މަގުމައްޗަށް ކުޅުޖެހުމަކީ ބައެއް މީހުންނަށް ވަރަށް އާދައިގެ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ފެނުނު ނަމަވެސް، މިއީ އޭގެ ސަބަބުން ސިއްހީ އަދި އިޖުތިމާއީ ބޮޑެތި މައްސަލަތަކެއް ކުރިމަތިކުރުވާ ކަމެކެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް މިއީ ދެވަނަ ވިސްނުމަކަށް ދިއުމެއްނެތި ކުރެވޭ ކަމެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، މީގެ ނޭދެވޭ އަސަރު އެކަން ކުރާ މީހާއަށްވުރެ ބޮޑަށް މުޅި މުޖުތަމައަށް ފޯރައެވެ.
މަގުތަކަކީ އެންމެންގެ ބައިވެރިވުން އޮންނަ އާންމު ތަންތަނެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު ކުޑަކުދިން ސުކޫލަށް ދިއުމަށާއި، އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުން ހިނގާބިނގާވެ އުޅުމަށާއި، އާއިލާތަކުން އެކި ބޭނުންތަކަށް މަގުތައް ބޭނުންކުރެއެވެ. މަގުމައްޗަށް ކުޅުޖެހުމުން، އެ އުފައްދަނީ ހަމައެކަނި ހުތުރު މަންޒަރެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެހެން މީހުން ނުރައްކާތެރި ޖަރާސީމުތަކަށާއި ބަލިމަޑުކަމަށް ހުށަހެޅިގެންދެއެވެ. ކުޅުގައި ބެކްޓީރިއާ އާއި ވައިރަސް އެކުލެވިގެންވާއިރު، އެ އެއްޗެހި ބިމަށް ފޭބުމުން ބޫޓާއި، ހިރަފުހާއި، ނުވަތަ ވައިގެ ޒަރީއާއިން އެހެން މީހުންގެ ހަށިގަނޑަށް ފަސޭހައިން ވާސިލުވެއެވެ.
މިކަމުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކުދިންނަށް މާ ބޮޑެވެ. ކުޑަކުދިންނަކީ ބިމާ ގާތުގައި ކުޅެ އުޅޭ ބަޔަކަށް ވެފައި، އެކުދިންގެ ބަލިތަކާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާ ނިޒާމު އަދި ފުރިހަމައަށް ތަރައްޤީ ނުވާތީއެވެ. ހަމައެހެންމެ، ދިފާއީ ނިޒާމު ބަލިކަށި އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް ވެސް މީގެ ސަބަބުން ސީރިއަސް ސިއްހީ މައްސަލަތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެއެވެ. އެހެންކަމުން، މިއީ ހަމައެކަނި ކުޑަ އާދައެއްގެ ގޮތުގައި ފެނުނު ނަމަވެސް، މިއީ ގިނަ ބައެއްގެ ސިއްހަތަށް އޮތް ނުރައްކަލެކެވެ.
މަގުމަތީގައި ފާޚާނާ ފަދަ ތަންތަން މަދުވުމަކީ މިފަދަ ފަރުވާކުޑަ އަމަލުތައް ދިފާއުކުރަން ދެއްކޭނެ އުޒުރެއް ނޫނެވެ. އަސްލު މައްސަލައަކީ، ބައެއް މީހުން ކުޅުޖަހާއިރު އެއީ ކޮންތަނެއްތޯ ބަލާނުލާ ކަމެވެ. ކުޅުޖަހާލަން ބޭނުންވާ ވަގުތު، އެހެން މީހަކަށް ވެދާނެ އުނދަގުލަކަށް ނުވިސްނާ ހުރިތަނަށް ކުޅުޖަހާލަނީއެވެ. މިފަދަ ހޭލުންތެރިކަން ކުޑަވުމަކީ އަމިއްލަ އާދައެއް އިޖުތިމާއީ ބޮޑު މައްސަލައަކަށް ބަދަލުވާ ސަބަބެވެ.
މީގެ އިތުރުން، މިއީ އަދަބުވެރިކަމާއި އިހުތިރާމާ ވެސް ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ. އާންމު ތަންތަނަކީ އެންމެންގެ ހައްޤަކަށް ވާތީ، މަގުތައް ސާފުކޮށް ބެލެހެއްޓުމަކީ ހަމައެކަނި ސަރުކާރުގެ ނުވަތަ ކައުންސިލްތަކުގެ ޒިންމާއެއް ނޫނެވެ. އެއީ ފަރުދީ ޒިންމާއެކެވެ. ފަރުވާކުޑަގޮތަކަށް މަގުމައްޗަށް ކުޅުޖެހުމުން ރަމްޒުކޮށްދެނީ، އެހެން މީހުންގެ ރައްކާތެރިކަމާއި އަރާމަށް އެއްވެސް ފަރުވާލެއް ނެތް ކަމެވެ. ނަމަވެސް، އެފަދަ ކަންކަމުން ދުރުހެލިވުމަކީ މުޖުތަމައަށް ދެވޭ އިހުތިރާމެކެވެ.
މި ނުބައި އާދަ ބަދަލުކުރުމަކީ މާ ބޮޑު އުނދަގޫ ކަމެއް ނޫނެވެ. ޓިޝޫއެއް ބޭނުންކުރުން ނުވަތަ އެކަމަށް ޚާއްސަ ތަނެއް ފެންނަންދެން މަޑުކޮށްލުން ފަދަ ކުދިކުދި ކަންކަމުން ބޮޑު ބަދަލެއް ގެނެވިދާނެއެވެ. އާއިލާތަކާއި، ސުކޫލުތަކާއި، މުޖުތަމައުގެ އިސް ފަރާތްތަކުން މިކަމަށް ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަކީ، ޚާއްސަކޮށް އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކުގެ އަޚުލާގު ބައްޓަންކުރުމަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ސާފުތާހިރު މާހައުލެއް ބިނާވަނީ ފަރުދީ ގޮތުން ކުރެވޭ ކުދިކުދި މަސައްކަތްތަކުންނެވެ. ކޮންމެ މީހަކުވެސް އަމިއްލަ އަމަލުތަކަށް ޒިންމާދާރުވެއްޖެނަމަ، މަގުތަކަކީ އެންމެންނަށް އަމާން، ސިއްހީ ގޮތުން ރައްކާތެރި، އަދި ހިތްފަސޭހަ ތަންތަނަށް ވެގެންދާނެއެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ސާފުތާހިރުކަމުގެ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. މިއީ އެކަކު އަނެކަކަށް ދޭ އިހުތިރާމާއި، ޒިންމާދާރުކަމާއި، އަޅާލުމުގެ މައްސަލައެކެވެ.
މިކަމުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކުދިންނަށް މާ ބޮޑެވެ. ކުޑަކުދިންނަކީ ބިމާ ގާތުގައި ކުޅެ އުޅޭ ބަޔަކަށް ވެފައި، އެކުދިންގެ ބަލިތަކާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާ ނިޒާމު އަދި ފުރިހަމައަށް ތަރައްޤީ ނުވާތީއެވެ. ހަމައެހެންމެ، ދިފާއީ ނިޒާމު ބަލިކަށި އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް ވެސް މީގެ ސަބަބުން ސީރިއަސް ސިއްހީ މައްސަލަތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެއެވެ. އެހެންކަމުން، މިއީ ހަމައެކަނި ކުޑަ އާދައެއްގެ ގޮތުގައި ފެނުނު ނަމަވެސް، މިއީ ގިނަ ބައެއްގެ ސިއްހަތަށް އޮތް ނުރައްކަލެކެވެ.
މަގުމަތީގައި ފާޚާނާ ފަދަ ތަންތަން މަދުވުމަކީ މިފަދަ ފަރުވާކުޑަ އަމަލުތައް ދިފާއުކުރަން ދެއްކޭނެ އުޒުރެއް ނޫނެވެ. އަސްލު މައްސަލައަކީ، ބައެއް މީހުން ކުޅުޖަހާއިރު އެއީ ކޮންތަނެއްތޯ ބަލާނުލާ ކަމެވެ. ކުޅުޖަހާލަން ބޭނުންވާ ވަގުތު، އެހެން މީހަކަށް ވެދާނެ އުނދަގުލަކަށް ނުވިސްނާ ހުރިތަނަށް ކުޅުޖަހާލަނީއެވެ. މިފަދަ ހޭލުންތެރިކަން ކުޑަވުމަކީ އަމިއްލަ އާދައެއް އިޖުތިމާއީ ބޮޑު މައްސަލައަކަށް ބަދަލުވާ ސަބަބެވެ.
މީގެ އިތުރުން، މިއީ އަދަބުވެރިކަމާއި އިހުތިރާމާ ވެސް ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ. އާންމު ތަންތަނަކީ އެންމެންގެ ހައްޤަކަށް ވާތީ، މަގުތައް ސާފުކޮށް ބެލެހެއްޓުމަކީ ހަމައެކަނި ސަރުކާރުގެ ނުވަތަ ކައުންސިލްތަކުގެ ޒިންމާއެއް ނޫނެވެ. އެއީ ފަރުދީ ޒިންމާއެކެވެ. ފަރުވާކުޑަގޮތަކަށް މަގުމައްޗަށް ކުޅުޖެހުމުން ރަމްޒުކޮށްދެނީ، އެހެން މީހުންގެ ރައްކާތެރިކަމާއި އަރާމަށް އެއްވެސް ފަރުވާލެއް ނެތް ކަމެވެ. ނަމަވެސް، އެފަދަ ކަންކަމުން ދުރުހެލިވުމަކީ މުޖުތަމައަށް ދެވޭ އިހުތިރާމެކެވެ.
ސާފުތާހިރު މާހައުލެއް ބިނާވަނީ ފަރުދީ ގޮތުން ކުރެވޭ ކުދިކުދި މަސައްކަތްތަކުންނެވެ. ކޮންމެ މީހަކުވެސް އަމިއްލަ އަމަލުތަކަށް ޒިންމާދާރުވެއްޖެނަމަ، މަގުތަކަކީ އެންމެންނަށް އަމާން، ސިއްހީ ގޮތުން ރައްކާތެރި، އަދި ހިތްފަސޭހަ ތަންތަނަށް ވެގެންދާނެއެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ސާފުތާހިރުކަމުގެ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. މިއީ އެކަކު އަނެކަކަށް ދޭ އިހުތިރާމާއި، ޒިންމާދާރުކަމާއި، އަޅާލުމުގެ މައްސަލައެކެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު