ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ ތާރީޚު ބަދަލުކޮށްލި 12 އާއި 13 އޮގަސްޓް 2004 ގެ ތާރީޚީ އިޞްލާޙީ އެއްވުމާ ގުޅޭ ތަފްޞީލީ ހަނދާންތަކެއް، ކުރީގެ ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޝީދު އެމަނިކުފާނުގެ ފޭސްބުކް ގައި ޙިއްޞާކުރައްވައިފިއެވެ.
ރައީސް ނަޝީދު ސިފަކުރެއްވި ގޮތުގައި އެއީ ދިވެހިން ނިގުޅައިގަނެވިފައިވި މިނިވަންކަމާއި ކަރާމާތް ހޯދުމަށް ތެދުވެ، "އަނެކާ ދިވެހިރާއްޖެ" (އާ ދިވެހިރާއްޖެ) އުފަންވި ތާރީޚީ ވަގުތުކޮޅެކެވެ.
ރައީސް ނަޝީދު ލިޔުއްވާފައިވާ ގޮތުގައި، އެ އިޙްތިޖާޖުގެ ފެށުމަކީ 12 އޮގަސްޓް 2004 ގެ މެދުދުރުކަނޑު އެސްޖެހި ގެލެރީ ކެފޭގައި ސައިބޯން އިންނަވަނިކޮށް މުޙައްމަދު ޔޫސުފްފުޅު (ފުޅު) ސިފައިންގެ ޚާއްޞަ ބާރުތަކުން ހައްޔަރުކުރުމެވެ.
އެއާއެކު ހައްޔަރުކުރި މީހުންގެ މައުލޫމާތު ހޯދުމަށް އާންމުން އެންއެސްއެސް (ސިފައިންގެ) މަރުކަޒު ކުރިމައްޗަށް އެއްވާން ފެށިއެވެ. އެސްއެމްއެސް މެސެޖުތަކުގެ މެދުވެރިކޮށް އާންމުންނަށް ގޮވާލި ގޮވާލުމާއެކު، އިޝާ ނަމާދަށްފަހު އެ ސަރަޙައްދު މީހުންނާއިގެން ފުރި، ސިޔާސީ ކުށްވެރިން ދޫކޮށްލުމަށާއި ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް އާދަމް ޒާހިރު އިސްތިއުފާ ދެއްވުމަށް ގޮވާލަން ފެށިއެވެ.
އެރޭ މެންދަމު ވަގުތުގައި ޚާއްޞަ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުންނާއި އިޞްލާޙީ ހަރަކާތުގެ އިސް ބޭފުޅުން އިބްރާހީމް އިސްމާޢީލް (އިބްރާ) ގެ ގޭގައި ބައްދަލުކުރައްވައި، އިޙްތިޖާޖުގައި ބައިވެރިވުމަށް ނިންމެވިއެވެ. އޭރު ސިފައިންގެ ފަރާތުން ބްރިގޭޑިއަރ މޫސާ ޖަލީލު ސައުންޑް ސިސްޓަމް މެދުވެރިކޮށް އެއްވުން ރޫޅާލުމަށް އެދެމުންދިޔަނަމަވެސް އާންމުން އެކަމަށް އިޖާބައެއް ނުދިނެވެ.
މެންދަމު ފަހުން ޔޫސުފްފުޅުގެ އިތުރުން 'ސަންދާނު' މަޖައްލާގެ ޓީމާއި އާޓިސްޓް ނައުޝާދު ވަޙީދު ފަދަ ބޭފުޅުން މިނިވަންކުރެވުނެވެ.
ރައީސް ނަޝީދު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، އެރޭ މަގުމަތީގެ އިޙްތިޖާޖަކުން ސަރުކާރު ވައްޓާލުމަށްވުރެ އެބޭފުޅުންގެ އަޞްލު މަޤްޞަދަކީ ސިޔާސީ ކުށްވެރިން ދޫކޮށްލުމާއި، ސިޔާސީ ޕާޓީތައް ރަޖިސްޓްރީކުރުމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީ އިޞްލާޙުކޮށް މިނިވަން އިންޞާފުވެރި އިންތިޚާބެއް ހޯދުމުގެ ޙަޤީޤީ އިޞްލާޙީ ބަދަލުތަކެއް ގެނައުމެވެ. އެއަށްފަހު އިބްރާ ސައުންޑް ސިސްޓަމް ޖުމްހޫރީ މައިދާނަށް ބަދަލުކުރައްވައި، ތަޤްރީރުތައް ދެއްވަން ފެއްޓެވިއެވެ.
ރައީސް ނަޝީދު ލިޔުއްވި ޚާއްޞަ ތަޤްރީރެއް އެމަނިކުފާނުގެ ބޮޑުދައިތަ ޒުހައިރާ މައިދާނުގައި އިއްވެވިކަންވެސް ފާހަގަކުރައްވާފައިވެއެވެ.
13 އޮގަސްޓްގެ ހުކުރު ދުވަހުގެ ހެނދުނު އަލިވިިއިރު، ސަރުކާރަށް ތާއީދުކުރާ ގުރޫޕަކުން މައިދާނަށް ވަދެ ހަމަނުޖެހުން ހިންގަން މަސައްކަތްކުރި ނަމަވެސް އިޙްތިޖާޖުގެ ބައިވެރިން ކެތްތެރިކަން އިސްކުރިއެވެ.
މައިދާނުގައި ޝެއިޚް ފަރީދާއި، ޤާސިމް އިބްރާހީމާއި، ފާޠިމަތު ނިސްރީން އަދި އަޙްމަދު ދީދީ ފަދަ ބޭފުޅުން ވާހަކަފެއްޓެވިއެވެ. މެދުހެނދުނުވީއިރު ހާލަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ގޯސްވެ، ދެ ފުލުހަކަށް ވަޅިން ޙަމަލާދީ، ހުރަވީ ބިލްޑިންގުގައި އަލިފާން ރޯކޮށްލެވުނެވެ.
މީގެއިތުރުން ޖުމްހޫރީ މައިދާނުގައި ހުކުރު ނަމާދުކުރަން އުޅުނު މީހުންނަށް ހުރަސްއެޅުމުން، ނަމާދު ބަންޑާރަ މިސްކިތަށް ބަދަލުކުރެވުނެވެ.
ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އެދުވަހު މަންޒަރު ބަދަލުވެގެންދިޔައީ މެންދުރުފަހު 3:17 ގައެވެ.
ސިފައިންނާއި ފުލުހުން މޫނުގައި ކެމަފްލާޖް ކުލަޖައްސައި، ކަރުނަގޭހާއި ރަބަރު އުންޑަ ބޭނުންކޮށްގެން އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ނުރައްކާތެރި އަނިޔާވެރި ޙަމަލާތަކެއް ދިނެވެ.
އެ ވަގުތު އެމަނިކުފާނު ހުންނެވީ ލަންޑަންގައި ކަމަށާއި، މައިދާނުގައި ހުންނެވި މުޙައްމަދު ޒިޔާދު (ޒިޔާތޭ) އާ ފޯނުން ވާހަކަދައްކަވަމުން ދަނިކޮށް، ސިފައިން ދިން ޙަމަލާއާއެކު ފޯނު މެދުކެނޑިގެން ދިޔަކަން ރައީސް ނަޝީދު ހަނދާންކުރެއްވިއެވެ.
މި ތާރީޚީ ހަނދާންތައް އާކުރައްވަމުން ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 12-13 އޮގަސްޓަކީ ދިވެހިރާއްޖެ ބިރުވެރިކަމާއި ހިމޭންކަން ދޫކޮށް، އިންޞާފާއި މިނިވަންކަމަށް އެދި ކުރި ތާރީޚީ ޖިހާދުގެ ފެށުން ކަމަށެވެ.
ރައީސް ނަޝީދު ލިޔުއްވާފައިވާ ގޮތުގައި، އެ އިޙްތިޖާޖުގެ ފެށުމަކީ 12 އޮގަސްޓް 2004 ގެ މެދުދުރުކަނޑު އެސްޖެހި ގެލެރީ ކެފޭގައި ސައިބޯން އިންނަވަނިކޮށް މުޙައްމަދު ޔޫސުފްފުޅު (ފުޅު) ސިފައިންގެ ޚާއްޞަ ބާރުތަކުން ހައްޔަރުކުރުމެވެ.
އެއާއެކު ހައްޔަރުކުރި މީހުންގެ މައުލޫމާތު ހޯދުމަށް އާންމުން އެންއެސްއެސް (ސިފައިންގެ) މަރުކަޒު ކުރިމައްޗަށް އެއްވާން ފެށިއެވެ. އެސްއެމްއެސް މެސެޖުތަކުގެ މެދުވެރިކޮށް އާންމުންނަށް ގޮވާލި ގޮވާލުމާއެކު، އިޝާ ނަމާދަށްފަހު އެ ސަރަޙައްދު މީހުންނާއިގެން ފުރި، ސިޔާސީ ކުށްވެރިން ދޫކޮށްލުމަށާއި ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް އާދަމް ޒާހިރު އިސްތިއުފާ ދެއްވުމަށް ގޮވާލަން ފެށިއެވެ.
އެރޭ މެންދަމު ވަގުތުގައި ޚާއްޞަ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުންނާއި އިޞްލާޙީ ހަރަކާތުގެ އިސް ބޭފުޅުން އިބްރާހީމް އިސްމާޢީލް (އިބްރާ) ގެ ގޭގައި ބައްދަލުކުރައްވައި، އިޙްތިޖާޖުގައި ބައިވެރިވުމަށް ނިންމެވިއެވެ. އޭރު ސިފައިންގެ ފަރާތުން ބްރިގޭޑިއަރ މޫސާ ޖަލީލު ސައުންޑް ސިސްޓަމް މެދުވެރިކޮށް އެއްވުން ރޫޅާލުމަށް އެދެމުންދިޔަނަމަވެސް އާންމުން އެކަމަށް އިޖާބައެއް ނުދިނެވެ.
މެންދަމު ފަހުން ޔޫސުފްފުޅުގެ އިތުރުން 'ސަންދާނު' މަޖައްލާގެ ޓީމާއި އާޓިސްޓް ނައުޝާދު ވަޙީދު ފަދަ ބޭފުޅުން މިނިވަންކުރެވުނެވެ.
ރައީސް ނަޝީދު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، އެރޭ މަގުމަތީގެ އިޙްތިޖާޖަކުން ސަރުކާރު ވައްޓާލުމަށްވުރެ އެބޭފުޅުންގެ އަޞްލު މަޤްޞަދަކީ ސިޔާސީ ކުށްވެރިން ދޫކޮށްލުމާއި، ސިޔާސީ ޕާޓީތައް ރަޖިސްޓްރީކުރުމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީ އިޞްލާޙުކޮށް މިނިވަން އިންޞާފުވެރި އިންތިޚާބެއް ހޯދުމުގެ ޙަޤީޤީ އިޞްލާޙީ ބަދަލުތަކެއް ގެނައުމެވެ. އެއަށްފަހު އިބްރާ ސައުންޑް ސިސްޓަމް ޖުމްހޫރީ މައިދާނަށް ބަދަލުކުރައްވައި، ތަޤްރީރުތައް ދެއްވަން ފެއްޓެވިއެވެ.
ރައީސް ނަޝީދު ލިޔުއްވި ޚާއްޞަ ތަޤްރީރެއް އެމަނިކުފާނުގެ ބޮޑުދައިތަ ޒުހައިރާ މައިދާނުގައި އިއްވެވިކަންވެސް ފާހަގަކުރައްވާފައިވެއެވެ.
13 އޮގަސްޓްގެ ހުކުރު ދުވަހުގެ ހެނދުނު އަލިވިިއިރު، ސަރުކާރަށް ތާއީދުކުރާ ގުރޫޕަކުން މައިދާނަށް ވަދެ ހަމަނުޖެހުން ހިންގަން މަސައްކަތްކުރި ނަމަވެސް އިޙްތިޖާޖުގެ ބައިވެރިން ކެތްތެރިކަން އިސްކުރިއެވެ.
މައިދާނުގައި ޝެއިޚް ފަރީދާއި، ޤާސިމް އިބްރާހީމާއި، ފާޠިމަތު ނިސްރީން އަދި އަޙްމަދު ދީދީ ފަދަ ބޭފުޅުން ވާހަކަފެއްޓެވިއެވެ. މެދުހެނދުނުވީއިރު ހާލަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ގޯސްވެ، ދެ ފުލުހަކަށް ވަޅިން ޙަމަލާދީ، ހުރަވީ ބިލްޑިންގުގައި އަލިފާން ރޯކޮށްލެވުނެވެ.
މީގެއިތުރުން ޖުމްހޫރީ މައިދާނުގައި ހުކުރު ނަމާދުކުރަން އުޅުނު މީހުންނަށް ހުރަސްއެޅުމުން، ނަމާދު ބަންޑާރަ މިސްކިތަށް ބަދަލުކުރެވުނެވެ.
ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އެދުވަހު މަންޒަރު ބަދަލުވެގެންދިޔައީ މެންދުރުފަހު 3:17 ގައެވެ.
ސިފައިންނާއި ފުލުހުން މޫނުގައި ކެމަފްލާޖް ކުލަޖައްސައި، ކަރުނަގޭހާއި ރަބަރު އުންޑަ ބޭނުންކޮށްގެން އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ނުރައްކާތެރި އަނިޔާވެރި ޙަމަލާތަކެއް ދިނެވެ.
މި ތާރީޚީ ހަނދާންތައް އާކުރައްވަމުން ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 12-13 އޮގަސްޓަކީ ދިވެހިރާއްޖެ ބިރުވެރިކަމާއި ހިމޭންކަން ދޫކޮށް، އިންޞާފާއި މިނިވަންކަމަށް އެދި ކުރި ތާރީޚީ ޖިހާދުގެ ފެށުން ކަމަށެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު