އެމެރިކާގެ އިލިނޮއިސް އާއި އެހެން ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުގައި ހެންޓާވައިރަސް ފެތުރެމުންދާ ގޮތާ ގުޅޭގޮތުން ސައިންސްވެރިން ކުރި ދިރާސާތަކުން ހައިރާންކުރުވަނިވި ހޯދުންތަކެއް ފެނިފައިވާ ކަމަށް އެ ދިރާސާވެރިން ހާމަކޮށްފިއެވެ. މި ދިރާސާތަކުން ހާމަވާ ގޮތުގައި، ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ މި ވައިރަސް އެމެރިކާގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި އަދިވެސް ދެމިއޮތްއިރު، މިއީ އާންމު ސިއްހަތަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.

އެމެރިކާގައި އާންމުކޮށް ފެންނަނީ 'ސިން ނޮމްބްރޭ' (Sin Nombre) ނަމަކަށް ކިޔާ ހެންޓާވައިރަސްގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ފުއްޕާމޭގެ ސީރިއަސް ބަލިތައް ޖައްސާ، ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ވައިރަހެކެވެ. އިންސާނުންގެ ގަޔަށް މި ބަލި އަރަނީ މީދަލުގެ ޒަރީއާއިންނެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މީދަލުގެ ކުޑަކަމުދާ އެއްޗިއްސާއި، ކުޅު، ނުވަތަ ބޮޑުކަމުދާ އެއްޗެހީގެ ތިކިތައް ވައިގެ ތެރެއަށް ފެތުރި، ނޭވާލުމުގެ ތެރެއިން އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް މި ވައިރަސް ވަދެއެވެ.

ވާޖިނިއާ ޓެކްގެ 'އިކޯސްފިއަރ' ޖާނަލްގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ދިރާސާއެއްގައި ބުނާގޮތުން، ހެންޓާވައިރަސް އުފުލާ 15 ބާވަތެއްގެ މީދަލާއި އެފަދަ ޖަނަވާރުތައް އެންމެ ގިނައިން ފެންނަނީ ވާޖިނިއާ، ކޮލޮރާޑޯ އަދި ޓެކްސަސް އިންނެވެ. 2014 އިން 2019 އަށް 14,000 އަށްވުރެ ގިނަ މީދަލުގެ ލޭގެ ސާމްޕަލް ޓެސްޓުކޮށްގެން ކުރި މި ދިރާސާގައި، މި ވައިރަސް ފަތުރާފާނެ އިތުރު ހަ ބާވަތެއްގެ މީދާ ވަނީ އަލަށް ދެނެގަނެފައެވެ.

ވާޖިނިއާ ޓެކްގެ އެސޯސިއޭޓް ޕްރޮފެސަރ ލުއިސް އެސްކޯބާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ހެންޓާވައިރަސްގެ ބައެއް ބާވަތްތަކުގެ ސަބަބުން ބަލިޖެހޭ މީހުންގެ 50 އިންސައްތަ މަރުވެއެވެ. މަރުވާ މިންވަރު މިހާ މަތިވެފައި، އެކަކު އަނެކެއްގެ ގަޔަށް ބަލި ފެތުރޭ ހާލަތަކަށް ގޮސްފިނަމަ، މިއީ ބޮޑު ބަލިމަޑުކަމަކަށް ވެދާނެތީ އެކަމަށް ތައްޔާރުވާން ޖެހެއެވެ.

ނަމަވެސް، ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމްއިއްޔާ (WHO) އާއި އެމެރިކާގެ ސީ.ޑީ.ސީ (CDC) އިން ހާމަކުރާ ގޮތުގައި، މިހާތަނަށް އިންސާނުންގެ މެދުގައި ފެތުރޭކަމަށް އެނގިފައިވަނީ ހަމައެކަނި 'އެންޑީސް' ބާވަތެވެ. އަދި މިފަހުން ކުރޫޒް ޝިޕެއްގައި ފެތުރުނު ބައްޔަކީ ބޮޑު ބަލިމަޑުކަމެއްގެ ފެށުން ކަމަށް ބެލެވޭނެ އެއްވެސް ހެއްކެއް ނެތް ކަމަށްވެސް އެ އިދާރާތަކުން ބުނެއެވެ.

ސައިންސްވެރިން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މޫސުން ހޫނުވެ، ވައި ހިކިފައިވާ ސަރަހައްދުތަކުގައި މި ބަލި ފެތުރުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ. އެއީ ހިކި މޫސުމުގައި މީދަލުގެ ނަޖިސް ވައިގެ ތެރެއަށް ފެތުރުން ފަސޭހަވާތީއެވެ. މި ވައިރަސް ތިމާވެށީގެ ތެރޭގައި ދެ ހަފުތާއެއްހާ ދުވަހު ދެމިހުރެއެވެ.

ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، 1993 އިން ފެށިގެން އެމެރިކާގައި ހެންޓާވައިރަސްގެ 890 ކޭސް ރިޕޯޓުކޮށްފައިވެއެވެ. މި ބަލި ޖެހޭ މީހުންގެ ގާތްގަނޑަކަށް 35 އިންސައްތަ މީހުން މަރުވާކަމަށް ރެކޯޑުތަކުން ދައްކައެވެ. މިއީ މިއަދާ ހަމައަށްވެސް ސިއްހީ މާހިރުން ނުހަނު ސަމާލުކަންދޭ ބައްޔެކެވެ.