ކޮފީއަކީ މުޅި ދުނިޔޭގައިވެސް، އަދި ވަކިން ހާއްސަކޮށް ދިވެހިންގެ ތެރޭގައިވެސް ވަރަށް މަގުބޫލު ބުއިމެކެވެ. ގިނަ ބަޔަކު ދުވަސް ފަށަނީ ތާޒާ ކޮފީ ތަށްޓަކުންނެވެ. ނަމަވެސް، ބައެއް ފަހަރު ކޮފީ ބުއިމަށްފަހު ހިތް އަވަސްވުމާއި، އަތް ތުރުތުރުލުމާއި، ނުވަތަ ސަބަބެއް ނެތި ހާސްވާގޮތް ދިމާވޭތޯ މިއީ އުފެދޭ ސުވާލެކެވެ. ސިއްހީ މާހިރުންނާއި ސައިންސްވެރިން ބަޔާންކުރާ ގޮތުގައި، ކޮފީގައި އެކުލެވޭ ކެފެއިންއާއި އިންސާނާގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާ، ހާއްސަކޮށް "އެންޒައިޓީ" ނުވަތަ ހާސްކަމާ ސީދާ ގުޅުމެއްވެއެވެ.

ކޮފީގައި އެކުލެވޭ އެންމެ މުހިންމު މާއްދާއަކީ ކެފެއިން އެވެ. ކެފެއިންއަކީ ސެންޓްރަލް ނާވަސް ސިސްޓަމް ނުވަތަ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމު ހީވާގިކޮށްދޭ "ސްޓިމިއުލަންޓް" އެކެވެ. އަހަރެމެން ކޮފީ ބުއިމުން، ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ 'އެޑީނަސީން' ކިޔާ މާއްދާއެއްގެ މަސައްކަތަށް ކެފެއިން ހުރަސް އަޅައެވެ. އެޑީނަސީންއަކީ އާންމުކޮށް ސިކުނޑި މަޑުމައިތިރިކޮށް، ނިދި އަންނަން އެހީތެރިވެދޭ މާއްދާއެކެވެ. މި މާއްދާގެ މަސައްކަތް ހުއްޓުވުމުން، ހަށިގަނޑުން 'އެޑްރީނަލިން' އުފައްދާ މިންވަރު އިތުރުވެ، ހަށިގަނޑު "ފައިޓް އޯ ފްލައިޓް" މޯޑަށް ދެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހަކަތަ އިތުރުވި ނަމަވެސް، ހާސްކަން އިތުރުވުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ.

ޑޮކްޓަރުން ބަޔާންކުރާ ގޮތުގައި، ކޮފީ ބޯ މިންވަރު ގިނަވުމުން ފެންނަ އަލާމާތްތަކާއި ހާސްކަމުގެ ބަލި (އެންޒައިޓީ ޑިސްއޯޑާ) ހުންނަ މީހުންނަށް ފެންނަ އަލާމާތްތަކާ ވަރަށް އެއްގޮތެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ހިތުގެ ތެޅުން އަވަސްވުން، ނޭވާ ކުރުވުން، އަތްތުރުތުރުލުން، އަދި ބޮލުގައި ރިއްސުން ހިމެނެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން، ކުރިންވެސް ހާސްކަމުގެ މައްސަލަ ހުންނަ މީހުންނަށް ކޮފީ ބުއިމުން އެކަން އިތުރަށް ގޯސްވެ، "ޕެނިކް އެޓޭކް" އެއް މެދުވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެއެވެ. ސައިންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި މިއީ ކެފެއިންގެ ސަބަބުން މީހާގެ ހަށިގަނޑު މާބޮޑަށް "އޮލާޓް" ވުމުން ދިމާވާ ކަމެކެވެ.

ކޮފީގެ ސަބަބުން ހާސްކަން އިތުރުވަނީ ކޮންމެ މީހަކަށް އެއް މިންވަރަކަށް ނޫނެވެ. މީގައި މީހާގެ ޖީންސް ނުވަތަ ވާރުތަވާ ސިފަތަކާއި، ކޮފީ ބޯން އާދަވެފައިވާ މިންވަރު މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ. ބައެއް މީހުންނަކީ ކެފެއިންއަށް ވަރަށް "ސެންސިޓިވް" ނުވަތަ އަވަހަށް އަސަރުކުރާ މީހުންނެވެ. އެފަދަ މީހުން ކޮފީ މަދު މިންވަރަކަށް ބުއި ނަމަވެސް ހާސްކަން އިތުރުވެ، ނިދަން އުނދަގޫވެއެވެ. އަދި ނިދި މަދުވުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ހާސްކަން އިތުރުކޮށްދޭ ކަމަކަށް ވުމުން، މިއީ ހުއްޓުމެއް ނެތި ދައުރުވާ މައްސަލައަކަށް ވެގެންދެއެވެ.

ސިއްހީ މާހިރުން ލަފާދެނީ، ދުވާލެއްގެ މައްޗަށް 400 މިލިގްރާމަށްވުރެ ގިނައިން ކެފެއިން ބޭނުން ނުކުރުމަށެވެ. މިއީ ގާތްގަނޑަކަށް 4 ތަށްޓެވެ. ނަމަވެސް ހާސްކަމުގެ މައްސަލަ ހުންނަ މީހުންނާއި، ކޮފީ ބުއިމުން އުނދަގޫވާ މީހުން މި މިންވަރު މަދުކުރަން ޖެހެއެވެ. ކޮފީ ބުއިން ހުއްޓާލަން ބޭނުންވާނަމަ، އެއްފަހަރާ ހުއްޓާލުމުގެ ބަދަލުގައި މަޑުމަޑުން މަދުކުރަމުން ދިއުން މުހިންމެވެ. އެއީ އެއްފަހަރާ ހުއްޓާލުމުން "ވިތްޑްރޯވަލް" އަލާމާތްތަކެއްގެ ގޮތުން ބޮލުގައި ރިއްސުމާއި މޫޑަށް ބަދަލު އައުން ފަދަ ކަންކަން ދިމާވެދާނެތީއެވެ.

ކޮފީއަކީ ސިއްހީ ބައެއް ފައިދާތައް ހުރި ބުއިމެއް ނަމަވެސް، އޭގެ ސަބަބުން ހާސްކަން އިތުރުވުމަކީ ސައިންޓިފިކް ގޮތުން ސާބިތުވާ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން، ކޮފީ ބުއިމުން ހިތް ނުތަނަވަސްވާނަމަ ނުވަތަ ނިދަން އުނދަގޫވާނަމަ، ބޯ މިންވަރު މަދުކުރުމަކީ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށްޓަކައި އެޅޭނެ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. ކޮންމެ ކަމެއްގައިވެސް މެދުމިންގަނޑެއް ހިފެހެއްޓުމަކީ ސިއްހަތަށް އެންމެ ފައިދާހުރި ގޮތެވެ.