"ލޯތްބަކީ ދުވަހަކުވެސް މުސްކުޅިވާ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. މުސްކުޅިވަނީ ހަމައެކަނި އެ ލޯބި ހިތުގައި ރައްކާތެރިކުރާ އިންސާނުންގެ ސޫރައެވެ."
މީގެ ހަފުތާއެއްހާ ދުވަސް ކުރިން، އަހަރެންނާއި ފިރިމީހާ އެނބުރި ރަށަށް އައީ އަހަރެމެންގެ ހަޔާތުގައި ހޭދަކުރެވުނު އެންމެ އުފާވެރި ޗުއްޓީއަށްފަހުގައެވެ.
އަހަރެންގެ ނަމަކީ ފާތިމާއެވެ. އުމުރަކީ ފަސްދޮޅަސް އެއް އަހަރެވެ. ފިރިމީހާ އިބްރާހީމަށް ފަސްދޮޅަސް ފަސް އަހަރެވެ. އަހަރެމެން ކައިވެނިކޮށްގެން އުޅޭތާ މިހާރު ސާޅީސް އެއް އަހަރު ފުރިއްޖެއެވެ. އަހަރެމެން ދިރިއުޅެމުން މިދަނީ ހުޅުމާލޭގައެވެ. ރާއްޖޭގެ އެހެން ކާފަ އާއި މާމަމެން ފަދައިން، އަހަރެމެންގެ މުޅި ދިރިއުޅުންވެސް އެނބުރެމުން ދިޔައީ ދަރިންނާއި ކާފަދަރިންގެ ޚިދުމަތުގައެވެ. ހަމައެކަނި ދެމަފިރިންގެ ގޮތުގައި ވަގުތުކޮޅެއް ހޭދަކޮށްލުމަކީ ކޮބައިކަން ހަނދާން ނެތިފައި އޮންނަތާވެސް އެތައް އަހަރެއް ވެއްޖެއެވެ.
ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ފަތިހު ފަހެއް ޖެހުމުގެ ކުރިން އަހަރެން ހޭލަމެވެ. ފަތިސް ނަމާދަށްފަހު ހެނދުނުގެ ނާސްތާ ތައްޔާރުކޮށް، ދަރިފުޅުގެ އާއިލާއަށް މެންދުރުގެ ކެއުން ތައްޔާރުކޮށްދީ، ބޮޑު ކާފަދަރިފުޅު ސްކޫލަށް ދިއުމަށް ތައްޔާރުކޮށްދެމެވެ. އިބްރާހީމް ކޮންމެ ދުވަހަކު އޭނާ ސްކޫލަށް ގެންގޮސްދެއެވެ. އެއަށްފަހު އޭނާ ދަނީ މަސައްކަތްކުރާ ބަނދަރަށެވެ.
އަހަރެމެންގެ އަންހެން ދަރިފުޅު ގިނަ ފަހަރަށް ލޯތްބާއެކު ހިނިތުންވެލަމުން ބުނެއެވެ. "މަންމަމެން ތިއުޅުއްވަނީ ތިރީހުގެ އަހަރުތަކުގައި އުޅޭ ޒުވާނުންނަށްވުރެވެސް މާ ބުރަކޮށެއްނޫންތޯ؟ ދެން ތިވަރަށް ބުރަކޮށް ނޫޅުއްވަބަލަ!" ދަރިފުޅު އެ ބުނީ ދޮގެއް ނޫނެވެ.
އެހެންކަމުން، އަހަރެމެންގެ ކައިވެނީގެ އަހަރީ ދުވަހުގެ ހަދިޔާއެއްގެ ގޮތުގައި، ދަރިން ސިއްރުން ދިގުރަށަށް ފަސް ދުވަހުގެ ޗުއްޓީއެއް ހަމަޖައްސައިދިނުމުން، ސިޓީއުރަ ހުޅުވުމުގެ ކުރިންވެސް އަހަރެންގެ ލޮލުން އުފާވެރިކަމުގެ ކަރުނަ ފޭދުނެވެ.
"މަންމަމެން ދުރުވާންވީނޫންތޯ އުފާކޮށްލަން،" އަންހެން ދަރިފުޅު ވަރަށް ގާތްކަމާއި ލޯތްބާއެކު ބުންޏެވެ. "މާމަދަރިންގެ ކަންކަމާ އަޅުގަނޑުމެން ބަލާނަމޭ. ކެއްކުމެއް، އެއްވެސް ޒިންމާއެއް ނެތި، މަންމައާއި ބައްޕަ އެކަނި ހަމަޖެހިލައިގެން އުފާކޮށްލައްވާފައި ދުރުވެލައްވާ!"
މިއީ ފާއިތުވި އެގާރަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި އަހަރެމެން ދެމަފިރިން އެކަނި މިފަދަ ދަތުރެއް ދިޔަ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.
---
ލިބޭނެ ކަމަށް އުންމީދުވެސް ނުކުރާ ފަދަ ޗުއްޓީއެއް
ދިގުރަށުން އަހަރެމެންނަށް މަރުހަބާ ކީ ސާފު ނޫކުލައިގެ މޫދާއި ހިތްގައިމު ގޮނޑުދޮށުންނެވެ. ފަތިހު ފަހެއްގައި ހޭލުމުގެ ބަދަލުގައި، އަހަރެމެން ހަތެއް ޖަހަންދެން އަރާމުކޮށްލީމެވެ. އަމިއްލައަށް ނާސްތާ ތައްޔާރުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ގެސްޓްހައުސްގެ ކެފޭއިން ފިހުނު މަހާއި ކަނދުރި ރޮށީގެ ރަހަ ބަލައިލީމެވެ. ކަރަންޓު ބިލާއި ބޭސް ގަޑިތަކުގެ ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ބަދަލުގައި، އަހަރެމެން ދެއްކީ އަހަރެމެންގެ ހުވަފެންތަކުގެ ވާހަކައެވެ. އުމުރުން ފަސްދޮޅަހުން މައްޗަށް ދިޔަޔަސް، އަދިވެސް ހިތުގައި އުންމީދުތަކަކާއި ހުވަފެންތަކެއް އޮތްކަން އިހުސާސްވުމުން ލިބުނު ހިތްހަމަޖެހުން ބަޔާންކުރަންވެސް ދައްޗެވެ.
ކޮންމެ ދުވަހަކު އިރުއޮއްސޭ ވަގުތު އަހަރެމެން އަތިރިމަތީގައި ހިނގާލަން ދަމެވެ. އިބްރާހީމް އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފާލަނީ 1985 ވަނަ އަހަރު އަހަރެމެންގެ ފުރަތަމަ ދަތުރުގައި އައްޑޫގައި ހިފި ފަދަ ލޯތްބާއި އޯގާތެރިކަމާއެކުގައެވެ.
"މިހާރު ފާތުންގެ އަތް މާ ފިނި،" އޭނާ ސަމާސާކޮށްލިއެވެ.
"އިބްރާހީމްގެ އަތް މާ ކުރަކި،" އަހަރެންވެސް ރައްދު ދިނީމެވެ.
"އެއީ ފާތުންއަށްޓަކައި އަހަރުތަކެއް ވަންދެން މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ސަބަބުން،" އޭނާ ލޯތްބާއެކު ބުންޏެވެ.
އަހަރެން ހިނިތުންވެލީމެވެ. "ނޫން، އެ އަތަކީ އަހަރެން ހިމާޔަތްކޮށްދިން ހިޔާވަހިކަން،" އަހަރެން މަޑުމަޑުން ބުނީމެވެ.
ހަތަރުވަނަ ދުވަހުގެ އިރުއޮއްސުނު ވަގުތު، މުޅި އުޑުމަތި ވަނީ ރަން އޮރެންޖު އަދި ފިޔާތޮށި ކުލައިގެ ދޯދިތަކުން ފަވާލެވިފައެވެ. ރާޅުޖަހާ ފަށުގައި އަހަރެމެން ހުއްޓިލީމެވެ. އަހަރެން އިބްރާހީމަށް ބަލާލީމެވެ. ފާއިތުވެދިޔަ ސާޅީސް އެއް އަހަރުގެ ދަތުރެވެ. ކަޅު އިސްތަށިގަނޑު ވަނީ ހުދުވެފައެވެ. ބުރަކަށި ވަނީ ކުޑަކޮށް ގުދުވެފައެވެ. ލޮލުގެ ކައިރީގައި ހުރި ރޫތައް ވަނީ ފުންވެފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އޭނާއަކީ އަދިވެސް އަހަރެންގެ ހަޔާތަށް އައި އެންމެ ފުރިހަމަ، އެންމެ ޝަރަފުވެރި ފިރިހެނާއެވެ.
އެއްވެސް އެއްޗެއް ބުނުމެއްނެތި، އިބްރާހީމް އަހަރެންގެ ނިތްކުރީގައި ލޯތްބާއެކު ބޮސްދިނެވެ. އެއީ ހިތްގައިމު ކުޑަ ހިނދުކޮޅެކެވެ. ކުއްލިއަކަށް އަތްތިލަބަޑީގެ އަޑު އިވުނެވެ. ޒުވާން ފަތުރުވެރިއަކު ހިނިތުންވަމުން އަހަރެމެންނާ ދިމާއަށް އައެވެ.
"ވަރަށް ބޮޑަށް މާފަށް އެދެން،" އޭނާ އިނގިރޭސިބަހުން ބުންޏެވެ. "މި މަންޒަރު ވަރަށް ފުރިހަމަކަމުން އަހަރެންނަށް ނުހުރެވިގެން މި ފޮޓޯ ނެގީ."
އޭނާ އަހަރެމެންނަށް އެ ފޮޓޯ ދެއްކިއެވެ. އެ ފޮޓޯއިން ފެންނަނީ، އިރުއޮއްސޭ ރީތި މަންޒަރުގެ ހިޔަނީގައި، ކޮނޑުކެނޑި ޓީޝާޓެއްގައި ހުރި އިބްރާހީމް، އަހަރެންގެ ގައިގައި ލޯބިން ބައްދާލައިގެން ތިބި ހިތްގައިމު މަންޒަރެވެ. އަހަރެންގެ ލޮލުން ކަރުނަ ފޭދުނެވެ. އެ އަންހެން ކުއްޖާ ހާސްވިއެވެ. "މާފުކުރޭ! އަހަރެންނަށް ގޯސް ކަމެއް ކުރެވުނީތަ؟" އަހަރެން އޭނާގެ ގައިގައި ލޯތްބާއެކު ބައްދާލީމެވެ. "ނޫން ދަރިފުޅާ، ތި ދިނީ އަހަރެން ބޭނުންވެފައި އޮތް ނަމަވެސް، ބޭނުންވާކަން އަމިއްލައަށްވެސް ނޭނގި އޮތް އަގުހުރި ހަދިޔާއެއް،" އަހަރެން ބުނީމެވެ.
އޭނާ އެ ފޮޓޯ އިބްރާހީމްގެ ފޯނަށް ފޮނުވައިދިނެވެ. މިއީ މިވީ ސާޅީސް އެއް އަހަރުގެ ދިގު ހަޔާތުގައި އަހަރެމެންނަށް އެންމެ ކަމުދިޔަ، އެންމެ ފުރިހަމަ ފޮޓޯއެވެ.
---
ފޭސްބުކް ޕޯސްޓް
ގެއަށް އައި އަނެއް ދުވަހު، އަހަރެން އެ ފޮޓޯ ފޭސްބުކަށް ލީމެވެ. އާއިލާ ކުދިންގެ އުފަންދުވަހަކަށް މަރުހަބާ ކިޔުން ފިޔަވައި، އަހަރެންނަކީ އާންމުކޮށް ސޯޝަލް މީޑިއާއަށް އެއްޗެހި ޕޯސްޓްކުރާ މީހެއް ނޫނެވެ. އަހަރެން ލިޔުނީ ވަރަށް އާދައިގެ، އެހެންނަމަވެސް ހިތުގެ އަޑިން އައި ވާހަކަކޮޅެކެވެ:
"ސާޅީސް އެއް އަހަރަށްފަހުވެސް... އަދިވެސް އަހަރެންގެ އިޚްތިޔާރަކީ ހަމަ ތިބާ. އެކުގައި މުސްކުޅިވުމުގެ މަތިވެރި ނަސީބު ދެއްވިކަމަށްޓަކައި ﷲ އަށް ޙަމްދުކުރަން. ❤️"
އަހަރެމެންގެ ކައިވެނި ސަލާމަތްކޮށްދިން ކޮމެންޓް
މަދު މިނެޓުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ރައްޓެހިންނާއި ތިމާގެ މީހުން ކޮމެންޓް ކުރަން ފެށިއެވެ.
"ވަރަށް ގުޅޭ ރީތި ޖޯޑެއް!"
"ﷲ ތިޔަ ކައިވެނީގައި ބަރަކާތް ލައްވާށި."
"މިއީ އަދުގެ ޒުވާނުންނަށް ހުރި ނަމޫނާއެއް."
އެ ވަގުތު ސައި ތައްޔާރުކުރަން ހުއްޓާ، ފޯނަށް މެސެޖެއް އައި އަޑު އިވުނެވެ. އެއީ އަހަރެންގެ ޅީދަރިފުޅު އައިޝާގެ ކޮމެންޓެކެވެ. އަހަރެން އުފާވެރި ހިނިތުންވުމަކާއެކު އެ ކޮމެންޓް ހުޅުވާލީމެވެ. ނަމަވެސް، ފެނުނު ލަފުޒުތަކުން އަހަރެންގެ ހިތް ކުދިކުދިވެގެން ދިޔަ ކަހަލައެވެ.
"މި އުމުރުގެ މީހަކު ކޮނޑުކެނޑި އެއްޗެއް ލައިގެން، އަތުގައި ހުރި ރޫތައް ދައްކައިގެން ބުރުގާ އަޅާފައި ހުރި އަނބިމީހާއާއެކު މޫދުކައިރީ މިކަހަލަ ފޮޓޯ ނެގުމަކީ ވަރަށް ފަކުރުގަންނަ ކަމެއް. މި އުމުރުގައި ލަދުވެސް ގަންނަންވާނެ."
އަހަރެންގެ އަތްފައި ތުރުތުރުލާން ފެށިއެވެ.
އަހަރެން މަޑުމަޑުން މޭޒުމަތީގައި ފޯނު ބޭއްވީމެވެ. އިބްރާހީމަށް އެކަން ވަގުތުން ފާހަގަވިއެވެ.
"ފާތުން، ކިހިނެއްވީ؟"
"ކަމެއް ނުވޭ،" އަހަރެން އަޑު މަޑުކޮށްލަމުން ބުނީމެވެ.
"ފާތުންއަކަށް ދުވަހަކުވެސް އަހަރެންނަކަށް ކަމެއް ނުފޮރުވޭނެ."
އަހަރެން ހިމޭންކަމާއެކު އޭނާއަށް ފޯނު ދިނީމެވެ. އޭނާ އެ ކޮމެންޓް ކިޔައިފިއެވެ. އިބްރާހީމްގެ މޫނުމަތީގެ ކުލަވަރު ވަގުތުން ބަދަލުވިއެވެ. ދެވަނަ ފަހަރަށް އިބްރާހީމް އ ކޮމެންޓް ކިޔާލަން އުޅުނެވެ.
"މިހާރު އެ ކޮމެންޓެއް ނެތް، އޭނާ އެކޮމެންޓް ފޮހެލައިފި" އިބްރާހީމް ބުންޏެވެ.
އެހެންކަމުން އޭނާ އެ މެސެޖު ފޮނުވަން އުޅުނީ ސިއްރުން އެހެން މީހަކަށްކަން ޔަގީނެވެ. ނަމަވެސް އެ މަދު ސިކުންތުކޮޅުގެ ތެރޭގައި، އޭނާ އަހަރެމެންނާ މެދު ދެކޭ އިހާނެތި ގޮތް ވަނީ ފާޅުވެފައެވެ.
މިވީ ސާޅީސް އެއް އަހަރުގެ ދިގު ހަޔާތުގައި އިބްރާހީމް އެހާ ބޮޑަށް ރުޅިއައިސްފައި ހުއްޓާ އަހަރެންނަށް ފެނުނީ އެންމެ ދެ ފަހަރުއެވެ. މިއީ ތިންވަނަ ފަހަރެވެ. އޭނާ އެއްވެސް ބަހެއް ބުނުމެއް ނެތި ތެދުވެގެން ގޮސް ބެލްކަނީގައި ހުއްޓުނެވެ.
ވިއްސަކަށް މިނެޓު ވަންދެން އޭނާ ފުން ވިސްނުމެއްގައި ކަނޑާ ދިމާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުއްޓެވެ. އަހަރެން ހީކުރީ އޭނާ ވަގުތުން އައިޝާއާ ދިމާކޮށް ހިތްހަމަނުޖެހުން ފާޅުކުރާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، އޭނާ އެނބުރި އައިސް އަހަރެންގެ އަތުގައި ލޯތްބާއެކު ހިފިއެވެ.
"ވަރަށް ބޮޑަށް ދެރަވި ދޯ؟" އޭނާ އަހާލިއެވެ.
އަހަރެން ބޯޖަހާލީމެވެ. "އޭނާ ގަސްދުކުރީކީ އަހަރެންނަށް އެ ފެންނާކަށް ނޫން."
"އެކަމަކު އޭގެއިން އޭނާގެ ހިތުގައި އޮތް ހަގީގަތެއް ބަދަލެއް ނުވޭ،" އިބްރާހީމް ބުންޏެވެ.
އަހަރެންގެ ލޮލުން ކަރުނަ ފޭދުނެވެ. "މި އުމުރުގައި... އަހަރެމެންނަކީ ހަމަ އެހާ ފަކުރުގަންނަންޖެހޭ ފަދަ ބައެއްތަ؟"
އޭނާ އަހަރެންގެ މޫނު އޭނާއާ ދިމާއަށް އަނބުރާލިއެވެ. "ފާތުން، ރަނގަޅަށް އަޑުއަހާ. އަހަރެން އަހަރެންގެ އަނބިމީހާއަށް ލޯބި ދޭން ލަދުގަންނަ ދުވަހަކީ، ﷲ ދެއްވި މަތިވެރި ނިއުމަތްތަކަށް އަހަރެން ޝުކުރުވެރިވާން ހަނދާންނެތޭ ދުވަސް. އެއްވެސް މީހަކަށް، އަހަރެމެންނަކީ ހުތުރު ބައެއްކަމުގެ އިހުސާސް ކުރުވުމުގެ ފުރުސަތެއް އަހަރެން ނުދޭނަން."
---
އާއިލީ މެންދުރުގެ ކެއުން
ތިން ދުވަސް ފަހުން، އާންމުކޮށް ކޮންމެ ހުކުރު ދުވަހަކު އޮންނަ އާއިލީ މެންދުރުގެ ކެއުމަށް އެންމެން އެއްވިއެވެ. އަހަރެން ބޭނުންވީ އެ ދުވަހުގެ ކެއުން ކެންސަލް ކުރާށެވެ. އައިޝާގެ މޫނަށް ބަލާލަންވެސް އަހަރެންގެ ހިތަށް ދަތިވިއެވެ. ނަމަވެސް އިބްރާހީމް އެކަމާ އެއްބަހެއް ނުވިއެވެ.
އެންމެން އައިސް ކައި ނިމުނުތަނާހެން، އަހަރެމެންގެ ހަ އަހަރުގެ ކާފަދަރިފުޅު އާދަމް ލޯބި އަޑަކުން ގޮވާލިއެވެ. "މާމާ! އެންމެންނަށް އެ ރީތި ފޮޓޯ ދައްކަބަލަ!"
މުޅި ކޮޓަރިތެރެ ހަމަހިމޭންވިއެވެ. އައިޝާގެ މޫނުމަތިން ބިރުވެރިކަމާއި ލަދުވެތިކަން ފެނުނެވެ.
އިބްރާހީމް ޓީވީ ސްކްރީނުން އެ ފޮޓޯ އަޅުވާލިއެވެ. އެންމެން އެ ފޮޓޯގެ ފުރިހަމަކަމަށް ތައުރީފު ކުރަން ފެށިއެވެ. އައިޝާ އިނީ އިސްޖަހާލައިގެންނެވެ.
އިބްރާހީމް ތެދުވެ، ވަރަށް މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ވާހަކަ ދައްކަން ފެށިއެވެ. "ބައެއް މީހުންނަށް މި ފެންނަނީ ހަމައެކަނި ދުވަސްވީ، ރޫޖެހިފައިވާ ދެ ހަށިގަނޑު. އެކަމަކު އަހަރެންނަށް މި ފެންނަނީ އަހަރެންގެ ދަރިން އުފަންކޮށް، އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުން އާރާސްތުކޮށްދިން ހިތްވަރުގަދަ އަނބިމީހާ. އަހަރެންނަށް މި ފެންނަނީ އަހަރެންގެ ބަލި މަންމައަށް އިޚްލާސްތެރިކަމާއެކު ޚިދުމަތްކުރި އޯގާތެރި އަތްތިލަ. އަހަރެމެންގެ ހަށިގަނޑުގައި ހުރި ރޫތަކަކީ ފޮރުވަންޖެހޭ ހުތުރެއް ނޫން. އެއީ އަހަރެމެން އެކުގައި ކަޑައްތުކުރި ދިގު، ބުރަ، އެހެންނަމަވެސް ކާމިޔާބު ދަތުރުގެ މަތިވެރި ހެކިތައް."
އެއަށްފަހު އިބްރާހީމް އެންމެންގެ ކުރިމަތީގައި އަހަރެންގެ އަތުގައި ލޯތްބާއެކު ބޮސްދިނެވެ. އައިޝާ އިނީ އިސްއޮބައިގެން ރޯށެވެ.
އެރޭ އައިޝާ އެކަނި އަހަރެމެންގެ ކޮޓަރިއަށް އައެވެ. އޭނާ އައިސް އަހަރެންގެ ކިބައިން މާފަށް އެދުނެވެ. "މަންމާ، އަޅުގަނޑަށް މާފުކުރައްވާ! އަޅުގަނޑު އެ އެއްޗެއް ލިޔުނީ އަޅުގަނޑުގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގައި އެފަދަ ލޯތްބެއް ނެތުމުން ވީ ހަސަދައެއްގެ ސަބަބުން. އަޅުގަނޑުގެ މައިންބަފައިންގެ ފަރާތުން ދުވަހަކުވެސް މިފަދަ އަޅާލުމެއް ނުދެކެން. ބައްޕަ މަންމަގެ އަތުގައި ހިފާލަނިކޮށްވެސް އަޅުގަނޑު ނުދެކެން."
އޭނާގެ އެ އިޚްލާސްތެރި ވާހަކަތަކުން އަހަރެންގެ ހިތް މަޑުވިއެވެ. އަހަރެން އޭނާ ގެނެސް މޭގައި ޖައްސާލައި ބައްދާލީމެވެ. އެއީ އާ ފެށުމެކެވެ.
---
އައިޝާ ދިޔުމުން އިބްރާހީމް ބުންޏެވެ. "ކައިވެންޏެއް ސާޅީސް އެއް އަހަރަށް ދެމިއޮންނަނީ ހަމައެކަނި އުފާވެރި ދުވަސްތަކެއްގެ ސަބަބަކުން ނޫން."
އަހަރެމެންގެ ކައިވެނީގެ ކުރީކޮޅަކީ ވަރަށް ދަތި، އިމްތިހާނުތަކުން ފުރިގެންވި ދުވަސްތަކެކެވެ. އައްޑޫގައި އިބްރާހީމްގެ އާއިލާއާއެކު އެއް ފުރާޅެއްގެ ދަށުގައި އެގާރަ މީހުން އުޅުނީމެވެ. މާލީ ދަތިކަން އިންތިހާއަށް އޮތެވެ. އެއްފަހަރަކު ގޭގެ މުހިންމު ޚަރަދަކަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ، އިބްރާހީމް އޭނާގެ ބަލި އެކުވެރިއަކަށް ދިނުމުން އަހަރެން ވަރަށް ބޮޑަށް ހިތްހަމަނުޖެހުނެވެ. ނަމަވެސް އެ ރޭ އޭނާ، އޭނާގެ ހަމައެކަނި މިލްކިއްޔާތެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް އަގުބޮޑު އަތުކުރީ ގަޑި ވިއްކާލާފައި އެ ފައިސާ ގެއަށް ގެނެސްދިނެވެ.
ކައިވެނި ސަލާމަތްވަނީ ބޮޑެތި ވާހަކަތަކަކުން ނޫނެވެ. ކައިވެނި ސަލާމަތްވަނީ އެކަކު އަނެކަކަށް ރުޅިއައިސްފައި ތިބޭއިރުވެސް، ދޭ ކުދިކުދި އަޅާލުންތަކުންނެވެ. އެއް ރެއަކު އަހަރެމެން ވަރަށް ބޮޑަށް ޒުވާބުކޮށް، އަހަރެން އިބްރާހީމް ކޮޓަރިން ބޭރަށް ފޮނުވާލީމެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ ސިޓިންގރޫމުގައި ނިދަން އޮތް ތަނުގައި މަދިރި އުޅޭތީ، އޭނާއަށް ނޭނގި އަހަރެން މަދިރި ދުން ރޯކޮށްދިނީމެވެ. ފަހުން އިބްރާހީމް ބުނި ގޮތުގައި، އޭނާ އެރޭ ގެއިން ނުނިކުމެ މަޑުކުރީ، އަހަރެން އޭނާ ދެކެ ރުޅިއައިސް ހުރެމެ، އޭނާއަށް ލިބޭނެ ތަކުލީފަކަށް ވިސްނިކަން އެނގުމުންނެވެ.
އައިޝާ އާއި އަހަރެމެންގެ ފިރިހެން ދަރިފުޅު ރިޔާޒްގެ ކައިވެނީގައިވެސް މައްސަލަތަކެއް އުޅޭކަން އަހަރެމެންނަށް ރޭކާލީ އެ ހިސާބުންނެވެ. އެމީހުން ދަރިންނާއި ދިރިއުޅުމުގެ ބުރަކަމުގެ ތެރޭގައި، އެކަކު އަނެކަކަށް ވަގުތު ދޭން ހަނދާން ނެތުނީއެވެ. އިބްރާހީމް އެމީހުންނަށް ރީތި ނަސޭހަތް ދިނެވެ. އަދި ދަރިންގެ ކަންކަމުގައި އެހީތެރިވެދީ، އެމީހުން އެކަނި ވަގުތު ހޭދަކުރުމަށް އަހަރެމެން ފުރުސަތު ތަނަވަސްކޮށްދިނީމެވެ.
---
އެއް އަހަރު ފަހުން
ޖެހިގެން އައި އަހަރު އަހަރެމެން އަނެއްކާވެސް ދިގުރަށަށް ޗުއްޓީއަކަށް ދިޔައީމެވެ. މިފަހަރު އަހަރެމެންގެ ހިތްތަކުގައި އޮތީ މާ ބޮޑު އުފާވެރިކަމެކެވެ. އަހަރެން އާ ފޮޓޯއެއް ފޭސްބުކަށް ލީމެވެ. އޭގައި އަހަރެން ލިޔުނީމެވެ:
"ސާޅީސް ދެ އަހަރު. މޫނުމަތީގައި މާ ގިނަ ރޫތައް. އެކަމަކު އަދިވެސް ހަމަ އެ ލޯބިވާ ފިރިހެންމީހާ. އަދިވެސް މި ލޯތްބަށްޓަކައި ލަދެއް ނުގަނޭ. އަލްޙަމްދުލިއްލާހި."
އައިޝާ ވަގުތުން އެ ޕޯސްޓަށް ކޮމެންޓް ކުރިއެވެ.
"މިއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމުގެ އަސްލު ނަމޫނާއަކީ. މަންމާ، ދުވަހަކުވެސް މިފަދަ ފޮޓޯތައް ނުފޮހެލައްވާތި! އަސްލު ލޯތްބާއި، ވަފާތެރިކަމާއި، ކެތްތެރިކަމަކީ ކޮބައިކަން އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަރިންނަށް އެނގޭނީ މަންމަމެންގެ މި ދިރިއުޅުމުން."
މުސްކުޅިވުމުން، ބައެއް މީހުން ހީކުރަނީ ލޯތްބާއި އޯގާތެރިކަން ފޮރުވަންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި އެއީ ހަމައެކަނި ޒުވާން އުމުރަށް ޚާއްޞަ އެއްޗެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ހަގީގަތަކީ އެއީއެއް ނޫނެވެ. ކައިވެނީގެ ވަރުގަދަކަމާއި ލޯބީގެ ތެދުވެރިކަން ސާބިތުވަނީ ކައިވެނި ކުރާ ދުވަހުގެ އުފަލަކުން ނޫނެވެ. އެއީ އެތައް އަހަރެއްގެ ފަހުން، ޒުވާންކަމުގެ ރީތިކަން ގެއްލި، މާލީ ދަތިތަކާއި، ބަލިމަޑުކަން ކުރިމަތިވާ ހިނދުވެސް، އެކަކު އަނެކަކަށްޓަކައި ހިތުގައިވާ ލޯތްބާއި ކުލުނު ބަދަލުނުވެ، އެކުގައި ކުރިއަށް ދެވޭތީއެވެ.
ލޯތްބަކީ ރީތި އެއްޗަކަށް ވުމަށްޓަކައި އެއީ އަބަދު ޒުވާން އެއްޗަކަށް ވާކަށް ނުޖެހެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު ލޯބީގެ އެންމެ ފުރިހަމަ، އެންމެ މާތް ސިފައަކީ، ހަޔާތުގެ ހުރިހާ ތޫފާންތަކަކާއި ގޮންޖެހުންތަކުން ސަލާމަތްވެ، އެކުގައި މުސްކުޅިވުމުގެ މަތިވެރި ނަސީބު ލިބިފައިވާ ލޯތްބެވެ. -- ނިމުނީ --
އަހަރެންގެ ނަމަކީ ފާތިމާއެވެ. އުމުރަކީ ފަސްދޮޅަސް އެއް އަހަރެވެ. ފިރިމީހާ އިބްރާހީމަށް ފަސްދޮޅަސް ފަސް އަހަރެވެ. އަހަރެމެން ކައިވެނިކޮށްގެން އުޅޭތާ މިހާރު ސާޅީސް އެއް އަހަރު ފުރިއްޖެއެވެ. އަހަރެމެން ދިރިއުޅެމުން މިދަނީ ހުޅުމާލޭގައެވެ. ރާއްޖޭގެ އެހެން ކާފަ އާއި މާމަމެން ފަދައިން، އަހަރެމެންގެ މުޅި ދިރިއުޅުންވެސް އެނބުރެމުން ދިޔައީ ދަރިންނާއި ކާފަދަރިންގެ ޚިދުމަތުގައެވެ. ހަމައެކަނި ދެމަފިރިންގެ ގޮތުގައި ވަގުތުކޮޅެއް ހޭދަކޮށްލުމަކީ ކޮބައިކަން ހަނދާން ނެތިފައި އޮންނަތާވެސް އެތައް އަހަރެއް ވެއްޖެއެވެ.
ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ފަތިހު ފަހެއް ޖެހުމުގެ ކުރިން އަހަރެން ހޭލަމެވެ. ފަތިސް ނަމާދަށްފަހު ހެނދުނުގެ ނާސްތާ ތައްޔާރުކޮށް، ދަރިފުޅުގެ އާއިލާއަށް މެންދުރުގެ ކެއުން ތައްޔާރުކޮށްދީ، ބޮޑު ކާފަދަރިފުޅު ސްކޫލަށް ދިއުމަށް ތައްޔާރުކޮށްދެމެވެ. އިބްރާހީމް ކޮންމެ ދުވަހަކު އޭނާ ސްކޫލަށް ގެންގޮސްދެއެވެ. އެއަށްފަހު އޭނާ ދަނީ މަސައްކަތްކުރާ ބަނދަރަށެވެ.
އަހަރެމެންގެ އަންހެން ދަރިފުޅު ގިނަ ފަހަރަށް ލޯތްބާއެކު ހިނިތުންވެލަމުން ބުނެއެވެ. "މަންމަމެން ތިއުޅުއްވަނީ ތިރީހުގެ އަހަރުތަކުގައި އުޅޭ ޒުވާނުންނަށްވުރެވެސް މާ ބުރަކޮށެއްނޫންތޯ؟ ދެން ތިވަރަށް ބުރަކޮށް ނޫޅުއްވަބަލަ!" ދަރިފުޅު އެ ބުނީ ދޮގެއް ނޫނެވެ.
އެހެންކަމުން، އަހަރެމެންގެ ކައިވެނީގެ އަހަރީ ދުވަހުގެ ހަދިޔާއެއްގެ ގޮތުގައި، ދަރިން ސިއްރުން ދިގުރަށަށް ފަސް ދުވަހުގެ ޗުއްޓީއެއް ހަމަޖައްސައިދިނުމުން، ސިޓީއުރަ ހުޅުވުމުގެ ކުރިންވެސް އަހަރެންގެ ލޮލުން އުފާވެރިކަމުގެ ކަރުނަ ފޭދުނެވެ.
"މަންމަމެން ދުރުވާންވީނޫންތޯ އުފާކޮށްލަން،" އަންހެން ދަރިފުޅު ވަރަށް ގާތްކަމާއި ލޯތްބާއެކު ބުންޏެވެ. "މާމަދަރިންގެ ކަންކަމާ އަޅުގަނޑުމެން ބަލާނަމޭ. ކެއްކުމެއް، އެއްވެސް ޒިންމާއެއް ނެތި، މަންމައާއި ބައްޕަ އެކަނި ހަމަޖެހިލައިގެން އުފާކޮށްލައްވާފައި ދުރުވެލައްވާ!"
މިއީ ފާއިތުވި އެގާރަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި އަހަރެމެން ދެމަފިރިން އެކަނި މިފަދަ ދަތުރެއް ދިޔަ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.
---
ލިބޭނެ ކަމަށް އުންމީދުވެސް ނުކުރާ ފަދަ ޗުއްޓީއެއް
ދިގުރަށުން އަހަރެމެންނަށް މަރުހަބާ ކީ ސާފު ނޫކުލައިގެ މޫދާއި ހިތްގައިމު ގޮނޑުދޮށުންނެވެ. ފަތިހު ފަހެއްގައި ހޭލުމުގެ ބަދަލުގައި، އަހަރެމެން ހަތެއް ޖަހަންދެން އަރާމުކޮށްލީމެވެ. އަމިއްލައަށް ނާސްތާ ތައްޔާރުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ގެސްޓްހައުސްގެ ކެފޭއިން ފިހުނު މަހާއި ކަނދުރި ރޮށީގެ ރަހަ ބަލައިލީމެވެ. ކަރަންޓު ބިލާއި ބޭސް ގަޑިތަކުގެ ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ބަދަލުގައި، އަހަރެމެން ދެއްކީ އަހަރެމެންގެ ހުވަފެންތަކުގެ ވާހަކައެވެ. އުމުރުން ފަސްދޮޅަހުން މައްޗަށް ދިޔަޔަސް، އަދިވެސް ހިތުގައި އުންމީދުތަކަކާއި ހުވަފެންތަކެއް އޮތްކަން އިހުސާސްވުމުން ލިބުނު ހިތްހަމަޖެހުން ބަޔާންކުރަންވެސް ދައްޗެވެ.
ކޮންމެ ދުވަހަކު އިރުއޮއްސޭ ވަގުތު އަހަރެމެން އަތިރިމަތީގައި ހިނގާލަން ދަމެވެ. އިބްރާހީމް އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފާލަނީ 1985 ވަނަ އަހަރު އަހަރެމެންގެ ފުރަތަމަ ދަތުރުގައި އައްޑޫގައި ހިފި ފަދަ ލޯތްބާއި އޯގާތެރިކަމާއެކުގައެވެ.
"މިހާރު ފާތުންގެ އަތް މާ ފިނި،" އޭނާ ސަމާސާކޮށްލިއެވެ.
"އިބްރާހީމްގެ އަތް މާ ކުރަކި،" އަހަރެންވެސް ރައްދު ދިނީމެވެ.
"އެއީ ފާތުންއަށްޓަކައި އަހަރުތަކެއް ވަންދެން މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ސަބަބުން،" އޭނާ ލޯތްބާއެކު ބުންޏެވެ.
އަހަރެން ހިނިތުންވެލީމެވެ. "ނޫން، އެ އަތަކީ އަހަރެން ހިމާޔަތްކޮށްދިން ހިޔާވަހިކަން،" އަހަރެން މަޑުމަޑުން ބުނީމެވެ.
ހަތަރުވަނަ ދުވަހުގެ އިރުއޮއްސުނު ވަގުތު، މުޅި އުޑުމަތި ވަނީ ރަން އޮރެންޖު އަދި ފިޔާތޮށި ކުލައިގެ ދޯދިތަކުން ފަވާލެވިފައެވެ. ރާޅުޖަހާ ފަށުގައި އަހަރެމެން ހުއްޓިލީމެވެ. އަހަރެން އިބްރާހީމަށް ބަލާލީމެވެ. ފާއިތުވެދިޔަ ސާޅީސް އެއް އަހަރުގެ ދަތުރެވެ. ކަޅު އިސްތަށިގަނޑު ވަނީ ހުދުވެފައެވެ. ބުރަކަށި ވަނީ ކުޑަކޮށް ގުދުވެފައެވެ. ލޮލުގެ ކައިރީގައި ހުރި ރޫތައް ވަނީ ފުންވެފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އޭނާއަކީ އަދިވެސް އަހަރެންގެ ހަޔާތަށް އައި އެންމެ ފުރިހަމަ، އެންމެ ޝަރަފުވެރި ފިރިހެނާއެވެ.
އެއްވެސް އެއްޗެއް ބުނުމެއްނެތި، އިބްރާހީމް އަހަރެންގެ ނިތްކުރީގައި ލޯތްބާއެކު ބޮސްދިނެވެ. އެއީ ހިތްގައިމު ކުޑަ ހިނދުކޮޅެކެވެ. ކުއްލިއަކަށް އަތްތިލަބަޑީގެ އަޑު އިވުނެވެ. ޒުވާން ފަތުރުވެރިއަކު ހިނިތުންވަމުން އަހަރެމެންނާ ދިމާއަށް އައެވެ.
"ވަރަށް ބޮޑަށް މާފަށް އެދެން،" އޭނާ އިނގިރޭސިބަހުން ބުންޏެވެ. "މި މަންޒަރު ވަރަށް ފުރިހަމަކަމުން އަހަރެންނަށް ނުހުރެވިގެން މި ފޮޓޯ ނެގީ."
އޭނާ އަހަރެމެންނަށް އެ ފޮޓޯ ދެއްކިއެވެ. އެ ފޮޓޯއިން ފެންނަނީ، އިރުއޮއްސޭ ރީތި މަންޒަރުގެ ހިޔަނީގައި، ކޮނޑުކެނޑި ޓީޝާޓެއްގައި ހުރި އިބްރާހީމް، އަހަރެންގެ ގައިގައި ލޯބިން ބައްދާލައިގެން ތިބި ހިތްގައިމު މަންޒަރެވެ. އަހަރެންގެ ލޮލުން ކަރުނަ ފޭދުނެވެ. އެ އަންހެން ކުއްޖާ ހާސްވިއެވެ. "މާފުކުރޭ! އަހަރެންނަށް ގޯސް ކަމެއް ކުރެވުނީތަ؟" އަހަރެން އޭނާގެ ގައިގައި ލޯތްބާއެކު ބައްދާލީމެވެ. "ނޫން ދަރިފުޅާ، ތި ދިނީ އަހަރެން ބޭނުންވެފައި އޮތް ނަމަވެސް، ބޭނުންވާކަން އަމިއްލައަށްވެސް ނޭނގި އޮތް އަގުހުރި ހަދިޔާއެއް،" އަހަރެން ބުނީމެވެ.
އޭނާ އެ ފޮޓޯ އިބްރާހީމްގެ ފޯނަށް ފޮނުވައިދިނެވެ. މިއީ މިވީ ސާޅީސް އެއް އަހަރުގެ ދިގު ހަޔާތުގައި އަހަރެމެންނަށް އެންމެ ކަމުދިޔަ، އެންމެ ފުރިހަމަ ފޮޓޯއެވެ.
---
ފޭސްބުކް ޕޯސްޓް
ގެއަށް އައި އަނެއް ދުވަހު، އަހަރެން އެ ފޮޓޯ ފޭސްބުކަށް ލީމެވެ. އާއިލާ ކުދިންގެ އުފަންދުވަހަކަށް މަރުހަބާ ކިޔުން ފިޔަވައި، އަހަރެންނަކީ އާންމުކޮށް ސޯޝަލް މީޑިއާއަށް އެއްޗެހި ޕޯސްޓްކުރާ މީހެއް ނޫނެވެ. އަހަރެން ލިޔުނީ ވަރަށް އާދައިގެ، އެހެންނަމަވެސް ހިތުގެ އަޑިން އައި ވާހަކަކޮޅެކެވެ:
"ސާޅީސް އެއް އަހަރަށްފަހުވެސް... އަދިވެސް އަހަރެންގެ އިޚްތިޔާރަކީ ހަމަ ތިބާ. އެކުގައި މުސްކުޅިވުމުގެ މަތިވެރި ނަސީބު ދެއްވިކަމަށްޓަކައި ﷲ އަށް ޙަމްދުކުރަން. ❤️"
މަދު މިނެޓުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ރައްޓެހިންނާއި ތިމާގެ މީހުން ކޮމެންޓް ކުރަން ފެށިއެވެ.
"ވަރަށް ގުޅޭ ރީތި ޖޯޑެއް!"
"ﷲ ތިޔަ ކައިވެނީގައި ބަރަކާތް ލައްވާށި."
"މިއީ އަދުގެ ޒުވާނުންނަށް ހުރި ނަމޫނާއެއް."
އެ ވަގުތު ސައި ތައްޔާރުކުރަން ހުއްޓާ، ފޯނަށް މެސެޖެއް އައި އަޑު އިވުނެވެ. އެއީ އަހަރެންގެ ޅީދަރިފުޅު އައިޝާގެ ކޮމެންޓެކެވެ. އަހަރެން އުފާވެރި ހިނިތުންވުމަކާއެކު އެ ކޮމެންޓް ހުޅުވާލީމެވެ. ނަމަވެސް، ފެނުނު ލަފުޒުތަކުން އަހަރެންގެ ހިތް ކުދިކުދިވެގެން ދިޔަ ކަހަލައެވެ.
"މި އުމުރުގެ މީހަކު ކޮނޑުކެނޑި އެއްޗެއް ލައިގެން، އަތުގައި ހުރި ރޫތައް ދައްކައިގެން ބުރުގާ އަޅާފައި ހުރި އަނބިމީހާއާއެކު މޫދުކައިރީ މިކަހަލަ ފޮޓޯ ނެގުމަކީ ވަރަށް ފަކުރުގަންނަ ކަމެއް. މި އުމުރުގައި ލަދުވެސް ގަންނަންވާނެ."
އަހަރެންގެ އަތްފައި ތުރުތުރުލާން ފެށިއެވެ.
އަހަރެން މަޑުމަޑުން މޭޒުމަތީގައި ފޯނު ބޭއްވީމެވެ. އިބްރާހީމަށް އެކަން ވަގުތުން ފާހަގަވިއެވެ.
"ފާތުން، ކިހިނެއްވީ؟"
"ކަމެއް ނުވޭ،" އަހަރެން އަޑު މަޑުކޮށްލަމުން ބުނީމެވެ.
"ފާތުންއަކަށް ދުވަހަކުވެސް އަހަރެންނަކަށް ކަމެއް ނުފޮރުވޭނެ."
އަހަރެން ހިމޭންކަމާއެކު އޭނާއަށް ފޯނު ދިނީމެވެ. އޭނާ އެ ކޮމެންޓް ކިޔައިފިއެވެ. އިބްރާހީމްގެ މޫނުމަތީގެ ކުލަވަރު ވަގުތުން ބަދަލުވިއެވެ. ދެވަނަ ފަހަރަށް އިބްރާހީމް އ ކޮމެންޓް ކިޔާލަން އުޅުނެވެ.
"މިހާރު އެ ކޮމެންޓެއް ނެތް، އޭނާ އެކޮމެންޓް ފޮހެލައިފި" އިބްރާހީމް ބުންޏެވެ.
އެހެންކަމުން އޭނާ އެ މެސެޖު ފޮނުވަން އުޅުނީ ސިއްރުން އެހެން މީހަކަށްކަން ޔަގީނެވެ. ނަމަވެސް އެ މަދު ސިކުންތުކޮޅުގެ ތެރޭގައި، އޭނާ އަހަރެމެންނާ މެދު ދެކޭ އިހާނެތި ގޮތް ވަނީ ފާޅުވެފައެވެ.
މިވީ ސާޅީސް އެއް އަހަރުގެ ދިގު ހަޔާތުގައި އިބްރާހީމް އެހާ ބޮޑަށް ރުޅިއައިސްފައި ހުއްޓާ އަހަރެންނަށް ފެނުނީ އެންމެ ދެ ފަހަރުއެވެ. މިއީ ތިންވަނަ ފަހަރެވެ. އޭނާ އެއްވެސް ބަހެއް ބުނުމެއް ނެތި ތެދުވެގެން ގޮސް ބެލްކަނީގައި ހުއްޓުނެވެ.
ވިއްސަކަށް މިނެޓު ވަންދެން އޭނާ ފުން ވިސްނުމެއްގައި ކަނޑާ ދިމާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުއްޓެވެ. އަހަރެން ހީކުރީ އޭނާ ވަގުތުން އައިޝާއާ ދިމާކޮށް ހިތްހަމަނުޖެހުން ފާޅުކުރާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، އޭނާ އެނބުރި އައިސް އަހަރެންގެ އަތުގައި ލޯތްބާއެކު ހިފިއެވެ.
"ވަރަށް ބޮޑަށް ދެރަވި ދޯ؟" އޭނާ އަހާލިއެވެ.
އަހަރެން ބޯޖަހާލީމެވެ. "އޭނާ ގަސްދުކުރީކީ އަހަރެންނަށް އެ ފެންނާކަށް ނޫން."
"އެކަމަކު އޭގެއިން އޭނާގެ ހިތުގައި އޮތް ހަގީގަތެއް ބަދަލެއް ނުވޭ،" އިބްރާހީމް ބުންޏެވެ.
އަހަރެންގެ ލޮލުން ކަރުނަ ފޭދުނެވެ. "މި އުމުރުގައި... އަހަރެމެންނަކީ ހަމަ އެހާ ފަކުރުގަންނަންޖެހޭ ފަދަ ބައެއްތަ؟"
އޭނާ އަހަރެންގެ މޫނު އޭނާއާ ދިމާއަށް އަނބުރާލިއެވެ. "ފާތުން، ރަނގަޅަށް އަޑުއަހާ. އަހަރެން އަހަރެންގެ އަނބިމީހާއަށް ލޯބި ދޭން ލަދުގަންނަ ދުވަހަކީ، ﷲ ދެއްވި މަތިވެރި ނިއުމަތްތަކަށް އަހަރެން ޝުކުރުވެރިވާން ހަނދާންނެތޭ ދުވަސް. އެއްވެސް މީހަކަށް، އަހަރެމެންނަކީ ހުތުރު ބައެއްކަމުގެ އިހުސާސް ކުރުވުމުގެ ފުރުސަތެއް އަހަރެން ނުދޭނަން."
---
އާއިލީ މެންދުރުގެ ކެއުން
ތިން ދުވަސް ފަހުން، އާންމުކޮށް ކޮންމެ ހުކުރު ދުވަހަކު އޮންނަ އާއިލީ މެންދުރުގެ ކެއުމަށް އެންމެން އެއްވިއެވެ. އަހަރެން ބޭނުންވީ އެ ދުވަހުގެ ކެއުން ކެންސަލް ކުރާށެވެ. އައިޝާގެ މޫނަށް ބަލާލަންވެސް އަހަރެންގެ ހިތަށް ދަތިވިއެވެ. ނަމަވެސް އިބްރާހީމް އެކަމާ އެއްބަހެއް ނުވިއެވެ.
އެންމެން އައިސް ކައި ނިމުނުތަނާހެން، އަހަރެމެންގެ ހަ އަހަރުގެ ކާފަދަރިފުޅު އާދަމް ލޯބި އަޑަކުން ގޮވާލިއެވެ. "މާމާ! އެންމެންނަށް އެ ރީތި ފޮޓޯ ދައްކަބަލަ!"
މުޅި ކޮޓަރިތެރެ ހަމަހިމޭންވިއެވެ. އައިޝާގެ މޫނުމަތިން ބިރުވެރިކަމާއި ލަދުވެތިކަން ފެނުނެވެ.
އިބްރާހީމް ޓީވީ ސްކްރީނުން އެ ފޮޓޯ އަޅުވާލިއެވެ. އެންމެން އެ ފޮޓޯގެ ފުރިހަމަކަމަށް ތައުރީފު ކުރަން ފެށިއެވެ. އައިޝާ އިނީ އިސްޖަހާލައިގެންނެވެ.
އިބްރާހީމް ތެދުވެ، ވަރަށް މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ވާހަކަ ދައްކަން ފެށިއެވެ. "ބައެއް މީހުންނަށް މި ފެންނަނީ ހަމައެކަނި ދުވަސްވީ، ރޫޖެހިފައިވާ ދެ ހަށިގަނޑު. އެކަމަކު އަހަރެންނަށް މި ފެންނަނީ އަހަރެންގެ ދަރިން އުފަންކޮށް، އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުން އާރާސްތުކޮށްދިން ހިތްވަރުގަދަ އަނބިމީހާ. އަހަރެންނަށް މި ފެންނަނީ އަހަރެންގެ ބަލި މަންމައަށް އިޚްލާސްތެރިކަމާއެކު ޚިދުމަތްކުރި އޯގާތެރި އަތްތިލަ. އަހަރެމެންގެ ހަށިގަނޑުގައި ހުރި ރޫތަކަކީ ފޮރުވަންޖެހޭ ހުތުރެއް ނޫން. އެއީ އަހަރެމެން އެކުގައި ކަޑައްތުކުރި ދިގު، ބުރަ، އެހެންނަމަވެސް ކާމިޔާބު ދަތުރުގެ މަތިވެރި ހެކިތައް."
އެއަށްފަހު އިބްރާހީމް އެންމެންގެ ކުރިމަތީގައި އަހަރެންގެ އަތުގައި ލޯތްބާއެކު ބޮސްދިނެވެ. އައިޝާ އިނީ އިސްއޮބައިގެން ރޯށެވެ.
އެރޭ އައިޝާ އެކަނި އަހަރެމެންގެ ކޮޓަރިއަށް އައެވެ. އޭނާ އައިސް އަހަރެންގެ ކިބައިން މާފަށް އެދުނެވެ. "މަންމާ، އަޅުގަނޑަށް މާފުކުރައްވާ! އަޅުގަނޑު އެ އެއްޗެއް ލިޔުނީ އަޅުގަނޑުގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގައި އެފަދަ ލޯތްބެއް ނެތުމުން ވީ ހަސަދައެއްގެ ސަބަބުން. އަޅުގަނޑުގެ މައިންބަފައިންގެ ފަރާތުން ދުވަހަކުވެސް މިފަދަ އަޅާލުމެއް ނުދެކެން. ބައްޕަ މަންމަގެ އަތުގައި ހިފާލަނިކޮށްވެސް އަޅުގަނޑު ނުދެކެން."
އޭނާގެ އެ އިޚްލާސްތެރި ވާހަކަތަކުން އަހަރެންގެ ހިތް މަޑުވިއެވެ. އަހަރެން އޭނާ ގެނެސް މޭގައި ޖައްސާލައި ބައްދާލީމެވެ. އެއީ އާ ފެށުމެކެވެ.
---
އައިޝާ ދިޔުމުން އިބްރާހީމް ބުންޏެވެ. "ކައިވެންޏެއް ސާޅީސް އެއް އަހަރަށް ދެމިއޮންނަނީ ހަމައެކަނި އުފާވެރި ދުވަސްތަކެއްގެ ސަބަބަކުން ނޫން."
އަހަރެމެންގެ ކައިވެނީގެ ކުރީކޮޅަކީ ވަރަށް ދަތި، އިމްތިހާނުތަކުން ފުރިގެންވި ދުވަސްތަކެކެވެ. އައްޑޫގައި އިބްރާހީމްގެ އާއިލާއާއެކު އެއް ފުރާޅެއްގެ ދަށުގައި އެގާރަ މީހުން އުޅުނީމެވެ. މާލީ ދަތިކަން އިންތިހާއަށް އޮތެވެ. އެއްފަހަރަކު ގޭގެ މުހިންމު ޚަރަދަކަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ، އިބްރާހީމް އޭނާގެ ބަލި އެކުވެރިއަކަށް ދިނުމުން އަހަރެން ވަރަށް ބޮޑަށް ހިތްހަމަނުޖެހުނެވެ. ނަމަވެސް އެ ރޭ އޭނާ، އޭނާގެ ހަމައެކަނި މިލްކިއްޔާތެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް އަގުބޮޑު އަތުކުރީ ގަޑި ވިއްކާލާފައި އެ ފައިސާ ގެއަށް ގެނެސްދިނެވެ.
ކައިވެނި ސަލާމަތްވަނީ ބޮޑެތި ވާހަކަތަކަކުން ނޫނެވެ. ކައިވެނި ސަލާމަތްވަނީ އެކަކު އަނެކަކަށް ރުޅިއައިސްފައި ތިބޭއިރުވެސް، ދޭ ކުދިކުދި އަޅާލުންތަކުންނެވެ. އެއް ރެއަކު އަހަރެމެން ވަރަށް ބޮޑަށް ޒުވާބުކޮށް، އަހަރެން އިބްރާހީމް ކޮޓަރިން ބޭރަށް ފޮނުވާލީމެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ ސިޓިންގރޫމުގައި ނިދަން އޮތް ތަނުގައި މަދިރި އުޅޭތީ، އޭނާއަށް ނޭނގި އަހަރެން މަދިރި ދުން ރޯކޮށްދިނީމެވެ. ފަހުން އިބްރާހީމް ބުނި ގޮތުގައި، އޭނާ އެރޭ ގެއިން ނުނިކުމެ މަޑުކުރީ، އަހަރެން އޭނާ ދެކެ ރުޅިއައިސް ހުރެމެ، އޭނާއަށް ލިބޭނެ ތަކުލީފަކަށް ވިސްނިކަން އެނގުމުންނެވެ.
އައިޝާ އާއި އަހަރެމެންގެ ފިރިހެން ދަރިފުޅު ރިޔާޒްގެ ކައިވެނީގައިވެސް މައްސަލަތަކެއް އުޅޭކަން އަހަރެމެންނަށް ރޭކާލީ އެ ހިސާބުންނެވެ. އެމީހުން ދަރިންނާއި ދިރިއުޅުމުގެ ބުރަކަމުގެ ތެރޭގައި، އެކަކު އަނެކަކަށް ވަގުތު ދޭން ހަނދާން ނެތުނީއެވެ. އިބްރާހީމް އެމީހުންނަށް ރީތި ނަސޭހަތް ދިނެވެ. އަދި ދަރިންގެ ކަންކަމުގައި އެހީތެރިވެދީ، އެމީހުން އެކަނި ވަގުތު ހޭދަކުރުމަށް އަހަރެމެން ފުރުސަތު ތަނަވަސްކޮށްދިނީމެވެ.
---
އެއް އަހަރު ފަހުން
ޖެހިގެން އައި އަހަރު އަހަރެމެން އަނެއްކާވެސް ދިގުރަށަށް ޗުއްޓީއަކަށް ދިޔައީމެވެ. މިފަހަރު އަހަރެމެންގެ ހިތްތަކުގައި އޮތީ މާ ބޮޑު އުފާވެރިކަމެކެވެ. އަހަރެން އާ ފޮޓޯއެއް ފޭސްބުކަށް ލީމެވެ. އޭގައި އަހަރެން ލިޔުނީމެވެ:
"ސާޅީސް ދެ އަހަރު. މޫނުމަތީގައި މާ ގިނަ ރޫތައް. އެކަމަކު އަދިވެސް ހަމަ އެ ލޯބިވާ ފިރިހެންމީހާ. އަދިވެސް މި ލޯތްބަށްޓަކައި ލަދެއް ނުގަނޭ. އަލްޙަމްދުލިއްލާހި."
އައިޝާ ވަގުތުން އެ ޕޯސްޓަށް ކޮމެންޓް ކުރިއެވެ.
"މިއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމުގެ އަސްލު ނަމޫނާއަކީ. މަންމާ، ދުވަހަކުވެސް މިފަދަ ފޮޓޯތައް ނުފޮހެލައްވާތި! އަސްލު ލޯތްބާއި، ވަފާތެރިކަމާއި، ކެތްތެރިކަމަކީ ކޮބައިކަން އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަރިންނަށް އެނގޭނީ މަންމަމެންގެ މި ދިރިއުޅުމުން."
ލޯތްބަކީ ރީތި އެއްޗަކަށް ވުމަށްޓަކައި އެއީ އަބަދު ޒުވާން އެއްޗަކަށް ވާކަށް ނުޖެހެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު ލޯބީގެ އެންމެ ފުރިހަމަ، އެންމެ މާތް ސިފައަކީ، ހަޔާތުގެ ހުރިހާ ތޫފާންތަކަކާއި ގޮންޖެހުންތަކުން ސަލާމަތްވެ، އެކުގައި މުސްކުޅިވުމުގެ މަތިވެރި ނަސީބު ލިބިފައިވާ ލޯތްބެވެ. -- ނިމުނީ --
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު