ވޮޝިންގޓަން، އެމެރިކާ: އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން 2027 ވަނަ މާލީ އަހަރަށް 1.5 ޓްރިލިއަން ޑޮލަރުގެ ދިފާއީ ބަޖެޓެއް ހުށަހަޅައިފިއެވެ. މިއީ އެމެރިކާގެ ތާރީޚުގައި ވެސް މިހާތަނަށް ތައާރަފުކުރި އެންމެ ބޮޑު އަސްކަރީ ބަޖެޓެވެ.

1.45 އާއި 1.5 ޓްރިލިއަން ޑޮލަރާ ދެމެދުގެ މި ބަޖެޓަކީ 2026 ވަނަ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު ގާތްގަނޑަކަށް %40 އާއި %44 އާ ދެމެދުގެ ބޮޑު އިތުރުވުމެކެވެ. އިގްތިސާދީ މާހިރުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، އިންފްލޭޝަނަށް ރިއާޔަތްކުރާއިރު ވެސް މިއީ ރޭގަންގެ ވެރިކަމުގައި ގެނައި ތާރީޚީ އަސްކަރީ ކުރިއެރުންތަކަށް ވުރެ ވެސް ބޮޑު ހޭދައެކެވެ.

މި ހުށަހެޅުމުގެ މައިގަނޑު މަގްސަދަކީ އެމެރިކާގެ ދިފާއީ ސިނާއަތް ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ބަދަލުކޮށްލުމެވެ. މީގެ ތެރޭގައި މަނަވަރުތައް ބަނުމާއި، ހަތިޔާރު އުފެއްދުމުގެ އިތުރުން، ޑްރޯން ޓެކްނޮލޮޖީ، އަމިއްލައަށް ހަރަކާތްތެރިވާ ނިޒާމުތައް އަދި އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް ފަދަ އާ އީޖާދުތަކަށް އެތައް ސަތޭކަ ބިލިއަން ޑޮލަރެއް އިންވެސްޓްކުރުން ހިމެނެއެވެ.

ބަޖެޓުގެ މައިގަނޑު އަމާޒުތަކާއި އޮނިގަނޑު

މި ބަޖެޓުގެ މައިގަނޑު ތިން އަމާޒަކީ ހަތިޔާރު އުފެއްދުން އަވަސްކުރުމާއި، އެތެރޭގެ އުފެއްދުންތެރިކަން ވަރުގަދަކުރުމަށް ބޭނުންވާ ވަސީލަތްތައް ޤާއިމުކުރުމުގެ އިތުރުން، އެމެރިކާގެ ސިނާއަތްތަކަށް ޕެންޓަގަންއިން ސީދާ އިންވެސްޓްކުރާ އިދާރާއަކަށް ހެދުމެވެ.

މި ބަޖެޓު އެކުލެވިގެންވަނީ އާންމުކޮށް ކަނޑައަޅާ 1.15 ޓްރިލިއަން ޑޮލަރާއި، 'ބަޖެޓް ރިކޮންސިލިއޭޝަން' މެދުވެރިކޮށް ހޯދާ 350 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ މައްޗަށެވެ. މިއީ ސިޔާސީ ގޮތުން ބޮޑެތި ބަހުސްތަކެއް އުފެދޭނެ އުކުޅެއްގެ ގޮތުގައި މާހިރުން ސިފަކުރެއެވެ.

mi code dheythere

ކަނޑުގެ ބާރުވެރިކަން: "ގޯލްޑަން ފްލީޓް" މަޝްރޫއުގެ ދަށުން 18 ހަނގުރާމަމަތީ މަނަވަރާއި 16 އެހީތެރި އުޅަނދު ބަނުމަށް 65 ބިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ ޑޮލަރު ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. މިއީ 1962 ވަނަ އަހަރަށް ފަހު މި ދާއިރާއަށް ހުށަހެޅި އެންމެ ބޮޑު ބަޖެޓެވެ.

ޑްރޯން އަދި އޮޓޮމޭޓެޑް ނިޒާމުތައް: އަސްކަރީ ޑްރޯންތަކާއި، ޑްރޯން ދިފާއީ ނިޒާމުތަކަށް 70 އާއި 74 ބިލިއަން ޑޮލަރާ ދެމެދުގެ އަދަދެއް ހުށަހަޅާފައިވާއިރު، މިއީ ކުރީގެ ބަޖެޓުތަކާ އަޅާބަލާއިރު ތިން ގުނަ އިތުރުވުމެކެވެ.

ހަތިޔާރުގެ ރިޒާވް: ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމަތަކުގެ ސަބަބުން ހުސްވެފައިވާ ހަތިޔާރުގެ ގުދަންތައް އަލުން މުއްސަނދިކުރުމަށް، ޚާއްސަކޮށް ޕެޓްރިއޮޓް އަދި ތާޑް (THAAD) ފަދަ ނިޒާމުތަކަށް ބޮޑު ހޭދައެއް ކުރާނެއެވެ.

މިސައިލް ދިފާއާއި ފަޒާ: "ގޯލްޑަން ޑޯމް" ނިޒާމު ގާއިމުކުރުމަށް ނިންމާފައިވާއިރު، ސްޕޭސް ފޯސްގެ ބަޖެޓު ވަނީ 71 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް (ދެގުނައަށް) ބޮޑުކޮށްފައެވެ.

މީގެ އިތުރުން ސިފައިންގެ މުސާރަ ބޮޑުކުރުމާއި، އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް އަދި އަސްކަރީ ސިނާއަތަށް ބޭނުންވާ މައުދަނިއްޔާތު އެމެރިކާގެ އެތެރެއިން ހޯދުމަށް ވެސް ބިލިއަނުން ޑޮލަރު ވަނީ ހިމަނާފައެވެ. މި މަޝްރޫއަކީ "ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ސުލްހަ ޤާއިމުކުރުން" (Peace through strength) މި ސިޔާސަތުގެ ދަށުން، ހާއްސަކޮށް އީރާނާ އެކު އޮތް ނުތަނަވަސްކަމަށް ރިއާޔަތްކޮށް ހުށަހަޅާފައިވާ ބަޖެޓެކެވެ.

ސިޔާސީ ގޮންޖެހުންތަކާއި ފާޑުކިޔުންތައް

މި ބަޖެޓު ހުށަހަޅާފައިވަނީ ސިޔާސީ ގޮތުން އިންތިހާއަށް ޚިޔާލުތަފާތުވުން ބޮޑުވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ. 'ބަޖެޓް ރިކޮންސިލިއޭޝަން' މެދުވެރިކޮށް 350 ބިލިއަން ޑޮލަރު ހޯދަން ނިންމުމުން ޑިމޮކްރެޓުން ބުނަނީ މިއީ އިންސާފެއް ނެތް، އާދަޔާޚިލާފު ބޮޑު ހޭދައެއް ކަމަށެވެ. އަދި ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ ބައެއް ބޭފުޅުން ވެސް މާލީ ޒިންމާދާރުކަމާ މެދު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވަމުން ގެންދަވައެވެ.

ކޮންގްރެސްގެ އަޑުއެހުންތައް ފެށިފައިވީ ނަމަވެސް، ބަޖެޓު ފާސްވާނެކަމުގެ ޔަގީންކަމެއް އަދި ނެތެވެ. މީގެ އިތުރުން، އީރާނާ ގުޅޭ އަސްކަރީ ކަންކަމަށް އިތުރު 80 އާއި 100 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ސަޕްލިމެންޓަރީ ބަޖެޓެއް ބޭނުންވެދާނެ ކަމަށް ބެލެވޭތީ، އެމެރިކާގެ ދައުލަތުގެ ދަރަނި އިންތިހާއަށް އިތުރުވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު ވެސް ވަނީ އުފެދިފައެވެ.