ފަހަކަށް އައިސް ކްރޫޒް ޝިޕްތަކުން ދަތުރުކުރި ބައެއް މީހުންގެ ކިބައިން ހެންޓާވައިރަސްގެ އަލާމާތްތައް ފެނުމާ ގުޅިގެން، ސިއްހީ މާހިރުންގެ މެދުގައި ވަނީ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެއް އުފެދިފައެވެ. މިއީ އާންމުކޮށް މަދުން ނޫނީ ނުފެންނަ، ނަމަވެސް ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ފަދަ ނުރައްކާތެރި ވައިރަހެކެވެ. މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި މީދަލުގެ ޒަރީއާއިން ފެތުރޭ މި ވައިރަހުގެ ސަބަބުން ބަލިޖެހޭ މީހުންގެ ހާލަތު މަދު ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ގޯސްވެ، މަރުވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ކަމަށް ޑޮކްޓަރުން އިންޒާރު ދެއެވެ.
ހެންޓާވައިރަހަކީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި މީދަލާއި އެފަދަ ޖަނަވާރުންގެ ޒަރީއާއިން ފެތުރޭ ވައިރަސްތަކުގެ ގްރޫޕެކެވެ. އިންސާނުންގެ ގަޔަށް މި ވައިރަސް އަރަނީ މީދަލުގެ ކުޑަކަމުދާ ތަކެއްޗާއި، ކުޅާއި ނުވަތަ ނަޖިހުގައި އަތްލެވިގެންނެވެ. މީގެ އިތުރުން، ވައި ނުވަންނަ ބަންދު ތަންތަނުގައި ހުންނަ މީދަލުގެ ނަޖިހުގެ ޕާޓިކަލްސް ނޭވާލުމުގެ ތެރެއިން ހަށިގަނޑަށް ދިއުމަކީ ވެސް ބަލިޖެހޭ މައިގަނޑު ސަބަބެކެވެ. ކޮވިޑް-19 ނުވަތަ އިންފްލުއެންޒާއާ ހިލާފަށް، މި ވައިރަހަކީ ގައިން ގަޔަށް ފެތުރުން އާންމު ވައިރަހެއް ނޫނެވެ.
ކްރޫޒް ޝިޕްތަކުން ފެނުނު ކޭސްތަކާ ގުޅިގެން ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ކުރި ތަހުގީގުން އެނގޭ ގޮތުގައި، މި ވައިރަސް ޖެހިފައިވާ މީދާ ބޯޓުގެ މުދާ ރައްކާކުރާ ތަންތަނަށާއި، ކާބޯތަކެތި ބަހައްޓާ ގުދަންތަކަށާއި، ކުނި އުކާލާ ސަރަހައްދުތަކަށް ވަދެފައިވުން އެކަށީގެންވެއެވެ. ކްރޫޒް ޝިޕްތަކަކީ ގިނަ އަދަދެއްގެ ފަސިންޖަރުންނާއި ފަޅުވެރިން ބަންދު މާހައުލެއްގައި އުޅޭ ތަންތަނަށް ވުމުން، ބަލި ފެތުރުނު ސީދާ ތަން ދެނެގަތުމަކީ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. ނަމަވެސް، މިހާތަނަށް ބޯޓުތަކުން އިންސާނުންގެ ފަރާތުން އިންސާނުންނަށް ބަލި ފެތުރޭކަމުގެ ހެއްކެއް ފެނިފައެއް ނުވެއެވެ.
ބަލީގެ ކުރީކޮޅު ފެންނަ އަލާމާތްތައް އާންމު ރޯގާއާ އެއްގޮތްވުމުން، ބަލި ދެނެގަތުމަށް ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވެއެވެ. މައިގަނޑު އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހުން އައުން، ގައިގައި ރިއްސުން، ބޮލުގައި ރިއްސުން، ވަރުބަލިވުން އަދި ހޮޑުލެވުން ހިމެނެއެވެ. ނަމަވެސް ބަލި ބޮޑުވާ ހާލަތްތަކުގައި، ނޭވާލުމަށް ދަތިވެ ފުއްޕާމޭ ފެއިލްވާ ގޮތް ދިމާވެއެވެ. މިއަށް ކިޔަނީ 'ހެންޓާވައިރަސް ޕަލްމޮނަރީ ސިންޑްރޯމް' އެވެ. މި ހާލަތަށް ދިއުމުން މަދު ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ބަލިމީހާގެ ހާލަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ގޯސްވެގެންދެއެވެ.
މި ބައްޔަށް ވަކި ހާއްސަ ފަރުވާއެއް ނުވަތަ ވެކްސިނެއް އަދި ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެންކަމުން، ބަލިޖެހޭ މީހުންނަށް ދެވެނީ ހޮސްޕިޓަލުގައި ބާއްވައިގެން އޮކްސިޖަން ދިނުމާއި، ގާތުން މޮނިޓަރުކުރުން ފަދަ އެހީތެރިކަމުގެ ފަރުވާތަކެވެ. ބަލި ޖެހޭކަން އަވަހަށް ދެނެގަނެ ފަރުވާ ފެށުމަކީ ސަލާމަތްވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. މީގެ ކުރިން އެމެރިކާ، ދެކުނު އެމެރިކާ އަދި އޭޝިއާގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުން މި ބަލި ފެނިފައިވަނީ ދަނޑުވެރިކަން ކުރާ ތަންތަނާއި، ބާ ގުދަންތަކާއި، މީދާ ގިނަ ސަރަހައްދުތަކުންނެވެ.
ދުނިޔޭގެ ދަތުރުފަތުރު އަލުން އާންމު ހާލަތަށް ރުޖޫއަވަމުން ދާއިރު، ސިއްހީ އިދާރާތަކުން ދަނީ ކްރޫޒް ޝިޕް އޮޕަރޭޓަރުންނަށް ސާފުތާހިރުކަމާއި، ސޫފި ނައްތާލުމުގެ ނިޒާމުތައް ވަރުގަދަކުރުމަށް ބާރުއަޅަމުންނެވެ. ދަތުރުވެރިންނަށް ދޭ އިރުޝާދަކީ، ދަތުރަކަށްފަހު ރޯގާގެ ބޮޑެތި އަލާމާތްތަކެއް ފެނިއްޖެނަމަ، ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމެވެ. މި ބައްޔަކީ ނުރައްކާތެރި ބައްޔަކަށް ވީނަމަވެސް، ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާއެކު މީގެ ނުރައްކާ ކުޑަކުރެވިދާނެއެވެ.
ކްރޫޒް ޝިޕްތަކުން ފެނުނު ކޭސްތަކާ ގުޅިގެން ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ކުރި ތަހުގީގުން އެނގޭ ގޮތުގައި، މި ވައިރަސް ޖެހިފައިވާ މީދާ ބޯޓުގެ މުދާ ރައްކާކުރާ ތަންތަނަށާއި، ކާބޯތަކެތި ބަހައްޓާ ގުދަންތަކަށާއި، ކުނި އުކާލާ ސަރަހައްދުތަކަށް ވަދެފައިވުން އެކަށީގެންވެއެވެ. ކްރޫޒް ޝިޕްތަކަކީ ގިނަ އަދަދެއްގެ ފަސިންޖަރުންނާއި ފަޅުވެރިން ބަންދު މާހައުލެއްގައި އުޅޭ ތަންތަނަށް ވުމުން، ބަލި ފެތުރުނު ސީދާ ތަން ދެނެގަތުމަކީ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. ނަމަވެސް، މިހާތަނަށް ބޯޓުތަކުން އިންސާނުންގެ ފަރާތުން އިންސާނުންނަށް ބަލި ފެތުރޭކަމުގެ ހެއްކެއް ފެނިފައެއް ނުވެއެވެ.
ބަލީގެ ކުރީކޮޅު ފެންނަ އަލާމާތްތައް އާންމު ރޯގާއާ އެއްގޮތްވުމުން، ބަލި ދެނެގަތުމަށް ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވެއެވެ. މައިގަނޑު އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހުން އައުން، ގައިގައި ރިއްސުން، ބޮލުގައި ރިއްސުން، ވަރުބަލިވުން އަދި ހޮޑުލެވުން ހިމެނެއެވެ. ނަމަވެސް ބަލި ބޮޑުވާ ހާލަތްތަކުގައި، ނޭވާލުމަށް ދަތިވެ ފުއްޕާމޭ ފެއިލްވާ ގޮތް ދިމާވެއެވެ. މިއަށް ކިޔަނީ 'ހެންޓާވައިރަސް ޕަލްމޮނަރީ ސިންޑްރޯމް' އެވެ. މި ހާލަތަށް ދިއުމުން މަދު ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ބަލިމީހާގެ ހާލަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ގޯސްވެގެންދެއެވެ.
ދުނިޔޭގެ ދަތުރުފަތުރު އަލުން އާންމު ހާލަތަށް ރުޖޫއަވަމުން ދާއިރު، ސިއްހީ އިދާރާތަކުން ދަނީ ކްރޫޒް ޝިޕް އޮޕަރޭޓަރުންނަށް ސާފުތާހިރުކަމާއި، ސޫފި ނައްތާލުމުގެ ނިޒާމުތައް ވަރުގަދަކުރުމަށް ބާރުއަޅަމުންނެވެ. ދަތުރުވެރިންނަށް ދޭ އިރުޝާދަކީ، ދަތުރަކަށްފަހު ރޯގާގެ ބޮޑެތި އަލާމާތްތަކެއް ފެނިއްޖެނަމަ، ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމެވެ. މި ބައްޔަކީ ނުރައްކާތެރި ބައްޔަކަށް ވީނަމަވެސް، ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާއެކު މީގެ ނުރައްކާ ކުޑަކުރެވިދާނެއެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު