ސޯމާލިއާގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުގައި ތަދުމަޑުކަމެއް ނުވަތަ ބަނޑަށް ޖެހުމުގެ ބޮޑު ކާރިސާއެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު އޮތުމާއެކު، އދ. އިން ކުއްލި އެހީގެ ގޮތުގައި 10 މިލިއަން ޑޮލަރު ދޫކޮށްފިއެވެ. މި އެހީއަކީ އެންމެ ނާޒުކު ހާލަތުގައި ތިބި އާބާދީތަކަށް އަވަސް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ކަނޑައެޅި ފައިސާއެކެވެ.

މި އެހީ އިޢުލާންކޮށްފައިވަނީ ހަނަފަސްކަމާއި، ހަމަނުޖެހުމާއި، މީހުން ގެދޮރުން ބޭރުވުމުގެ އިތުރުން އިޤްތިޞާދީ ދަތިތަކުގެ ސަބަބުން ސޯމާލިއާގެ އެތައް މިލިއަން ބަޔަކު ބަނޑަށް ޖެހުމާ ގާތަށް ގޮސްފައިވާ ކަމަށް އިންސާނީ އެހީ ފޯރުކޮށްދޭ އިދާރާތަކުން އިންޒާރު ދެމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.

އދ. ގެ އިމަޖެންސީ ރިލީފް ކޯޑިނޭޓަރު ޓޮމް ފްލެޗަރ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ހާލަތު ދަނީ ދުވަހުން ދުވަހަށް ގޯސްވަމުންނެވެ. އަދި ބޮޑު ކާރިސާއަކުން ސަލާމަތްވުމަށް އޮތް ފުރުޞަތު ދަނީ ހަނިވަމުން ކަމަށް އޭނާ އިންޒާރު ދެއްވިއެވެ. "އެތައް މިލިއަން ބަޔަކަށް ވަނީ ކާބޯތަކެތީގެ ތަދިމަޑުކަމާއި، ކާނާ ބަލިމަޑުކަމާއި، އަސާސީ ޚިދުމަތްތައް ނުލިބުމުގެ ނުރައްކާ ކުރިމަތިވެފައި. އިންސާނީ ފުރާނަ ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި މިހާރުން މިހާރަށް ފިޔަވަޅު އަޅަންޖެހޭ،" ފްލެޗަރ ވިދާޅުވިއެވެ.

އދ. ގެ އަންދާޒާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ސޯމާލިއާގެ އާބާދީގެ ގާތްގަނޑަކަށް ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި، ނުވަތަ 6 މިލިއަނެއްހާ މީހުންނަށް ވަނީ ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަން ނެތުމުގެ ސީރިއަސް މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވެފައެވެ. މީގެ ތެރެއިން 1.9 މިލިއަން މީހުން ދިރިއުޅެމުންދަނީ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތުގައެވެ.

މި ކުއްލި އެހީގެ ދަށުން ކާބޯތަކެތި ފޯރުކޮށްދިނުމާއި، ކުޑަކުދިންނަށް ބޭނުންވާ ޚާއްޞަ ކާނާ ދިނުމާއި، ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތަކާއި، ސާފު ބޯފެނާއި ނަރުދަމާގެ ނިޒާމު ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ވަނީ ރޭވިފައެވެ. މި މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން އެންމެ ހާލުގައި ޖެހިފައިވާ 640،000 މީހުންނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އަމާޒު ހިފާފައިވެއެވެ.

މި އިންސާނީ ކާރިސާ ކުރިމަތިވާން މެދުވެރިވީ ގިނަ ސަބަބުތަކެއް އެއްފަހަރާ ދިމާވުމުންނެވެ. ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ވާރޭ ނުވެހުމުގެ ސަބަބުން ދަނޑުވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަން ކުރާ އާލާތްތައް ހަލާކުވެ ޖަނަވާރުތައް މަރުވުމުގެ ސަބަބުން ރަށްފުށުގެ އާއިލާތަކުގެ އާމްދަނީ ވަނީ މެދުކެނޑިފައެވެ.

ސޯމާލިއާގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި ހިނގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން ވިޔަފާރިއަށާއި މީހުން އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް ދިއުމަށް ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެ، އެހީ ބޭނުންވާ މީހުންނަށް އެހީ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ވަނީ ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ތަކެތީގެ އަގު އުފުލުމުގެ ސަބަބުން އާދައިގެ އާއިލާތަކަށް އަސާސީ ތަކެތި ގަތުމަކީ ނުކުރެވޭވަރުގެ ކަމަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ.

އދ. އިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ސޯމާލިއާގެ ބޭ އަދި ބަކޫލް ސަރަހައްދަކީ ތަދުމަޑުކަމުގެ ނުރައްކާ އެންމެ ބޮޑަށް އޮތް ދެ ސަރަހައްދެވެ. މި ސަރަހައްދުތަކުގެ ދަނޑުވެރިންނާއި މާލަދަނީންނަށް ވަނީ ވާރޭ ނުވެހުމުގެ ސަބަބުން ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައެވެ.

އިންސާނީ އެހީ ފޯރުކޮށްދޭ ޖަމިއްޔާތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، ދާއިމީ އެހީތެރިކަމެއް ނުލިބިއްޖެނަމަ، ކުރިއަށް އޮތް މަސްތަކުގައި މި ސަރަހައްދުތަކުގެ ހާލަތު އިންތިހާއަށް ގޯސްވެގެންދާނެއެވެ.

2026 ވަނަ އަހަރު ފެށުނީއްސުރެ، ހަނަފަސްކަމާއި ހަމަނުޖެހުމުގެ ސަބަބުން 500،000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ ގެދޮރު ދޫކޮށް ގޮސްފައެވެ. މި މީހުން މިހާރު ދިރިއުޅެމުންދަނީ އެކަށީގެންވާ ޞިއްޙީ ޚިދުމަތާއި، ކާބޯތަކެއްޗާއި، ސާފު ބޯފެން ނުލިބޭ ތޮއްޖެހިފައިވާ ފޭލިގެތަކުގައެވެ. މީގެ ސަބަބުން ނުރައްކާތެރި ބަލިމަޑުކަމެއް ފެތުރިދާނެ ކަމުގެ ބިރުވެސް ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ.

އދ. އިން މިހާރު ދޫކުރި 10 މިލިއަން ޑޮލަރަކީ ވަގުތީ ލުޔެއް ނަމަވެސް، މުޅި ކާރިސާއިން އަރައިގަތުމަށްޓަކައި މިއަށްވުރެ މާ ބޮޑު އެހީތެރިކަމެއް ބޭނުންވާނެ ކަމަށް އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވެއެވެ. އެހެންކަމުން، ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޖުތަމަޢުން ސޯމާލިއާއަށް ދޭ އެހީ އިތުރުކުރުމަށް އެހީދޭ ޖަމިއްޔާތަކުން ދަނީ ތަކުރާރުކޮށް ގޮވާލަމުންނެވެ.

ކުރިއަށް އޮތް ހަފުތާތަކަކީ ސޯމާލިއާގެ މިލިއަނުން މީހުންނަށް ނުހަނު ނާޒުކު ދުވަސްތަކަކަށް ވާނެއެވެ. އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭ ފަރާތްތަކުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، މިހާރުން މިހާރަށް އަޅާ ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން ބޮޑު ތަދުމަޑުކަމަކުން ސަލާމަތްވެވިދާނެއެވެ.