ނިޔާޒް ފަހުންވެސް ދޭތެރެއަކުން ގުޅައި، ރާޔާއަށް އަގުބޮޑެތި ހަދިޔާތައް ފޮނުވަން އުޅުނެވެ. ނަމަވެސް ރާޔާ އެ ހުރިހާ އެއްޗެއްގައި ހިފުމަށް އިޙްތިރާމާއެކު ދެކޮޅުހެދިއެވެ. ލޯތްބަކީ ފައިސާއިން ގަނެވޭނެ އެއްޗެއް ނޫންކަމާއި، އަސްލު ބައްޕައަކީ ބޭނުންވި ދުވަހު ގާތުގައި ހުރެ، ތިމާއަށްޓަކައި އުނދަގޫތައް ތަޙައްމަލުކުރި މީހާކަން ރާޔާ ނިޔާޒަށް ސާފުކޮށް ވިސްނައިދިނެވެ.
ދުވަސްތައް ފާއިތުވަމުން ގޮސް، ރާޔާއަށް ރަނގަޅު ވަޒީފާއެއް ލިބުނެވެ. އޭނާއަށް ލިބުނު ފުރަތަމަ މުސާރައިން އެންމެ ފުރަތަމަވެސް ގަތީ ޝަރީފަށް އާ ގަމީހަކާއި، މަރިޔަމަށް ރީތި ހެދުމެކެވެ. ޝަރީފް އޭނާގެ މުޅި އުމުރުގައި އެއް ފައިވާނެއްގައި، ބާވެފައިވާ ހެދުމުގައި ހޭދަކުރީ އޭނާގެ ކިޔެވުމަށް ޚަރަދުކުރަންކަން ރާޔާ ހަނދާންނައްތައެއް ނުލައެވެ. ޝަރީފް އެ ހަދިޔާގައި ހިފީ ދެލޮލުން އުފާވެރިކަމުގެ ކަރުނަ ފައިބަމުންނެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ފޮތިގަނޑެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ އޭނާ ކުރި ބުރަ މަސައްކަތުގެ އަގު ދަރިފުޅު ވަޒަންކުރިކަމުގެ ފޮނި އިހުސާސެވެ.
އޭގެ ފަސް އަހަރު ފަހެވެ. ރާޔާގެ ކައިވެނީގެ ޚާއްޞަ ޙަފުލާ އޮތް ރެއެވެ. ޒީނަތްތެރިކުރެވިފައިވާ ކައިވެނީގެ މާލަމަށް ވަދެގެން އައިއިރު، ރާޔާގެ އެއްފަރާތުގައި ހުރީ އޭނާގެ ފުރާނަ ފަދަ ލޯބިވާ ބައްޕަ ޝަރީފެވެ. އަތުގައި ހިފައިގެން ހިނގަމުން ދިޔައިރު، ޝަރީފްގެ ދެލޮލުން ފެންނަނީ ފަޚުރުވެރިކަމެވެ.
މަޑުމައިތިރި ރާގެއްގައި ވާހަކަދައްކަމުން ރާޔާ މައިކް ކުރިމައްޗަށް އެރިއެވެ.
"މިއަދު އަހަރެން މި ހިސާބަށް ގެނެސްދިނީ އަހަރެންގެ ހަށިގަނޑުގައި ހިނގާ ލެޔަކުން ނޫނެވެ. އަހަރެންގެ ހިތުގައި ބިންވަޅު ނެގިފައިވާ އަގުހުރި ތަރުބިއްޔަތުންނެވެ. އަހަރެންގެ ބައްޕައަކީ، އަހަރެން ދެރަވި ކޮންމެ ހިނދެއްގައި ހިޔާއަޅައިދިން ހިޔާވައްސެވެ. މިއަދު އަހަރެން ފަޚުރުވެރިކަމާއެކު ބުނަމެވެ. އަހަންނަކީ ޝަރީފްގެ ދަރިއެކެވެ."
މުޅި މާލަމް އަތްތިލަބަޑީގެ އަޑުން ގުގުމައިގެން ދިޔައެވެ. ޝަރީފްގެ ހިތް އުފަލުން ފުރިގެން ދިޔައިރު، އޭނާއަށް ވިސްނުނީ އެންމެ ޙަޤީޤަތެކެވެ؛ ހެޔޮ ހިތަކުން ދޭ ލޯތްބާއި، ތެދުވެރިކަމާއެކު ވާ ޤުރުބާނީއަކީ ދުވަހަކުވެސް ގެއްލިގެންދާނެ އެއްޗެއް ނޫން ކަމެވެ. ދަރިއަކު ބައްޕައަކަށް ވަނީ ހަމައެކަނި އުފަންކުރުމަކުން ނޫނެވެ. ދަރިފުޅުގެ ހިތުގައި ބައްޕައެއްގެ މަޤާމު ދެވެނީ، މުޅި އުމުރު އެ ދަރިފުޅަށްޓަކައި ހޭދަކޮށްލާ މަތިވެރި އިޚްލާޞްތެރިކަމުންނެވެ.
"ލޯބިވާ ދަރިފުޅު ރާޔާއަށް... ދަރިފުޅުގެ މި ކާމިޔާބީއަށްޓަކައި ބައްޕަ ނުހަނު ފަޚުރުވެރިވަން. ދަރިފުޅުގެ ކުރިމަގު ބާއްޖަވެރިކުރައްވާށި. – ލޯތްބާއެކު ބައްޕަ."
ޝަރީފް ލައިގެން ހުރީ ރާޔާ އޭނާގެ އުފަންދުވަހު ހަދިޔާކުރި މަޑު ނޫކުލައިގެ ގަމީހެވެ. ރާޔާގެ ހަޔާތުގެ އެންމެ ޚާއްޞަ އެއް ދުވަސް ފުރިހަމަކޮށްދިނުމަށް އޭނާ ހުރީ އެންމެ ރަނގަޅަށް ތައްޔާރުވެގެންނެވެ. ރާޔާގެ އުމުރުން ފަސް އަހަރުއްސުރެ ޝަރީފް އޭނާ ބަލަމުން އައީ އަމިއްލަ ލެއަށްވުރެވެސް ލޯބިންނެވެ.
މޫނުމަތިން އުފާވެރިކަން ފާޅުވަމުން ދިޔަ ޝަރީފަށް، ކުރީ ސަފާ ގާތުގައި ރާޔާއާއި މަރިޔަމް ތިއްބާ ފެނުނެވެ. ނަމަވެސް އެމީހުންގެ ކައިރީގައި، އަގުބޮޑު ފަޓުލޫނަކާއި ގަމީހެއް ލައިގެން ހުރި އެހެން ފިރިހެނަކު ހުއްޓެވެ. އެއީ ނިޔާޒެވެ—ރާޔާގެ އަސްލު ބައްޕައެވެ.
ރާޔާ ކުޑައިރު ދޫކޮށްލާފައި ދިޔަ ނަމަވެސް، ރާޔާ ބޮޑުވެ ކޮލެޖަށް ދާން ފެށިފަހުން، ނިޔާޒް ވަނީ ދޭތެރެއަކުން ރާޔާއާ ގުޅައި، އަގުބޮޑެތި ހަދިޔާތައް ދީގެން އޭނާގެ ރުހުން ހޯދަން މަސައްކަތްކޮށްފައެވެ. ރާޔާވެސް އޭނާގެ ހަޔާތުން ގެއްލިފައިވި "އަސްލު ބައްޕަ" ގެ ލޯތްބަށް ފެންބޮޑުވެފައި ހުރުމުން، ނިޔާޒާ އޮތް ގުޅުން އަލުން ބަދަހިކުރިއެވެ. މިކަން އެނގުނަސް ޝަރީފް ދުވަހަކުވެސް އެކަމަކާ ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.
ޝަރީފް ހިނިތުންވުމަކާއެކު އެމީހުންގެ ކައިރިއަށް ޖެހިލިއެވެ. "ބައްޕަގެ ދަރިފުޅާ، މިއަދު ފެންނަލެއް ވަރަށް ފުރިހަމަ."
ރާޔާ ހާސްކަމާއެކު ވަށައިގެން ބަލައިލިއެވެ. އޭނާގެ ކައިރީގައި ތިބި ރައްޓެހިންނަށް ނިޔާޒް ތަޢާރަފްކޮށްދެމުން ދިޔަ ވަގުތު ޝަރީފް އައުމުން ރާޔާގެ މޫނުމަތިން ފެނުނީ ނުތަނަވަސްކަމެވެ.
ބެލެނިވެރިންގެ ގޮނޑިތަކަށް ބަލައިލަމުން ޝަރީފް އެހިއެވެ. "ދަރިފުޅާ، ބައްޕަގެ ގޮނޑި ކޮބައިތަ؟"
ރާޔާ އިސްދަށަށް ޖަހައިލިއެވެ. އަދި މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ. "ބައްޕާއަކަށް ގޮނޑިއެއް ނެތް. ލިބުނީ ދެ ދައުވަތު ކާޑު... އެއީ މަންމައަށާއި އަހަރެންގެ އަސްލު ބައްޕައަށް."
އެ ބަސްތައް ވެގެންދިޔައީ ޝަރީފްގެ ހިތް ކުދިކުދިކޮށްލި ތޫނު ޚަންޖަރަކަށެވެ.
"ރާޔާ..." ޝަރީފްގެ އަޑު ތުރުތުރުލައިގަތެވެ. "އެކަމަކު މި ފަނަރަ އަހަރު ދަރިފުޅުގެ ކޮންމެ ކަމެއްގައި..."
ނިޔާޒް ކުޑަކޮށް ހިނިތުންވެލަމުން ބުންޏެވެ. "ޝަރީފް، މިއީ އާއިލީ ޚާއްޞަ ދުވަހެއް. ރާޔާ ބޭނުންވީ އޭނާގެ އަސްލު ބައްޕަ މިއަދު އޭނާއާއެކު ހުންނަން."
ޝަރީފް އެހީތެރިކަމަށް އެދޭ ފަދައަކުން މަރިޔަމްގެ މޫނަށް ބަލައިލިއެވެ. ނަމަވެސް މަރިޔަމް ބުންޏެވެ. "ޝަރީފް... ނިޔާޒަކީ ރާޔާގެ ލޭ. މިއަދު ރާޔާގެ އެދުމަށް އިހުތިރާމްކޮށްލަދީ."
ޝަރީފްގެ ދެލޮލަށް ކަރުނަތައް ޖަމާވިއެވެ. އޭނާ ރާޔާއަށް ބަލައިލިއެވެ. ޑެންގީ ހުން ޖެހިގެން ހޮސްޕިޓަލުގައި އޮތް ރޭތަކާއި، ފެންބޮޑުވި މަގުތަކުގައި ކޮނޑަށް ލައިގެން ސްކޫލަށް ގެންދިޔަ ހަނދާންތަކާއި، ބައިސްކަލެއް ހޯދައިދޭން އަމިއްލަ ކެއުން މަދުކޮށްލި ދުވަސްތައް—އެ ހުރިހާ ގުރުބާނީއެއް، "ލޭގެ ގުޅުމެއް ނެތް" ކަމަށް ބުނެ އެންމެ ސިކުންތަކުން ފޮހެލެވުނީއެވެ.
ޝަރީފް އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުނެ، އަތުގައި އޮތް މާބޮނޑި މަޑުމަޑުން ތަޅުންގަނޑު މަތީގައި ބޭއްވިއެވެ. އަދި ފަސްއެނބުރި ބެލުމެއް ނެތި ހޯލުން ނުކުމެގެން ދިޔައެވެ.
***
ރަސްމިއްޔާތު ކުރިއަށް ދިޔައިރު، ރާޔާގެ ހިތަކަށް ހަމަޖެހުމެއް ނުލިބުނެވެ. ސްޓޭޖަށް އަރައި ސެޓްފިކެޓާ ހަވާލުވީ ވަގުތުވެސް، އޭނާގެ ލޮލުން ހޯދަމުން ދިޔައީ ޝަރީފެވެ. އޭނާގެ ކާމިޔާބީތަކަށް އަބަދުވެސް އެންމެ ބާރަށް އަތްތިލަބަޑި ޖަހައި، ފަޚުރުވެރިކަމުން ލޮލުން ކަރުނަ އަޅާނެ މީހަކީ ޝަރީފެވެ.
ރަސްމިއްޔާތު ނިމުމުން، ނިޔާޒް އަވަސްވެގަތީ އޭނާގެ ވިޔަފާރި ބައްދަލުވުމަކަށް ދާށެވެ. "ދަރިފުޅާ، ވަރަށް މުހިންމު ކޯލެއް އެބައޮތް. މާދަމާ ގުޅާނަން،" މިހެން ބުނެ އަވަސްއަވަހަށް ފޮޓޯއެއް ނަގާފައި ނިޔާޒް ހިނގައްޖެއެވެ.
އެވަގުތު ރާޔާއަށް އޭނާގެ މޮޔަކަން ވިސްނުނެވެ. ނިޔާޒަށްޓަކައި އެއީ ހަމައެކަނި ދެއްކުންތެރިކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ޝަރީފަށްޓަކައި އެއީ އޭނާގެ މުޅި ދިރިއުޅުމެވެ.
ގެއަށް އައިއިރު، ޝަރީފް ގޭގައެއް ނެތެވެ. ކާ މޭޒުމަތީގައި ބާ ކާޑުބޯޑު ފޮށްޓެއް އޮތެވެ. ރާޔާ އެ ފޮށި ހުޅުވައިލިއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އޮތީ ރާޔާގެ ޅަފަތުގެ ހުރިހާ ހަނދާންތަކެކެވެ. ފުރަތަމަ ރިޕޯޓް ފޮތާއި، ބަލިވި ދުވަހު އެޅި ބޭންޑާއި، އެކި މުބާރާތްތަކުން ހޯދި ސެޓްފިކެޓްތަކެވެ. އަދި ޝަރީފް ލިޔެފައިވާ ޑައިރީއެއްވެސް އޮތެވެ. އޭގެ އެންމެ ފަހު ސަފުހާގައި ލިޔެފައިވެއެވެ:
"މާދަމާއަކީ ރާޔާގެ ގްރެޖުއޭޝަން. އަހަރެންގެ ލެޔަށް ނުވިޔަސް، އޭނާއަކީ އަހަރެންގެ ފުރާނަ. މާތްﷲ އޭނާއަށް އަބަދުވެސް އުފާވެރިކަން ދެއްވާށި."
ރާޔާއަށް ގިސްލާފައި ރޮއެގަނެވުނެވެ. މަރިޔަމްއަށްވެސް އަމިއްލަ ކުށް އިހުސާސްވެ އިސްޖަހައިލެވުނެވެ.
ރާޔާ އެ ހުރި ގޮތަށް ދުވެފައި ގޮސް އެރީ މަގުމައްޗަށެވެ. ޝަރީފް ދާނެ ތަން އޭނާއަށް އެނގެއެވެ.
ރަސްފަންނު ތޮށިގަނޑުމަތީގައި، ފުން ކަނޑަށް ނަޒަރު ހުއްޓައިލައިގެން ޝަރީފް އިނެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތިން ސިފަވަމުން ދިޔައީ މުޅި އުމުރުގެ ވޭނާއި، ވަރުބަލިކަމާއި، ފުން ހިތްދަތިކަމެވެ.
ރާޔާ ދުވެފައި ގޮސް ޝަރީފްގެ ފައިބުޑަށް ވެއްޓިގަތެވެ. "ބައްޕާ! އަހަންނަށް މާފުކުރޭ!"
ޝަރީފް ސިހިފައި ބަލައިލިއެވެ.
"ބައްޕާ... އަހަރެންގެ ހަށިގަނޑުގައި ހިނގަނީ އެހެން މީހެއްގެ ލޭ ކަމަށް ވިޔަސް، އަހަރެންގެ ހިތުގައި ޖަހަމުން މިދާ ކޮންމެ ވިންދަކީ، އަދި ލާ ކޮންމެ ނޭވާއަކީ ތި ބައްޕަގެ މަތިވެރި ޤުރުބާނީގެ ނަތީޖާ. އަހަރެން ބަލިވި ދުވަހު ނިޔާޒެއް ނެތް. އަހަރެން ބަނޑުހައިވި ދުވަހު ނިޔާޒެއް ނެތް. ހުރީ ހަމައެކަނި ތި ބައްޕަ. އަހަރެން ދެރަވި ކޮންމެ ވަގުތަކު މިއަދާ ހަމައަށްވެސް ކަރުނަ ފޮހެދީ، ހިތްވަރު ދިނީ ހަމަ ތި ބައްޕަ!" ރާޔާ ރޮމުން ޝަރީފްގެ ދެއަތުގައި ބޮސްދިނެވެ.
"ދަރިފުޅާ..." ޝަރީފްގެ އަޑު ބެދުނެވެ.
"ބައްޕައަކީ ހަމައެކަނި ލޭގެ ގުޅުމަކުން ވާ އެއްޗެއް ނޫންކަން މިއަދު އަހަންނަށް ވިސްނިއްޖެ. ބައްޕައަކީ ހިތުގެ ގުޅުން. ބައްޕައަކީ އަޅާލުމާއި، ލޯތްބާއި، ވަފާތެރިކަން. މިއަދު އަހަރެން ހޯދި މި ސެޓްފިކެޓަކީ ބައްޕަގެ ހައްގެއް!" ރާޔާ އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް ސެޓްފިކެޓް ޝަރީފްގެ އަތްމަތީގައި ބޭއްވިއެވެ. އަދި ބޮލުގައި އޮތް ގްރެޖުއޭޝަން ތޮޕި ނަގައި، ޝަރީފްގެ ބޮލުގައި އެޅުވިއެވެ.
ޝަރީފްގެ ލޮލުން ހޯސްލާފައި ކަރުނަ ފައިބަން ފެށިއެވެ. ފަނަރަ އަހަރު ވަންދެން ހިތުގައި ފޮރުވައިގެން އުޅުނު ހުރިހާ ވޭނަކާއި، އެ ދުވަހު ލިބުނު ފުން ޒަޚަމް، ރާޔާގެ އެ ކަރުނަތަކުން ދޮވެވިގެން ދިޔަ ކަހަލައެވެ. ޝަރީފް ރާޔާ ކޮޅަށް ނަގައި، އޭނާގެ މޭގައި ވަރަށް ބާރަށް ބައްދައިލިއެވެ.
"ބައްޕަ ދުވަހަކުވެސް ދަރިފުޅު ދެކެ ރުޅިއެއް ނާންނާނަން،" ޝަރީފް ރޮމުން ބުންޏެވެ. "ދަރިފުޅަށްޓަކައި މި ހިތުގައިވާ ލޯތްބަކީ އެއްވެސް ޝަރުތެއް އޮތް އެއްޗެއް ނޫން."
އެވަގުތު އެމީހުންގެ ފަހަތުގައި ހުރި މަރިޔަމްވެސް ކުރިއަށް ޖެހިލައި، ދެލޮލުން ކަރުނަ އަޅަމުން ޝަރީފްގެ ކިބައިން މަޢާފަށް އެދުނެވެ. އެ ހިތްދަތި ދުވަސް ނިމިގެން ދިޔައީ އެ އާއިލާގެ ގުޅުން ކުރިއަށްވުރެވެސް ވަރުގަދަވަމުންނެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަހު، ރާޔާ ގޭގައި ޚާއްޞަ ކުޑަ ހަފުލާއެއް ބޭއްވިއެވެ. އޭނާގެ އެކުވެރިންނާއި އާއިލާގެ މީހުން އެއްވެ ތިބި އެ މަޖިލީހުގައި، ރާޔާ ފަޚުރުވެރިކަމާއެކު އެންމެންގެ ކުރިމަތީގައި އިޢުލާންކުރިއެވެ:
"އަހަރެން މި ދުނިޔެއަށް އުފަންވީ ކާކުގެ ސަބަބުންކަން އެނގުމަކީ މުހިންމު ކަމަކަށް ވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، މި ދުނިޔޭގައި ދިރިއުޅެން ދަސްކޮށްދީ، އަހަރެންގެ ފިޔަތަކުގައި ވަރުޖައްސައި، އުދުހެން މަގުދައްކައިދިނީ އަހަރެންގެ މި ލޯބިވާ ބައްޕަ ޝަރީފެވެ. ބައްޕައަކަށް ވަނީ ހަމައެކަނި ލޭގެ ގުޅުމަކުން ނޫނެވެ؛ އެމީހަކަށްޓަކައި ހިތުތެރޭގައި އުފެދޭ މަތިވެރި އިހުސާސްތަކާއި، ދޭ މިންނެތް ލޯތްބާއި، ވާ މަތިވެރި ޤުރުބާނީތަކުގެ ސަބަބުންވެސް ބައްޕައެއްގެ މަތިވެރި މަޤާމު އެމީހަކަށް ޙައްޤުވެގެންދެއެވެ."
އެ ދުވަހުން ފެށިގެން، ރާޔާގެ ހަޔާތުގެ ކޮންމެ އުފަލެއްގައްޔާއި ހިތާމައެއްގައި އެންމެ އިސް ސަފުގައި ހުރީ ޝަރީފެވެ. އަދި އޭގެ އެތައް އަހަރެއް ފަހުން، ރާޔާގެ ކައިވެނީގެ ޙަފުލާގައި، އޭނާގެ އަތުގައި ހިފައިގެން ހޯލަށް ވަދެ، ދަރިފުޅު އަމާނާތެއްގެ ގޮތުގައި ފިރިމީހާއާ ހަވާލުކުރީ، އެއްވެސް ލޭގެ ގުޅުމެއް ނެތް ނަމަވެސް، މުޅި އުމުރު އެ ދަރިފުޅަށްޓަކައި ގުރުބާންވި، "ހިތުން އުފަންވި" ލޯބިވާ ބައްޕައެވެ.
އެ ޚާއްޞަ ދުވަހަށްފަހު، ރާޔާގެ ހަޔާތަށް އައީ ބޮޑު ބަދަލެކެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ ލޯތަކާއި އެކުވެރިންގެ ފާޑުކިޔުންތަކަށްވުރެ، އޭނާއަށްޓަކައި މިންނެތް މަސައްކަތްކޮށްދިން މީހުންގެ އަގުވަޒަންކުރުން މާ މުހިންމުކަން އޭނާ ދަސްކުރިއެވެ. ނިޔާޒް ފަހުންވެސް ދޭތެރެއަކުން ގުޅައި، ރާޔާއަށް އަގުބޮޑެތި ހަދިޔާތައް ފޮނުވަން އުޅުނެވެ. ނަމަވެސް ރާޔާ އެ ހުރިހާ އެއްޗެއްގައި ހިފުމަށް އިޙްތިރާމާއެކު ދެކޮޅުހެދިއެވެ. ލޯތްބަކީ ފައިސާއިން ގަނެވޭނެ އެއްޗެއް ނޫންކަމާއި، އަސްލު ބައްޕައަކީ ބޭނުންވި ދުވަހު ގާތުގައި ހުރެ، ތިމާއަށްޓަކައި އުނދަގޫތައް ތަޙައްމަލުކުރި މީހާކަން ރާޔާ ނިޔާޒަށް ސާފުކޮށް ވިސްނައިދިނެވެ.
ދުވަސްތައް ފާއިތުވަމުން ގޮސް، ރާޔާއަށް ރަނގަޅު ވަޒީފާއެއް ލިބުނެވެ. އޭނާއަށް ލިބުނު ފުރަތަމަ މުސާރައިން އެންމެ ފުރަތަމަވެސް ގަތީ ޝަރީފަށް އާ ގަމީހަކާއި، މަރިޔަމަށް ރީތި ހެދުމެކެވެ. ޝަރީފް އޭނާގެ މުޅި އުމުރުގައި އެއް ފައިވާނެއްގައި، ބާވެފައިވާ ހެދުމުގައި ހޭދަކުރީ އޭނާގެ ކިޔެވުމަށް ޚަރަދުކުރަންކަން ރާޔާ ހަނދާންނައްތައެއް ނުލައެވެ. ޝަރީފް އެ ހަދިޔާގައި ހިފީ ދެލޮލުން އުފާވެރިކަމުގެ ކަރުނަ ފައިބަމުންނެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ފޮތިގަނޑެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ އޭނާ ކުރި ބުރަ މަސައްކަތުގެ އަގު ދަރިފުޅު ވަޒަންކުރިކަމުގެ ފޮނި އިހުސާސެވެ.
އޭގެ ފަސް އަހަރު ފަހެވެ. ރާޔާގެ ކައިވެނީގެ ޚާއްޞަ ޙަފުލާ އޮތް ރެއެވެ. ޒީނަތްތެރިކުރެވިފައިވާ ކައިވެނީގެ މާލަމަށް ވަދެގެން އައިއިރު، ރާޔާގެ އެއްފަރާތުގައި ހުރީ އޭނާގެ ފުރާނަ ފަދަ ލޯބިވާ ބައްޕަ ޝަރީފެވެ. އަތުގައި ހިފައިގެން ހިނގަމުން ދިޔައިރު، ޝަރީފްގެ ދެލޮލުން ފެންނަނީ ފަޚުރުވެރިކަމެވެ.
މަޑުމައިތިރި ރާގެއްގައި ވާހަކަދައްކަމުން ރާޔާ މައިކް ކުރިމައްޗަށް އެރިއެވެ.
މުޅި މާލަމް އަތްތިލަބަޑީގެ އަޑުން ގުގުމައިގެން ދިޔައެވެ. ޝަރީފްގެ ހިތް އުފަލުން ފުރިގެން ދިޔައިރު، އޭނާއަށް ވިސްނުނީ އެންމެ ޙަޤީޤަތެކެވެ؛ ހެޔޮ ހިތަކުން ދޭ ލޯތްބާއި، ތެދުވެރިކަމާއެކު ވާ ޤުރުބާނީއަކީ ދުވަހަކުވެސް ގެއްލިގެންދާނެ އެއްޗެއް ނޫން ކަމެވެ. ދަރިއަކު ބައްޕައަކަށް ވަނީ ހަމައެކަނި އުފަންކުރުމަކުން ނޫނެވެ. ދަރިފުޅުގެ ހިތުގައި ބައްޕައެއްގެ މަޤާމު ދެވެނީ، މުޅި އުމުރު އެ ދަރިފުޅަށްޓަކައި ހޭދަކޮށްލާ މަތިވެރި އިޚްލާޞްތެރިކަމުންނެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު