ދިރިއުޅުމަކީ އަބަދުވެސް އަޅުގަނޑުމެން ހީކުރާ ގޮތަށް އޮމާންކަމާއެކު ކުރިއަށްދާ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އުފަލާއި އަރާމުގައި ހޭދަވާ ދުވަސްތަކެކޭ އެއްފަދައިން، ހިތްދަތިކަމާއި ނުތަނަވަސްކަމުން ފުރިގެންވާ ދުވަސްތައް ވެސް ކުރިމަތިވެއެވެ. މިފަދަ ދަތި އުނދަގޫ ވަގުތުތަކުގައި ﷲ އަށް އޮންނަ އީމާންތެރިކަމަކީ ހަމައެކަނި އަޅުގަނޑުމެން ކުރާ އިތުބާރެއް ނޫނެވެ. އެއީ ކޮންމެފަދަ ބޮޑު އިމްތިހާނަކުން އަރައިގަތުމަށް ވެސް ލިބިދޭ ވަރުގަދަ ބާރަކާއި ހިތްވަރެކެވެ.
އިސްލާމްދީން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އުނގަންނައިދެނީ މި ދުނިޔެއަކީ އިމްތިހާނުގެ ގޮވަތި ކަމެވެ. ކުރިމަތިވާ ކޮންމެ ގޮންޖެހުމަކީ ވެސް ﷲ ގެ މަތިވެރި ރޭވުންތެރިކަމުގެ ތެރެއިން މެދުވެރިވާ ކަންކަމެވެ. ބައެއް ފަހަރު މިކަންކަން މެދުވެރިވާ ސަބަބު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިސްނުނު ކަމުގައި ވިޔަސް، ގިނަ ފަހަރަށް އެ ސަބަބުތައް އޮންނަނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ވިސްނުމަށްވުރެ މާ މަތީގައެވެ. އެހެންކަމުން، ކަންކަން ދަތިވެ އުނދަގޫވާ ވަގުތުތަކުގައި ވެސް، އޭގެ ފަހަތުގައި މަތިވެރި ޙިކުމަތެއް ވާނެކަން ޤަބޫލުކޮށް، ﷲ އަށް ފުރިހަމައަށް ވަކީލުކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
ނަބީބޭކަލުންގެ ސިޔަރަތުން މިފަދަ އެތައް މިސާލުތަކެއް ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ. އައްޔޫބުގެފާނުގެ ވާހަކައަށް ބަލާއިރު، އެކަލޭގެފާނު ވަނީ އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ބަލިމަޑުކަމާއި، މުދަލާއި އަހުލުވެރިން ގެއްލުމުގެ ހިތްދަތިކަން ތަހައްމަލު ކުރައްވާފައެވެ. ނަމަވެސް އެއްވެސް ޝަކުވާއެއް ނެތި ﷲ އަށް ކުރެއްވި އިތުބާރާއި ދެއްކެވި ކެތްތެރިކަމަކީ މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހުރި މަތިވެރި ނަމޫނާއެކެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ﷲ އެކަލޭގެފާނަށް ގެއްލިދިޔަ ހުރިހާ ނިޢުމަތްތަކެއްގެ ބަދަލު އެތައް ގުނައަކަށް އިތުރުކޮށް ދެއްވިއެވެ. މިއީ ކިތަންމެ ދިގު އިމްތިހާނަކަށް ފަހު ވެސް ﷲ ގެ ހަޟްރަތުން ލުއިފަސޭހަކަން ލިބޭނެކަމުގެ ހެއްކެކެވެ.
ޔޫސުފްގެފާނުގެ ޙަޔާތްޕުޅަކީ ވެސް ހަމަ މިފަދަ އަސަރުގަދަ މިސާލެކެވެ. އަމިއްލަ އަޚުންގެ ބޭވަފާތެރިކަމާއި، އާއިލާއާ ވަކިވާންޖެހުމާއި، ނުޙައްޤުން ޖަލަށްލެވުން ފަދަ އެތައް ހިތްދަތިކަމެއް އެކަލޭގެފާނު ތަހައްމަލު ކުރެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް ﷲ ގެ ރޭވުންތެރިކަމަށް ކުރެއްވި އިތުބާރު ކުޑަވެސް ގުޑައެއް ނުލައެވެ. އެންމެ ފަހުން އެކަލޭގެފާނަށް މަތިވެރި ދަރަޖައާއި ޢިއްޒަތް ދެއްވައި، އާއިލާއާ ބައްދަލުވުމުގެ އުފާ މިންވަރު ކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނަށް ކުރިމަތިވި ހުރިހާ ދަތިތަކަކީ މަތިވެރި މަންޒިލަކަށް މަގުފަހިވެގެންދިޔަ ސަބަބުތަކެވެ.
އީމާންތެރިކަމަކީ އިންސާނާއަށް ހިތާމައާއި، ބިރުވެރިކަން ނުވަތަ ޝައްކުތައް އިހުސާސް ނުވުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިންސާނީ ތަބީޢަތުގައި ހިމެނޭ ކަންކަމެވެ. އެންމެ މުހިންމީ އެފަދަ ހާލަތްތަކުގައި އަޅުގަނޑުމެން ކަންތައް ކުރާ ގޮތެވެ. މުއުމިނަކީ ކޮންމެ ހާލެއްގައި ވެސް ﷲ އަށް ރުޖޫޢަވެ، ދުޢާކޮށް، އެކަލާނގެއަށް ވަކީލުކުރާ މީހާ އެވެ. ބައެއް ފަހަރު ދުޢާ އިޖާބަވުން ލަސްވި ކަމުގައި ވިޔަސް، އެންމެ މުނާސަބު ވަގުތުގައި ﷲ އެކަމަށް މަގުދައްކަވާނެކަން ކަށަވަރެވެ. ބައެއް ފަހަރު އެދޭ ކަމަށްވުރެ މާ ހެޔޮ ގޮތްތައް ﷲ މިންވަރު ކުރައްވައެވެ.
އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ކޮންމެ ދުވަހެއްގައި ވެސް އީމާންތެރިކަން އާލާކުރުމަށްޓަކައި ކުދިކުދި ނަމަވެސް މުހިންމު ކަންތައްތަކެއް ކުރެވިދާނެއެވެ. ނަމާދުތަކަށް ފަރުވާތެރިވުމާއި، ޛިކުރުކުރުމާއި، ދަތި ވަގުތުގައި ކެތްތެރިވުމުގެ އިތުރުން ތަނަވަސްކަމުގެ ވަގުތުގައި ޝުކުރުވެރިވުމަކީ ހިތްތަކަށް ދިރުން ލިބޭނެ ކަންކަމެވެ. އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ކުރެވޭ އެންމެ ދުޢާއަކުން ވެސް ހިތަށް ބަޔާންކުރަން ނޭނގޭ ފަދަ ހަމަޖެހުމެއް ލިބިގެންދެއެވެ.
ހަނދާންކުރަންޖެހޭ މުހިންމު ހަގީގަތަކީ އެއްވެސް ދަތިކަމަކީ ދާއިމީ އެއްޗެއް ނޫން ކަމެވެ. ކޮންމެ އުނދަގުލަކާއެކު ލުއިފަސޭހަކަން ވާކަމަށް ﷲ ވަނީ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި އެއް ފަހަރަކު ނޫން، ދެ ފަހަރަށް ވަޢުދުވެވޮޑިގެންފައެވެ. އެހެންކަމުން ހާލަތު ކިތަންމެ ގޯސްވި ނަމަވެސް، އުފާވެރިކަމުގެ ދުވަސްތައް ކުރިމަތީގައި އެބައޮތްކަން ޔަޤީންކުރަންވާނެއެވެ.
ހިތްދަތިވެ، މަގު އޮޅޭހެން ހީވާ ވަގުތުތަކުގައި، ﷲ އީ ތިބާގެ ކައިރީގައިވޮޑިގެންވާ އިލާހުކަން ހަނދާންކުރާށެވެ. ތިބާ ކުރާ ހިތާމަތަކާއި، ހިތުގައިވާ ބިރުވެރިކަމާއި، ސިއްރުން ކުރާ ދުޢާތައް އެކަލާނގެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ. އެއްވެސް ކަމެއް އެކަލާނގެއަށް އޮޅިފައެއް ނުވެއެވެ. ﷲ އަށް ވަކީލުކުރުމަކީ ތިބާގެ ކުރިމަތީގައިވާ ދަތިތައް ވަގުތުން ފިލައިދިއުން ނޫން ކަމުގައި ވިޔަސް، އެއީ ކެތްތެރިކަމާއި އުއްމީދާއެކު އެ ކަންކަމާ ކުރިމަތިލާނެ ބާރާއި ހިތްވަރު ލިބިދޭ ކަމެކެވެ.
މާތް ﷲ އަށް އޮންނަ އީމާންތެރިކަން ދުވަހަކުވެސް ދޫކޮށްނުލާށެވެ. އުފާވެރި ވަގުތުތަކުގައި އެކަލާނގެ ހަނދުމަކުރާ ފަދައިން، ދަތި އުނދަގޫ ވަގުތުތަކުގައި ވެސް އެ އީމާންތެރިކަމުގައި ވަރުގަދައަށް ހިފަހައްޓާށެވެ. ހުރިހާ ކަމެއް ނުތަނަވަސްވެފައިވާ ދަނޑިވަޅުގައި، ތިބާގެ ހިތަށް ސާބިތުކަން ގެނެސްދޭނެ ހަމައެކަނި އެއްޗަކީ އީމާންތެރިކަމެވެ. ތިބާ ތަހައްމަލުކުރާ ކޮންމެ ދަތިކަމަކާއި، އޮހޮރުވާ ކޮންމެ ކަރުނައަކާއި، އަދި އިޚްތިޔާރުކުރާ ކޮންމެ ކެތްތެރިކަމަކީ ﷲ ބައްލަވާވޮޑިގެންވާ، އަދި އެކަމަށް ހެޔޮ ޖަޒާ ދެއްވާނެ ކަންކަމެވެ.
ކެތްތެރިކަން އިސްކުރާށެވެ. ގިނަގިނައިން ދުޢާކުރާށެވެ. އަދި އެކަލާނގެ މަތިވެރި ރޭވުންތެރިކަމަށް ފުރިހަމައަށް އިތުބާރުކުރާށެވެ. ތިބާއަށް މިންވަރުކުރައްވާފައިވާ އެއްޗެއް ނަމަ، އެ އެއްޗެއް ތިބާއާ ހަމައަށް އަންނާނެއެވެ. އަދި ތިބާއަށް ލިބެން ނެތް އެއްޗަކީ، އެއީ ތިބާއަށް ލިބުނު ގެއްލުމެއް ނޫނެވެ. ތިބާގެ އީމާންތެރިކަމަކީ ތިބާގެ ރައްކާތެރިކަމެވެ، އަދި އެއީ ހަޤީގީ ހަމަޖެހުމާއި ބާއްޖަވެރިކަމަށް އޮތް މަގެވެ.
ނަބީބޭކަލުންގެ ސިޔަރަތުން މިފަދަ އެތައް މިސާލުތަކެއް ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ. އައްޔޫބުގެފާނުގެ ވާހަކައަށް ބަލާއިރު، އެކަލޭގެފާނު ވަނީ އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ބަލިމަޑުކަމާއި، މުދަލާއި އަހުލުވެރިން ގެއްލުމުގެ ހިތްދަތިކަން ތަހައްމަލު ކުރައްވާފައެވެ. ނަމަވެސް އެއްވެސް ޝަކުވާއެއް ނެތި ﷲ އަށް ކުރެއްވި އިތުބާރާއި ދެއްކެވި ކެތްތެރިކަމަކީ މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހުރި މަތިވެރި ނަމޫނާއެކެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ﷲ އެކަލޭގެފާނަށް ގެއްލިދިޔަ ހުރިހާ ނިޢުމަތްތަކެއްގެ ބަދަލު އެތައް ގުނައަކަށް އިތުރުކޮށް ދެއްވިއެވެ. މިއީ ކިތަންމެ ދިގު އިމްތިހާނަކަށް ފަހު ވެސް ﷲ ގެ ހަޟްރަތުން ލުއިފަސޭހަކަން ލިބޭނެކަމުގެ ހެއްކެކެވެ.
ޔޫސުފްގެފާނުގެ ޙަޔާތްޕުޅަކީ ވެސް ހަމަ މިފަދަ އަސަރުގަދަ މިސާލެކެވެ. އަމިއްލަ އަޚުންގެ ބޭވަފާތެރިކަމާއި، އާއިލާއާ ވަކިވާންޖެހުމާއި، ނުޙައްޤުން ޖަލަށްލެވުން ފަދަ އެތައް ހިތްދަތިކަމެއް އެކަލޭގެފާނު ތަހައްމަލު ކުރެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް ﷲ ގެ ރޭވުންތެރިކަމަށް ކުރެއްވި އިތުބާރު ކުޑަވެސް ގުޑައެއް ނުލައެވެ. އެންމެ ފަހުން އެކަލޭގެފާނަށް މަތިވެރި ދަރަޖައާއި ޢިއްޒަތް ދެއްވައި، އާއިލާއާ ބައްދަލުވުމުގެ އުފާ މިންވަރު ކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނަށް ކުރިމަތިވި ހުރިހާ ދަތިތަކަކީ މަތިވެރި މަންޒިލަކަށް މަގުފަހިވެގެންދިޔަ ސަބަބުތަކެވެ.
އީމާންތެރިކަމަކީ އިންސާނާއަށް ހިތާމައާއި، ބިރުވެރިކަން ނުވަތަ ޝައްކުތައް އިހުސާސް ނުވުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިންސާނީ ތަބީޢަތުގައި ހިމެނޭ ކަންކަމެވެ. އެންމެ މުހިންމީ އެފަދަ ހާލަތްތަކުގައި އަޅުގަނޑުމެން ކަންތައް ކުރާ ގޮތެވެ. މުއުމިނަކީ ކޮންމެ ހާލެއްގައި ވެސް ﷲ އަށް ރުޖޫޢަވެ، ދުޢާކޮށް، އެކަލާނގެއަށް ވަކީލުކުރާ މީހާ އެވެ. ބައެއް ފަހަރު ދުޢާ އިޖާބަވުން ލަސްވި ކަމުގައި ވިޔަސް، އެންމެ މުނާސަބު ވަގުތުގައި ﷲ އެކަމަށް މަގުދައްކަވާނެކަން ކަށަވަރެވެ. ބައެއް ފަހަރު އެދޭ ކަމަށްވުރެ މާ ހެޔޮ ގޮތްތައް ﷲ މިންވަރު ކުރައްވައެވެ.
އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ކޮންމެ ދުވަހެއްގައި ވެސް އީމާންތެރިކަން އާލާކުރުމަށްޓަކައި ކުދިކުދި ނަމަވެސް މުހިންމު ކަންތައްތަކެއް ކުރެވިދާނެއެވެ. ނަމާދުތަކަށް ފަރުވާތެރިވުމާއި، ޛިކުރުކުރުމާއި، ދަތި ވަގުތުގައި ކެތްތެރިވުމުގެ އިތުރުން ތަނަވަސްކަމުގެ ވަގުތުގައި ޝުކުރުވެރިވުމަކީ ހިތްތަކަށް ދިރުން ލިބޭނެ ކަންކަމެވެ. އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ކުރެވޭ އެންމެ ދުޢާއަކުން ވެސް ހިތަށް ބަޔާންކުރަން ނޭނގޭ ފަދަ ހަމަޖެހުމެއް ލިބިގެންދެއެވެ.
ހަނދާންކުރަންޖެހޭ މުހިންމު ހަގީގަތަކީ އެއްވެސް ދަތިކަމަކީ ދާއިމީ އެއްޗެއް ނޫން ކަމެވެ. ކޮންމެ އުނދަގުލަކާއެކު ލުއިފަސޭހަކަން ވާކަމަށް ﷲ ވަނީ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި އެއް ފަހަރަކު ނޫން، ދެ ފަހަރަށް ވަޢުދުވެވޮޑިގެންފައެވެ. އެހެންކަމުން ހާލަތު ކިތަންމެ ގޯސްވި ނަމަވެސް، އުފާވެރިކަމުގެ ދުވަސްތައް ކުރިމަތީގައި އެބައޮތްކަން ޔަޤީންކުރަންވާނެއެވެ.
ހިތްދަތިވެ، މަގު އޮޅޭހެން ހީވާ ވަގުތުތަކުގައި، ﷲ އީ ތިބާގެ ކައިރީގައިވޮޑިގެންވާ އިލާހުކަން ހަނދާންކުރާށެވެ. ތިބާ ކުރާ ހިތާމަތަކާއި، ހިތުގައިވާ ބިރުވެރިކަމާއި، ސިއްރުން ކުރާ ދުޢާތައް އެކަލާނގެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ. އެއްވެސް ކަމެއް އެކަލާނގެއަށް އޮޅިފައެއް ނުވެއެވެ. ﷲ އަށް ވަކީލުކުރުމަކީ ތިބާގެ ކުރިމަތީގައިވާ ދަތިތައް ވަގުތުން ފިލައިދިއުން ނޫން ކަމުގައި ވިޔަސް، އެއީ ކެތްތެރިކަމާއި އުއްމީދާއެކު އެ ކަންކަމާ ކުރިމަތިލާނެ ބާރާއި ހިތްވަރު ލިބިދޭ ކަމެކެވެ.
ކެތްތެރިކަން އިސްކުރާށެވެ. ގިނަގިނައިން ދުޢާކުރާށެވެ. އަދި އެކަލާނގެ މަތިވެރި ރޭވުންތެރިކަމަށް ފުރިހަމައަށް އިތުބާރުކުރާށެވެ. ތިބާއަށް މިންވަރުކުރައްވާފައިވާ އެއްޗެއް ނަމަ، އެ އެއްޗެއް ތިބާއާ ހަމައަށް އަންނާނެއެވެ. އަދި ތިބާއަށް ލިބެން ނެތް އެއްޗަކީ، އެއީ ތިބާއަށް ލިބުނު ގެއްލުމެއް ނޫނެވެ. ތިބާގެ އީމާންތެރިކަމަކީ ތިބާގެ ރައްކާތެރިކަމެވެ، އަދި އެއީ ހަޤީގީ ހަމަޖެހުމާއި ބާއްޖަވެރިކަމަށް އޮތް މަގެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު