ޗައިނާއަށް މި ހަފުތާގެ ތެރޭގައި އެރި ދެވަނަ ބާރުގަދަ ތޫފާނާ ގުޅިގެން، އޭގެ ނުރައްކާ އޮތް ސަރަހައްދުތަކުން ގާތްގަނޑަކަށް ދެ މިލިއަން މީހުން ވަނީ ރައްކާތެރި ހިސާބުތަކަށް ބަދަލުކޮށްފައެވެ.

"ތޫފާން ބާވީ" އަކީ އާދަޔާ ހިލާފަށް ބޮޑު ސަރަހައްދަކަށް ފެތުރިފައިވާ ތޫފާނެކެވެ. މީގެ ދިގުމިނުގައި 1,000 ކިލޯމީޓަރު (620 މޭލު) ހުރިއިރު، މިއީ ގާތްގަނޑަކަށް ފަރަންސޭސިވިލާތުގެ ފުޅާމިނާ އެއްވަރުގެ ބޮޑުމިނެކެވެ. މި ތޫފާން ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ އިރުއޮއްސުނު ވަގުތު ތައިޒޫ ސިޓީއަށް އެރުމަށްފަހު، މެންދަމު 12 ޖަހާކަންހާއިރު ވަނީ ވެންޒޫ ސިޓީއަށް ފޯރާފައެވެ.

މީޑިޔާ ރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުގައި ޖަޕާނުގެ ރަށްތަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ދިނުމަށްފަހު، މި ތޫފާން ތައިވާނުގެ އުތުރު ފަރާތުން ދަތުރުކުރިއިރު އެ ގައުމަށް ވަނީ ބޯކޮށް ވާރޭ ވެހިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، މި ތޫފާނުގެ ސަބަބުން ފިލިޕީންސްގައި ކުރިމަތިވި ބިންގަނޑު ކަނޑައިގެން ދިއުމުގެ ހާދިސާތަކުގައި މަދުވެގެން 17 މީހުން މަރުވެފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ.

މިހާރު މި ތޫފާން "ސިވިއަރ ޓްރޮޕިކަލް ސްޓޯމް" އެއްގެ ދަރަޖައަށް ބަލިކަށިވެފައިވީ ނަމަވެސް، ތޫފާނުގެ ވިލާގަނޑުތަކުގެ ބޮޑުމިނާއި އޭގައި އެކުލެވޭ ފެނުގެ މިންވަރު ގިނަވުމުގެ ސަބަބުން ނުރައްކާ އަދިވެސް އޮތީ ބޮޑުކޮށެވެ. ބެލެވޭ ގޮތުގައި ތޫފާން ހުޅަނގު އުތުރަށް ދަތުރުކުރަމުންދާއިރު، އޭގެ ބާރު މަޑުމަޑުން ދަށްވަމުން ދާނެއެވެ.

ޗައިނާގެ ދައުލަތުގެ މީޑިއާތަކުން މައުލޫމާތުދޭ ގޮތުގައި، އާދީއްތަ ދުވަހުގެ ހެނދުނު ތޫފާނުގެ މެދުތެރެ ވަނީ ޒޭޖިއަންގް ޕްރޮވިންސްގެ ހަންގްޒޫ ސިޓީއާ ހަމައަށް ފޯރާފައެވެ. މޫސުމާ ބެހޭ މާހިރުން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި ހޯމަ ދުވަހު މި ތޫފާން އަންހުއީގެ އިރުމަތީ ބިތަށް އަދި އަންގާރަ ދުވަހު ޝަންޑޮންގް ޕެނިންސިއުލާއިން އުތުރު ޔެލޯ ސީއަށް ދަތުރުކުރާނެއެވެ.

ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުން ޒޭޖިއަންގް ޕްރޮވިންސުން 1.7 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ރައްކާތެރި ސަރަހައްދުތަކަށް ބަދަލުކޮށްފައިވާއިރު، އަވަށްޓެރި ޕްރޮވިންސްތަކުންވެސް އެތައް ހާސް ބަޔަކު ވަނީ ހުސްކޮށްފައެވެ. ޒޭޖިއަންގްގައި ސްކޫލްތަކާއި އޮފީސްތައް ބަންދުކޮށް، ބޭރުތެރޭގައި ހިންގާ ހަރަކާތްތައް ވަނީ މެދުކަނޑާލާފައެވެ. މީގެ އިތުރުން 400 ފްލައިޓަކާއި އެތައް ރޭލު ދަތުރެއް ވަނީ ކެންސަލްކޮށްފައެވެ.

ގާތްގަނޑަކަށް 10 މިލިއަން މީހުންގެ އާބާދީއެއް އޮންނަ ވެންޒޫ ސިޓީއަކީ ތޫފާން ދަތުރުކުރާ މަގާ ވަރަށް ކައިރީގައި އޮތް ސިޓީއަކަށް ވުމުން، އެ ސިޓީގެ އެތައް ލައްކަ ބަޔަކު ވަނީ ރައްކާތެރި ހިސާބުތަކަށް ބަދަލުކޮށްފައެވެ. އެ ސިޓީގެ ރައްޔިތަކު ރޮއިޓާސްއަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، ގަދަ ވަޔާއެކު ފުރާޅުތަކާއި ގަސްގަހުގެ ގޮފިތައް ވެއްޓޭ އަޑު އިވެމުންދިޔުމުން އާންމުން ތިބީ ވަރަށް ބޮޑު ބިރުވެރިކަމެއްގެ ތެރޭގައެވެ.

ވެރިރަށް ބެއިޖިންއިންވެސް ވަނީ ނުރައްކަލުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި 100,000 މީހުން ރައްކާތެރި ތަންތަނަށް ބަދަލުވުމަށް އަމުރުކޮށްފައެވެ.

"ސުޕަރ ތޫފާން" އެއްގެ ގޮތުގައި އުފެދުނު މި ތޫފާން، މިދިޔަ ހޯމަ ދުވަހު ގުއާމް އަދި ނޮދަން މަރިއާނާ އައިލެންޑްސްއަށް އެރިއިރު ވައިގެ ދުވެލި ހުރީ ގަޑިއަކު 290 ކިލޯމީޓަރު (180 މޭލު) ގައެވެ.

ޕެސިފިކް ކަނޑުގެ ތެރެއިން ދަތުރުކުރިއިރު ތޫފާނުގެ ބާރު ގަޑިއަކު 144 ކިލޯމީޓަރަށް ދަށްވި ނަމަވެސް، ޖަޕާނުގެ ސަކިޝިމާ ރަށްތަކަށް އެރުމުގެ ސަބަބުން ބައެއް މީހުންނަށް އަނިޔާވެ، އެތައް ހާސް ބަޔަކު ވަނީ ކަރަންޓުގެ ހިދުމަތުން މަހުރޫމްވެފައެވެ.

ތައިވާނަށް މި ތޫފާން ސީދާ ނޭރި ނަމަވެސް، ބޯކޮށް ވާރޭވެހި ބިންގަނޑު ކަނޑައިގެން ދިއުމުގެ ބިރު އޮތުމުން ގިނަ ބަޔަކު ވަނީ ގެދޮރު ދޫކޮށް ދާންޖެހިފައެވެ. ނަމަވެސް ޖަޕާނުން ނުވަތަ ތައިވާނުންވެސް މިހާތަނަށް މީހަކު މަރުވިކަމުގެ ރިޕޯޓެއް ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ. ތައިވާނުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި މި ތޫފާނުގެ ސަބަބުން 1 މީޓަރު (39 އިންޗި) ގެ ވާރޭ ވެހިދާނެއެވެ.

މި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން ސަރަހައްދުގެ ގިނަ ފްލައިޓްތަކެއް ކެންސަލްކޮށް، ސްކޫލްތަކުގެ ކިޔެވުން ވަނީ މެދުކަނޑާލާފައެވެ. އަދި އާންމުން ބިރުން ކާބޯތަކެތި ގަނެ އެއްކުރުމުގެ ސަބަބުން ސުޕަމާކެޓްތަކުގެ ހަރުތައް ވަނީ ހުސްވެފައެވެ.

ޗައިނާގެ ދެކުނުގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކަކީ މިދިޔަ ހަފުތާގައި އެރި "ތޫފާން މޭސަކް" ގެ ސަބަބުން ލިބުނު ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކުން އަދިވެސް އަރައިނުގަނެވި ތިބި ސަރަހައްދުތަކެކެވެ. މޭސަކްގެ ސަބަބުން 39 މީހުން މަރުވެ، ދަނޑުވެރިކަމަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ވެފައިވާއިރު، ހޫބެއީ ޕްރޮވިންސަށް ވަނީ ނާދިރު ދެ ނަގޫރޯޅިއެއްވެސް އަރާފައެވެ.

އެންމެ ފަހުގެ މައުލޫމާތުތަކަށް ބަލާއިރު، ތޫފާން ބާވީ މިހާރު ވަނީ ޒޭޖިއަންގް ޕްރޮވިންސްގެ އައްސޭރިފަށުގެ އަވަށެއް ކަމަށްވާ ދިއައޯކާއޯކުން ހުރަސްކޮށްފައެވެ.