އީރާނުގެ ފައިސާ ދޫކުރުމަށް އެމެރިކާއިން ހުރަސްއަޅަމުންދާ ކަމަށް ބުނެ، ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި ޤާއިމުކުރަން އުޅޭ ސުލްޙައިގެ އެއްބަސްވުން އުވުމުގެ ބިރު ބޮޑުވެއްޖެއެވެ.
އެއްބަސްވުމުގެ ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގައި، ހިފަހައްޓާފައިވާ އީރާނުގެ ފައިސާގެ ބައެއް ދޫކުރުމަށް އެމެރިކާއިން އެއްބަސްނުވާނަމަ، އެއްވެސް ނިންމުމަކަށް ނާދެވޭނެ ކަމުގެ އިންޒާރު އީރާނުން މިހާރު ވަނީ ދީފައެވެ.
ޚަލީޖު ސަރަޙައްދުގެ ނުތަނަވަސްކަން ކުޑަކުރުމަށާއި، ހޯރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި އަލުން ހުޅުވާލުމަށް އެކުލަވާލި މި އެއްބަސްވުން ކުރިއަށް ނުގެންދެވި ހުއްޓުމަކަށް އައީ، ފައިސާ ދޫކުރުމާ މެދު އުފެދުނު ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކާ ހުރެ ކަމަށް އެ ޤައުމުގެ މީޑިއާތަކުން ވަނީ ރިޕޯޓްކޮށްފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް އުންމީދުތައް މިހާރު މިވަނީ ފަނޑުވެގެންގޮސްފައެވެ.
އީރާނުގެ ތަސްނީމް ނިއުސް އެޖެންސީން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އެއްބަސްވުމުގެ އެންމެ ކުރީ މަރުޙަލާގައި އީރާނުގެ ފައިސާ ދޫކުރުމަށް ވޮޝިންގޓަނުން އެއްބަސްނުވާހާ ހިނދަކު، އެއްވެސް ކަމެއްގައި ފައިނަލް އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވޭނެއެވެ. މަޢުލޫމާތު އެނގޭ މަޞްދަރަކާ ހަވާލާދީ އެ ނޫހުން ބުނެފައިވަނީ، ޕާކިސްތާނާއި މެދުއިރުމަތީގެ ޤައުމުތައް މެދުވެރިވެގެން ކުރެވުނު މަޝްވަރާތަކުގައި ކުރިން އެއްބަސްވުންތަކަކަށް އާދެވުނު ނަމަވެސް، އެމެރިކާއިން ތަކުރާރުކޮށް ވިސްނުން ބަދަލުކޮށް، އެއްބަސްވުމުގެ މައިގަނޑު މާއްދާތަކަށް ހުރަސްއަޅަމުންދާ ކަމަށެވެ. އަދި މިކަން ޕާކިސްތާނުގެ މެދުވެރިންނަށާއި ސަރަޙައްދީ އެހެން ފަރާތްތަކަށް މިހާރު އަންގާފައިވާ ކަމަށްވެސް އެ މަޞްދަރުން ބުނެފައިވެއެވެ.
އެމެރިކާގެ ވަޢުދުތަކަށް އީރާނުން އިތުބާރެއް ނުކުރޭ
ޢަމަލީ ގޮތުން ފެންނަން އޮތް ފިޔަވަޅެއް އެޅުމެއްނެތި، އެމެރިކާއިން ވާ ވަޢުދުތައް ޤަބޫލުކުރުމަށް އީރާނުގެ އޮފިޝަލުން މިހާރު ފަސްޖެހެއެވެ.
ތަސްނީމް ނިއުސް އެޖެންސީން ބުނި ގޮތުގައި، ހިފަހައްޓާފައިވާ ފައިސާ ދޫކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން އެމެރިކާއިން ދޭ ސާފުނޫން ޔަޤީންކަންތައްތައް ތެހެރާނުން ޤަބޫލެއް ނުކުރާނެއެވެ. މީގެ ކުރިން އެމެރިކާއިން އަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ބަލާއިރު، "ކަރުދާހުގައިވާ ވަޢުދުތަކަށް" އެކަނި އިތުބާރު ނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި، ފައިސާ ދޫކުރުމުގެ ކަންކަން ޢަމަލީ ގޮތުން ފެށެންޖެހޭނެ ކަމަށް އީރާނުން ބާރުއަޅައެވެ.
މީގެ އިތުރުން، މަޝްވަރާތަކުގައި އީރާނުން ކަނޑައަޅާފައިވާ "ރަތް ރޮނގު ތަކުން" ފަހަތަށް ނުޖެހޭނެކަންވެސް އެ ޤައުމުން ވަނީ ސާފުކޮށްދީފައެވެ. ސީ.އެން.އެން ފަދަ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މީޑިއާތަކުންވެސް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި ބޮޑެތި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކެއް ހުރުމުގެ ސަބަބުން، ރަސްމީ އެއްބަސްވުމަކާ ހަމައަށް ދިއުމަށް އަދިވެސް ގިނަ ހުރަސްތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. މި ނުތަނަވަސްކަމުގެ ސަބަބުން، ހަކަތައިގެ ބާޒާރަށް ހަމަޖެހުން ގެނައުމަށްޓަކައި އެތައް މަހެއް ވަންދެން ކުރި މަޝްވަރާތަކުން ނަތީޖާއެއް ނުކުމެދާނެ ކަމުގެ އުންމީދު ވަނީ ކުޑަވެފައެވެ.
ޓްރަމްޕްގެ އުންމީދު އޮތަސް، ފަހުގެ ނިންމުމެއް ނުނިންމަވާ
އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް މަޝްވަރާތަކާ ގުޅޭގޮތުން ދައްކަވަމުން ގެންދަވަނީ ތަފާތު އެކި ވާހަކަތަކެވެ. ވޮޝިންގޓަނާއި ތެހެރާނާ ދެމެދު އެއްބަސްވުމެއްގެ ބޮޑު ބައެއް ނިމިފައިވާ ކަމަށް ހޮނިހިރު ދުވަހު ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، ފަހުން އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ މަޝްވަރާތައް އަދި މުޅިން ނުނިމޭ ކަމަށާއި، އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމަށް އެމެރިކާއިން އަވަސް އަރުވާނުލާނެ ކަމަށެވެ.
"އީރާނާއެކު އަހަރެން އެއްބަސްވުމެއް ހަދާނަމަ، އެވާނީ ވަރަށް ރަނގަޅު އަދި ފުރިހަމަ އެއްބަސްވުމަކަށް،" ޓްރަމްޕް 'ޓްރުތް ސޯޝަލް' ގައި ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ. އެމަނިކުފާނު އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ފައިނަލް އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށް ނިމެންދެން، އީރާނުގެ ބަނދަރުތަކާއި އުޅަނދުތަކަށް އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅުތައް އެގޮތުގައި ދެމިއޮންނާނެ ކަމަށެވެ.
ހުށަހަޅާފައިވާ އެއްބަސްވުމުގައި ހިމެނޭ މުހިންމު ކަންކަން
މިހާރު މަޝްވަރާ ކުރެވެމުންދާ ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި، ހޯރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވާލުމާއި، އީރާނުން މުއްސަނދިކޮށްފައިވާ ޔުރޭނިއަމް ރައްކާތެރި ގޮތުގައި ނައްތާލުން ހިމެނެއެވެ. ނަމަވެސް، އެ ޔުރޭނިއަމް ނައްތާލާނެ ގޮތަކާ މެދު ނުވަތަ ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ޔުރޭނިއަމް މުއްސަނދިކުރުމުގެ މަސައްކަތަށް އަޅާނެ ހުރަސްތަކާ މެދު އަދިވެސް ގޮތެއް ނުނިމެއެވެ.
އެމެރިކާގެ ހުށަހެޅުމަކީ އީރާނުން ބޭނުންވާ ގޮތާ މުޅިން ޚިލާފު ކަމެކެވެ. އެމެރިކާއިން ބޭނުންވަނީ އީރާނުން ވަޢުދުތައް ފުއްދުމުން ނޫނީ ފައިސާ ދޫނުކުރުމަށެވެ. ނަމަވެސް އީރާނުން ބޭނުންވަނީ އެއްބަސްވުމުގެ ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގައި ފައިސާ ލިބޭނެ ގޮތްވުމަށެވެ. ޓްރަމްޕް ވަނީ އީރާނަށް ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރު އުފެއްދުމުގެ ފުރުޞަތު ދުވަހަކުވެސް ނުދެއްވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ހަރުކަށި އިންޒާރެއް ދެއްވާފައެވެ. ސަރަޙައްދީ ޤައުމުތައް މެދުވެރިވެގެން ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންދިޔަ ނަމަވެސް، ފައިނަލް ނިންމުމަކަށް އާދެވިދާނެ ކަމާމެދު ދެފަރާތުގެ އޮފިޝަލުންވެސް މިހާރު ވާހަކަދައްކަވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބައްލަވައިގެންނެވެ.
ޚަލީޖު ސަރަޙައްދުގެ ނުތަނަވަސްކަން ކުޑަކުރުމަށާއި، ހޯރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި އަލުން ހުޅުވާލުމަށް އެކުލަވާލި މި އެއްބަސްވުން ކުރިއަށް ނުގެންދެވި ހުއްޓުމަކަށް އައީ، ފައިސާ ދޫކުރުމާ މެދު އުފެދުނު ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކާ ހުރެ ކަމަށް އެ ޤައުމުގެ މީޑިއާތަކުން ވަނީ ރިޕޯޓްކޮށްފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް އުންމީދުތައް މިހާރު މިވަނީ ފަނޑުވެގެންގޮސްފައެވެ.
އީރާނުގެ ތަސްނީމް ނިއުސް އެޖެންސީން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އެއްބަސްވުމުގެ އެންމެ ކުރީ މަރުޙަލާގައި އީރާނުގެ ފައިސާ ދޫކުރުމަށް ވޮޝިންގޓަނުން އެއްބަސްނުވާހާ ހިނދަކު، އެއްވެސް ކަމެއްގައި ފައިނަލް އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވޭނެއެވެ. މަޢުލޫމާތު އެނގޭ މަޞްދަރަކާ ހަވާލާދީ އެ ނޫހުން ބުނެފައިވަނީ، ޕާކިސްތާނާއި މެދުއިރުމަތީގެ ޤައުމުތައް މެދުވެރިވެގެން ކުރެވުނު މަޝްވަރާތަކުގައި ކުރިން އެއްބަސްވުންތަކަކަށް އާދެވުނު ނަމަވެސް، އެމެރިކާއިން ތަކުރާރުކޮށް ވިސްނުން ބަދަލުކޮށް، އެއްބަސްވުމުގެ މައިގަނޑު މާއްދާތަކަށް ހުރަސްއަޅަމުންދާ ކަމަށެވެ. އަދި މިކަން ޕާކިސްތާނުގެ މެދުވެރިންނަށާއި ސަރަޙައްދީ އެހެން ފަރާތްތަކަށް މިހާރު އަންގާފައިވާ ކަމަށްވެސް އެ މަޞްދަރުން ބުނެފައިވެއެވެ.
އެމެރިކާގެ ވަޢުދުތަކަށް އީރާނުން އިތުބާރެއް ނުކުރޭ
ޢަމަލީ ގޮތުން ފެންނަން އޮތް ފިޔަވަޅެއް އެޅުމެއްނެތި، އެމެރިކާއިން ވާ ވަޢުދުތައް ޤަބޫލުކުރުމަށް އީރާނުގެ އޮފިޝަލުން މިހާރު ފަސްޖެހެއެވެ.
ތަސްނީމް ނިއުސް އެޖެންސީން ބުނި ގޮތުގައި، ހިފަހައްޓާފައިވާ ފައިސާ ދޫކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން އެމެރިކާއިން ދޭ ސާފުނޫން ޔަޤީންކަންތައްތައް ތެހެރާނުން ޤަބޫލެއް ނުކުރާނެއެވެ. މީގެ ކުރިން އެމެރިކާއިން އަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ބަލާއިރު، "ކަރުދާހުގައިވާ ވަޢުދުތަކަށް" އެކަނި އިތުބާރު ނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި، ފައިސާ ދޫކުރުމުގެ ކަންކަން ޢަމަލީ ގޮތުން ފެށެންޖެހޭނެ ކަމަށް އީރާނުން ބާރުއަޅައެވެ.
މީގެ އިތުރުން، މަޝްވަރާތަކުގައި އީރާނުން ކަނޑައަޅާފައިވާ "ރަތް ރޮނގު ތަކުން" ފަހަތަށް ނުޖެހޭނެކަންވެސް އެ ޤައުމުން ވަނީ ސާފުކޮށްދީފައެވެ. ސީ.އެން.އެން ފަދަ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މީޑިއާތަކުންވެސް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި ބޮޑެތި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކެއް ހުރުމުގެ ސަބަބުން، ރަސްމީ އެއްބަސްވުމަކާ ހަމައަށް ދިއުމަށް އަދިވެސް ގިނަ ހުރަސްތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. މި ނުތަނަވަސްކަމުގެ ސަބަބުން، ހަކަތައިގެ ބާޒާރަށް ހަމަޖެހުން ގެނައުމަށްޓަކައި އެތައް މަހެއް ވަންދެން ކުރި މަޝްވަރާތަކުން ނަތީޖާއެއް ނުކުމެދާނެ ކަމުގެ އުންމީދު ވަނީ ކުޑަވެފައެވެ.
ޓްރަމްޕްގެ އުންމީދު އޮތަސް، ފަހުގެ ނިންމުމެއް ނުނިންމަވާ
އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް މަޝްވަރާތަކާ ގުޅޭގޮތުން ދައްކަވަމުން ގެންދަވަނީ ތަފާތު އެކި ވާހަކަތަކެވެ. ވޮޝިންގޓަނާއި ތެހެރާނާ ދެމެދު އެއްބަސްވުމެއްގެ ބޮޑު ބައެއް ނިމިފައިވާ ކަމަށް ހޮނިހިރު ދުވަހު ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، ފަހުން އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ މަޝްވަރާތައް އަދި މުޅިން ނުނިމޭ ކަމަށާއި، އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމަށް އެމެރިކާއިން އަވަސް އަރުވާނުލާނެ ކަމަށެވެ.
"އީރާނާއެކު އަހަރެން އެއްބަސްވުމެއް ހަދާނަމަ، އެވާނީ ވަރަށް ރަނގަޅު އަދި ފުރިހަމަ އެއްބަސްވުމަކަށް،" ޓްރަމްޕް 'ޓްރުތް ސޯޝަލް' ގައި ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ. އެމަނިކުފާނު އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ފައިނަލް އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށް ނިމެންދެން، އީރާނުގެ ބަނދަރުތަކާއި އުޅަނދުތަކަށް އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅުތައް އެގޮތުގައި ދެމިއޮންނާނެ ކަމަށެވެ.
ހުށަހަޅާފައިވާ އެއްބަސްވުމުގައި ހިމެނޭ މުހިންމު ކަންކަން
އެމެރިކާގެ ހުށަހެޅުމަކީ އީރާނުން ބޭނުންވާ ގޮތާ މުޅިން ޚިލާފު ކަމެކެވެ. އެމެރިކާއިން ބޭނުންވަނީ އީރާނުން ވަޢުދުތައް ފުއްދުމުން ނޫނީ ފައިސާ ދޫނުކުރުމަށެވެ. ނަމަވެސް އީރާނުން ބޭނުންވަނީ އެއްބަސްވުމުގެ ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގައި ފައިސާ ލިބޭނެ ގޮތްވުމަށެވެ. ޓްރަމްޕް ވަނީ އީރާނަށް ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރު އުފެއްދުމުގެ ފުރުޞަތު ދުވަހަކުވެސް ނުދެއްވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ހަރުކަށި އިންޒާރެއް ދެއްވާފައެވެ. ސަރަޙައްދީ ޤައުމުތައް މެދުވެރިވެގެން ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންދިޔަ ނަމަވެސް، ފައިނަލް ނިންމުމަކަށް އާދެވިދާނެ ކަމާމެދު ދެފަރާތުގެ އޮފިޝަލުންވެސް މިހާރު ވާހަކަދައްކަވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބައްލަވައިގެންނެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު