މެދުއިރުމަތީގެ ހަމަނުޖެހުންތައް ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި އެމެރިކާއިން ހުށަހަޅާފައިވާ ވަގުތީ އެއްބަސްވުމުގެ ހުށަހެޅުންތަކަށް އީރާނުން ދޭނެ ޖަވާބަކަށް ވޮޝިންޓަނުން އިންތިޒާރު ކުރަމުންދާ ކަމަށް އެމެރިކާގެ ސެކްރެޓަރީ އޮފް ސްޓޭޓް މާކޯ ރޫބިއޯ ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. މިއާ އެކު، މިދިޔަ މަހު އިއުލާނުކުރި ނާޒުކު ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމާ އެމެރިކާއިން ޚިލާފުވަމުންދާ ކަމަށް އީރާނުން ވަނީ ތުހުމަތުކޮށްފައެވެ.
ފާއިތުވި ދުވަސްތަކުގައި، ހޯރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ސަރަހައްދުގައި ހަމަލާ ބަދަލުކުރުން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައެވެ. މި ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރުވެފައިވަނީ، އެ ސަރަހައްދުގެ ކަނޑުގެ މަގުތައް ހުޅުވުމަށްޓަކައި އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އަސްކަރީ މިޝަނެއް އިއުލާނުކުރައްވައި، އަދި ވަރަށް އަވަހަށް އެ މަސައްކަތް މެދުކަނޑާލެއްވި ފަހުންނެވެ.
ހުކުރު ދުވަހު އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ބުނި ގޮތުގައި، އީރާނުގެ ބަނދަރުތައް ބަންދުކުރުމަށް އެމެރިކާއިން އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅުތަކާ ޚިލާފުވާން އުޅުނު އީރާނުގެ ދެ ތެޔޮ ޓޭންކަރަކަށް ހަމަލާދީ އެމެރިކާ ސިފައިން ވަނީ އެ އުޅަނދުތައް ހުއްޓުވާފައެވެ. މި ކުރިމަތިލުންތައް ހިނގަމުންދިޔަ ނަމަވެސް، ޕާކިސްތާނު މެދުވެރިވެގެން ކުރިއަށްދާ ޑިޕްލޮމެޓިކް މަސައްކަތްތައް ހުއްޓުމެއް ނެތި ކުރިއަށްދެއެވެ. އެމެރިކާއިން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ޕާކިސްތާނުން އީރާނަށް ފޮނުވި މެމޯއަކީ ވަރުގަދަ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމަކަށް މަގުފަހިވާނެ އަސާސެކެވެ. ރައީސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އީރާނުގެ ޖަވާބެއް ވަރަށް އަވަހަށް ލިބޭނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރައްވައެވެ. ރޫބިއޯ ވެސް ވަނީ އީރާނުން ސީރިއަސް ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހަޅާނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރައްވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.
އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު އައްބާސް އަރަގްޗީ ވަނީ އެމެރިކާއިން ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވާ ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރައްވާފައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ޑިޕްލޮމެޓިކް ހައްލެއް ފެންނަން އޮންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެމެރިކާއިން އިޚްތިޔާރު ކުރަނީ އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުންތަކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ހަމަލާތައް މެދުކަނޑާލާފައި އޮތް ވަޤުތު އީރާނުގެ މިސައިލް ޤާބިލުކަން އިތުރުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ހޯރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ކޮންޓްރޯލާއި އަދި އަވަށްޓެރި ޤައުމުތަކުގެ ތެޔޮ ވަސީލަތްތަކަށް ހަމަލާދިނުމަކީ މަޝްވަރާތަކުގައި އީރާނުން ބޭނުންކުރާނެ މައިގަނޑު ދެ ބާރެވެ. އަނެއްކޮޅުން އެމެރިކާއިން ވަނީ އީރާނަށް ޕްރެޝަރު ކުރުމުގެ ގޮތުން އެޤައުމުގެ ކަނޑުގެ ވިޔަފާރި ބަންދުކޮށްފައެވެ.
ފާއިތުވި ގަޑިއިރުތަކުގައި ހިނގި ހަމަލާތަކުގައި އީރާނުގެ މުދާ އުފުލާ އުޅަނދަކަށް ހަމަލާ އަމާޒުވެ، ފަޅުވެރިންނަށް އަނިޔާވެފައިވާ ކަމަށް އީރާނުން ބުނެއެވެ. ހަމައެއާއެކު، ޔޫއޭއީން ބުނެފައިވަނީ އީރާނުން ފޮނުވާލި މިސައިލްތަކާއި ޑްރޯންތަކެއް ނައްތާލާފައިވާ ކަމަށާއި، އޭގެ ސަބަބުން ބައެއް މީހުންނަށް އަނިޔާވެފައިވާ ކަމަށެވެ.
ރައީސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، އީރާނާއެކު އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވިއްޖެނަމަ އެޤައުމަށް ބޮޑެތި ތަކުލީފުތަކެއް އުފުލަން ޖެހޭނެއެވެ. އެމެރިކާގެ ހުށަހެޅުމުގައި ހިމެނެނީ މަދުވެގެން 60 ދުވަހުގެ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަކަށް ފަހު، އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމާ ގުޅޭގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރުމަށެވެ.
މި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގަށް ވަނީ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައެވެ. ހޯރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިއަކީ ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ފަސްބައިކުޅަ އެއްބައި ދަތުރުކުރާ މުހިންމު މަގަކަށް ވުމުން، އެތަން ބަންދުވުމަކީ ދުނިޔޭގެ އިޤްތިސާދަށް އޮތް ބޮޑު ބިރެކެވެ.
ޤަތަރުގެ ބޮޑުވަޒީރު ޝެއިޚް މުޙައްމަދު ބިން އަބްދުއްރަޙްމާން އަލްޘާނީ ވެސް ވަނީ މި މައްސަލައަށް ސުލްހަވެރި ހައްލެއް ހޯދުމަށް ހުރިހާ ފަރާތްތަކަކަށް ގޮވާލައްވާފައެވެ. މުހައްލިލުން ބުނާ ގޮތުގައި އީރާނުގެ ވެރިންގެ މެދުގައި މަޝްވަރާ ކުރުމާ މެދު ޚިޔާލު ތަފާތުވުންތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ.
މި އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން ލުބުނާނުގައި އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަމަށް ވެސް ހައްލެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ނަމަވެސް، އިސްރާއީލުން ލުބުނާނަށް ދެމުންދާ ހަމަލާތަކުގައި އަދިވެސް އާންމުން މަރުވަމުންދާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ހަފުތާގައި އިސްރާއީލާއި ލުބުނާނާ ދެމެދު މަޝްވަރާތައް ބޭއްވުމަށް އެމެރިކާއިން ވަނީ ނިންމާފައެވެ.
ހުކުރު ދުވަހު އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ބުނި ގޮތުގައި، އީރާނުގެ ބަނދަރުތައް ބަންދުކުރުމަށް އެމެރިކާއިން އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅުތަކާ ޚިލާފުވާން އުޅުނު އީރާނުގެ ދެ ތެޔޮ ޓޭންކަރަކަށް ހަމަލާދީ އެމެރިކާ ސިފައިން ވަނީ އެ އުޅަނދުތައް ހުއްޓުވާފައެވެ. މި ކުރިމަތިލުންތައް ހިނގަމުންދިޔަ ނަމަވެސް، ޕާކިސްތާނު މެދުވެރިވެގެން ކުރިއަށްދާ ޑިޕްލޮމެޓިކް މަސައްކަތްތައް ހުއްޓުމެއް ނެތި ކުރިއަށްދެއެވެ. އެމެރިކާއިން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ޕާކިސްތާނުން އީރާނަށް ފޮނުވި މެމޯއަކީ ވަރުގަދަ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމަކަށް މަގުފަހިވާނެ އަސާސެކެވެ. ރައީސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އީރާނުގެ ޖަވާބެއް ވަރަށް އަވަހަށް ލިބޭނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރައްވައެވެ. ރޫބިއޯ ވެސް ވަނީ އީރާނުން ސީރިއަސް ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހަޅާނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރައްވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.
އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު އައްބާސް އަރަގްޗީ ވަނީ އެމެރިކާއިން ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވާ ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރައްވާފައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ޑިޕްލޮމެޓިކް ހައްލެއް ފެންނަން އޮންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެމެރިކާއިން އިޚްތިޔާރު ކުރަނީ އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުންތަކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ހަމަލާތައް މެދުކަނޑާލާފައި އޮތް ވަޤުތު އީރާނުގެ މިސައިލް ޤާބިލުކަން އިތުރުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ހޯރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ކޮންޓްރޯލާއި އަދި އަވަށްޓެރި ޤައުމުތަކުގެ ތެޔޮ ވަސީލަތްތަކަށް ހަމަލާދިނުމަކީ މަޝްވަރާތަކުގައި އީރާނުން ބޭނުންކުރާނެ މައިގަނޑު ދެ ބާރެވެ. އަނެއްކޮޅުން އެމެރިކާއިން ވަނީ އީރާނަށް ޕްރެޝަރު ކުރުމުގެ ގޮތުން އެޤައުމުގެ ކަނޑުގެ ވިޔަފާރި ބަންދުކޮށްފައެވެ.
ފާއިތުވި ގަޑިއިރުތަކުގައި ހިނގި ހަމަލާތަކުގައި އީރާނުގެ މުދާ އުފުލާ އުޅަނދަކަށް ހަމަލާ އަމާޒުވެ، ފަޅުވެރިންނަށް އަނިޔާވެފައިވާ ކަމަށް އީރާނުން ބުނެއެވެ. ހަމައެއާއެކު، ޔޫއޭއީން ބުނެފައިވަނީ އީރާނުން ފޮނުވާލި މިސައިލްތަކާއި ޑްރޯންތަކެއް ނައްތާލާފައިވާ ކަމަށާއި، އޭގެ ސަބަބުން ބައެއް މީހުންނަށް އަނިޔާވެފައިވާ ކަމަށެވެ.
ރައީސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، އީރާނާއެކު އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވިއްޖެނަމަ އެޤައުމަށް ބޮޑެތި ތަކުލީފުތަކެއް އުފުލަން ޖެހޭނެއެވެ. އެމެރިކާގެ ހުށަހެޅުމުގައި ހިމެނެނީ މަދުވެގެން 60 ދުވަހުގެ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަކަށް ފަހު، އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމާ ގުޅޭގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރުމަށެވެ.
މި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގަށް ވަނީ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައެވެ. ހޯރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިއަކީ ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ފަސްބައިކުޅަ އެއްބައި ދަތުރުކުރާ މުހިންމު މަގަކަށް ވުމުން، އެތަން ބަންދުވުމަކީ ދުނިޔޭގެ އިޤްތިސާދަށް އޮތް ބޮޑު ބިރެކެވެ.
މި އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން ލުބުނާނުގައި އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަމަށް ވެސް ހައްލެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ނަމަވެސް، އިސްރާއީލުން ލުބުނާނަށް ދެމުންދާ ހަމަލާތަކުގައި އަދިވެސް އާންމުން މަރުވަމުންދާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ހަފުތާގައި އިސްރާއީލާއި ލުބުނާނާ ދެމެދު މަޝްވަރާތައް ބޭއްވުމަށް އެމެރިކާއިން ވަނީ ނިންމާފައެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު