"ދަ ސީކްރެޓް ލައިވްސް އޮފް މޯމަން ވައިވްސް" ފަދަ މަޝްހޫރު ޝޯތަކުގައި މި ބަސް ބޭނުންކުރި ނަމަވެސް، މިއީ ހަގީގަތުގައި ވަރަށް ސީރިއަސް އަދި ބިރުވެރި ނަފްސާނީ ހާލަތެކެވެ.
ވިހަގަދަ ނުވަތަ "ޓޮކްސިކް" ގުޅުންތަކުން މީހުން ސަލާމަތްނުވެވި، އަލުން އެނބުރި ކުރީގެ ބައިވެރިޔާގެ ގާތަށް ދަނީ ކީއްވެގެންކަން ބަޔާންކޮށްދޭ އެތައް ސަބަބުތަކެއް ހުރެއެވެ. "ޓްރޯމާ ބޮންޑް" އަކީ މިފަދަ ގުޅުންތަކުން ވަކިވާން އެންމެ އުނދަގޫވާ އެއް ސަބަބެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ޓީވީ ޝޯތަކުން ފެންނަ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ؛ މިއީ އެއަށްވުރެ މާ ފުން، އޮޅުންބޮޅުން ބޮޑު ނަފްސާނީ މައްސަލައެކެވެ.
ނަފްސާނީ ބަލިތަކަށް ފަރުވާދޭ މާހިރުން ބަޔާންކުރާ ގޮތުގައި، "ޓްރޯމާ ބޮންޑް" އަކީ އަނިޔާވެރި ނުވަތަ ތިބާގެ އިހުސާސްތަކާ ކުޅޭ މީހަކާއެކު އުފެދޭ ވަރުގަދަ ނަފްސާނީ ގުޅުމެކެވެ. މިފަދަ ގުޅުމެއްގައި އެމީހަކީ ތިބާއަށް އަނިޔާދޭ މީހާ ކަމުގައި ވިޔަސް، ހިތްހަމަޖެހުމާއި އަމާންކަން ހޯދަން ތިބާއަށް ދެވޭނީވެސް ހަމަ އެމީހާގެ ގާތަށެވެ. މިއީ އިންސާނާގެ ސިކުނޑި އުފެދިފައިވާ ގޮތުން، އެންމެ ގާތް މީހާގެ ފަރާތުން ރައްކާތެރިކަން ހޯދަން މަސައްކަތްކުރާތީ ދިމާވާ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ހާލަތެކެވެ.
މިފަދަ ގުޅުންތައް ފެށިގެން އަންނަނީ ވަރަށް ފޯރިގަދަ އަދި ލޯބިވެތި ގޮތަކަށެވެ. ނަމަވެސް ވަގުތު ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް މިއީ ވަރުބަލިކުރުވާ، އޮޅުންބޮޅުން ބޮޑު އަދި ސަލާމަތްވާން އުނދަގޫ މަރުހަލާއަކަށް އެގުޅުން ބަދަލުވެއެވެ.
ޓްރޯމާ ބޮންޑެއްގެ ނިޝާންތަކަކީ ކޮބާ؟
01. އުފާވެރިކަމާއި ހިތާމައިގެ މެދުކެނޑުމެއްނެތް ބުރު (High Highs and Low Lows)
މިފަދަ ގުޅުމެއްގައި އަބަދު އަނިޔާއާއި މައްސަލަތަކެއް ނުހުންނާނެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ވަރަށް ލޯބިވެތި ވަގުތުތަކާއި، މަޢާފަށް އެދުމާއި، އަދި އާދަޔާ ހިލާފު ގާތްކަމެއް އިހުސާސްވާ ވަގުތުތައް އަންނާނެއެވެ. ގޯސްކަމެއް ހިނގުމުން ތިބާގެ ސިކުނޑި އެކަންކަން "ރެޑް ފްލެގް" ނުވަތަ ނުރައްކަލުގެ ނިޝާނެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަތުމުގެ ބަދަލުގައި، ކުރީގެ ރަނގަޅު ވަގުތުތައް ހަނދާންކޮށްދީ އެ ގުޅުމުގައި ހިފެހެއްޓުމަށް ބާރުއަޅާނެއެވެ.
02. ބައިވެރިޔާގެ ގޯސް އަމަލުތަކުގެ ކުށް އަމިއްލަ ބޮލުގައި އެޅުން
މިފަދަ ގުޅުމެއްގައި ލޯބި ލިބެނީ ބައިވެރިޔާ ބޭނުންވާ ވަކި ގޮތަކަށް އުޅުމުންނެވެ. ބައިވެރިޔާ ރުޅިގަދަވުމުން ނުވަތަ ގޯސްކޮށް ކަމެއް ކުރުމުން، އެއީ ތިބާގެ ސަބަބުން ދިމާވި ކަމެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވެން ފަށާނެއެވެ. "އަހަރެން އެވާހަކަ އެހެން ނުދެއްކި ނަމަ"، ނުވަތަ "އަހަރެން މާ ބޮޑަށް ޝައްކު ނުކުރި ނަމަ" މިފަދަ ވިސްނުންތަކުގެ ސަބަބުން، އަނިޔާ ބަރުދާސްތުކުރުމަކީ ލޯބި ހޯދަން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދެކެވެން ފަށައެވެ.
03. ގުޅުން ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި އެކަހެރިވުން
އެހެން މީހުންނާ ގުޅުން ކަނޑާލުމަކީ މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި ފެންނަ ބޮޑު ނިޝާނެކެވެ. ރަހުމަތްތެރިންނާއި އާއިލާގެ މީހުން އެ ގުޅުމާ މެދު ނުރުހުންވެދާނެތީ ނުވަތަ ހަގީގަތް ހާމަވެދާނެތީ އެމީހުންނާ ދުރުވާން ފަށާނެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު ބައިވެރިޔާ އަމިއްލައަށް ތިބާގެ ރަހުމަތްތެރިންނަކީ ނުބައި ބައެއް ކަމަށް ދައްކައި، ތިބާ އެކަނިވެރިކޮށްލައެވެ. މިގޮތަށް އެކަނިވެރިވުމުން، އެ ގުޅުމަކީ ކިހާ ނުރައްކާތެރި އެއްޗެއްކަން ދެނެގަންނަން އުނދަގޫވެއެވެ.
04. އެމީހަކާ ނުލައި ތިމާއަކީ ކާކުކަން ނޭނގުން
ޓްރޯމާ ބޮންޑެއްގައި ތިމާގެ އަމިއްލަ ވަންތަކަމާއި އަގު ވަނީ އެ ގުޅުމާ ގުޅި ލާމެހިފައެވެ. ދުޅަހެޔޮ ގުޅުމެއްގައި އަމިއްލަ ރަހުމަތްތެރިންނާއި، ހޮބީތަކާއި، އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމެއް އޮންނަންވާނެއެވެ. ނަމަވެސް މިފަދަ ގުޅުމެއްގައި، ބައިވެރިޔާގެ ފަރާތުން ކުޑަވެސް ދުރުމިނެއް އިހުސާސްވެއްޖެނަމަ (މިސާލަކަށް މެސެޖަކަށް ޖަވާބު ލަސްވުން)، ބޮޑު ބިރުވެރިކަމެއްގެ ތެރެއަށް ވެއްޓި، "އެމީހަކާ ނުލައި އަހަރެންގެ ދިރިއުޅުމަކީ ކޮބައިތޯ" ސުވާލު އުފެދެން ފަށައެވެ.
މިފަދަ ގުޅުމަކުން ސަލާމަތްވާނީ ކިހިނެއް؟
1. އެއީ ލޯބި ނޫންކަން ގަބޫލުކުރުން: މިއީ ލޯބި ނޫން ކަމާއި، މިއީ ހަމައެކަނި ނަފްސާނީ ގޮތުން ބަނދެވިފައިވާ ބަނދެވުމެއްކަން ގަބޫލުކުރުމަކީ ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅެވެ.
2. އިތުބާރު ކުރެވޭ މީހަކާ ވާހަކަދެއްކުން: މިފަދަ ގުޅުންތަކުގައި ސިއްރުތައް ގިނަވާނެއެވެ. ބޭރުގެ މީހެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމަކީ ހަގީގަތް ސާފުވުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެކެވެ.
3. ދިމާވާ ކަންތައްތައް ނޯޓުކުރުން: ބައިވެރިޔާގެ ފަރާތުން ލިބޭ އަނިޔާތަކާއި، ދިމާވާ ގޯސް ކަންތައްތައް ލިޔެފައި ބަހައްޓާށެވެ. އޭރުން ފަހުން އެ ގުޅުން ރީތިކޮށް ސިފަވާ ވަގުތުތަކުގައި، ހަގީގަތް ހަނދާންކުރަން ފަސޭހަވާނެއެވެ.
4. ވަކިވުމުގެ މަގުޗާޓެއް ތައްޔާރުކުރުން: އެއްފަހަރާ ހުރިހާ ކަމެއް ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ކުދިކުދި ފިޔަވަޅުތަކުން ދުރުވާން މަސައްކަތްކުރާށެވެ. މިސާލަކަށް ބައިވެރިޔާއާ ނުލައި ވަގުތު ހޭދަކުރާ މިންވަރު އިތުރުކުރުމެވެ.
މިއީ ވަރަށް އުނދަގޫ ދަތުރަކަށް ވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ. ތިބާގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވާ ހާލަތްތަކުގައި، ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭނެ ކަމެކެވެ. މި ލިޔުން ކިޔުމަކީވެސް މިނިވަންވުމަށް އެޅުނު ވަރަށް މުހިންމު ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅެވެ.
މި ލިޔުމަކީ ނަފްސާނީ މާހިރުންގެ ދިރާސާތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، "ޓްރޯމާ ބޮންޑް" (Trauma Bond) ނުވަތަ އަނިޔާވެރި ގުޅުމެއްގެ ސަބަބުން އުފެދޭ ނަފްސާނީ ބަނދެވުމާ ބެހޭގޮތުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ލިޔުމެކެވެ.
ނަފްސާނީ ބަލިތަކަށް ފަރުވާދޭ މާހިރުން ބަޔާންކުރާ ގޮތުގައި، "ޓްރޯމާ ބޮންޑް" އަކީ އަނިޔާވެރި ނުވަތަ ތިބާގެ އިހުސާސްތަކާ ކުޅޭ މީހަކާއެކު އުފެދޭ ވަރުގަދަ ނަފްސާނީ ގުޅުމެކެވެ. މިފަދަ ގުޅުމެއްގައި އެމީހަކީ ތިބާއަށް އަނިޔާދޭ މީހާ ކަމުގައި ވިޔަސް، ހިތްހަމަޖެހުމާއި އަމާންކަން ހޯދަން ތިބާއަށް ދެވޭނީވެސް ހަމަ އެމީހާގެ ގާތަށެވެ. މިއީ އިންސާނާގެ ސިކުނޑި އުފެދިފައިވާ ގޮތުން، އެންމެ ގާތް މީހާގެ ފަރާތުން ރައްކާތެރިކަން ހޯދަން މަސައްކަތްކުރާތީ ދިމާވާ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ހާލަތެކެވެ.
މިފަދަ ގުޅުންތައް ފެށިގެން އަންނަނީ ވަރަށް ފޯރިގަދަ އަދި ލޯބިވެތި ގޮތަކަށެވެ. ނަމަވެސް ވަގުތު ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް މިއީ ވަރުބަލިކުރުވާ، އޮޅުންބޮޅުން ބޮޑު އަދި ސަލާމަތްވާން އުނދަގޫ މަރުހަލާއަކަށް އެގުޅުން ބަދަލުވެއެވެ.
ޓްރޯމާ ބޮންޑެއްގެ ނިޝާންތަކަކީ ކޮބާ؟
01. އުފާވެރިކަމާއި ހިތާމައިގެ މެދުކެނޑުމެއްނެތް ބުރު (High Highs and Low Lows)
މިފަދަ ގުޅުމެއްގައި އަބަދު އަނިޔާއާއި މައްސަލަތަކެއް ނުހުންނާނެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ވަރަށް ލޯބިވެތި ވަގުތުތަކާއި، މަޢާފަށް އެދުމާއި، އަދި އާދަޔާ ހިލާފު ގާތްކަމެއް އިހުސާސްވާ ވަގުތުތައް އަންނާނެއެވެ. ގޯސްކަމެއް ހިނގުމުން ތިބާގެ ސިކުނޑި އެކަންކަން "ރެޑް ފްލެގް" ނުވަތަ ނުރައްކަލުގެ ނިޝާނެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަތުމުގެ ބަދަލުގައި، ކުރީގެ ރަނގަޅު ވަގުތުތައް ހަނދާންކޮށްދީ އެ ގުޅުމުގައި ހިފެހެއްޓުމަށް ބާރުއަޅާނެއެވެ.
02. ބައިވެރިޔާގެ ގޯސް އަމަލުތަކުގެ ކުށް އަމިއްލަ ބޮލުގައި އެޅުން
މިފަދަ ގުޅުމެއްގައި ލޯބި ލިބެނީ ބައިވެރިޔާ ބޭނުންވާ ވަކި ގޮތަކަށް އުޅުމުންނެވެ. ބައިވެރިޔާ ރުޅިގަދަވުމުން ނުވަތަ ގޯސްކޮށް ކަމެއް ކުރުމުން، އެއީ ތިބާގެ ސަބަބުން ދިމާވި ކަމެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވެން ފަށާނެއެވެ. "އަހަރެން އެވާހަކަ އެހެން ނުދެއްކި ނަމަ"، ނުވަތަ "އަހަރެން މާ ބޮޑަށް ޝައްކު ނުކުރި ނަމަ" މިފަދަ ވިސްނުންތަކުގެ ސަބަބުން، އަނިޔާ ބަރުދާސްތުކުރުމަކީ ލޯބި ހޯދަން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދެކެވެން ފަށައެވެ.
03. ގުޅުން ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި އެކަހެރިވުން
އެހެން މީހުންނާ ގުޅުން ކަނޑާލުމަކީ މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި ފެންނަ ބޮޑު ނިޝާނެކެވެ. ރަހުމަތްތެރިންނާއި އާއިލާގެ މީހުން އެ ގުޅުމާ މެދު ނުރުހުންވެދާނެތީ ނުވަތަ ހަގީގަތް ހާމަވެދާނެތީ އެމީހުންނާ ދުރުވާން ފަށާނެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު ބައިވެރިޔާ އަމިއްލައަށް ތިބާގެ ރަހުމަތްތެރިންނަކީ ނުބައި ބައެއް ކަމަށް ދައްކައި، ތިބާ އެކަނިވެރިކޮށްލައެވެ. މިގޮތަށް އެކަނިވެރިވުމުން، އެ ގުޅުމަކީ ކިހާ ނުރައްކާތެރި އެއްޗެއްކަން ދެނެގަންނަން އުނދަގޫވެއެވެ.
04. އެމީހަކާ ނުލައި ތިމާއަކީ ކާކުކަން ނޭނގުން
ޓްރޯމާ ބޮންޑެއްގައި ތިމާގެ އަމިއްލަ ވަންތަކަމާއި އަގު ވަނީ އެ ގުޅުމާ ގުޅި ލާމެހިފައެވެ. ދުޅަހެޔޮ ގުޅުމެއްގައި އަމިއްލަ ރަހުމަތްތެރިންނާއި، ހޮބީތަކާއި، އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމެއް އޮންނަންވާނެއެވެ. ނަމަވެސް މިފަދަ ގުޅުމެއްގައި، ބައިވެރިޔާގެ ފަރާތުން ކުޑަވެސް ދުރުމިނެއް އިހުސާސްވެއްޖެނަމަ (މިސާލަކަށް މެސެޖަކަށް ޖަވާބު ލަސްވުން)، ބޮޑު ބިރުވެރިކަމެއްގެ ތެރެއަށް ވެއްޓި، "އެމީހަކާ ނުލައި އަހަރެންގެ ދިރިއުޅުމަކީ ކޮބައިތޯ" ސުވާލު އުފެދެން ފަށައެވެ.
މިފަދަ ގުޅުމަކުން ސަލާމަތްވާނީ ކިހިނެއް؟
1. އެއީ ލޯބި ނޫންކަން ގަބޫލުކުރުން: މިއީ ލޯބި ނޫން ކަމާއި، މިއީ ހަމައެކަނި ނަފްސާނީ ގޮތުން ބަނދެވިފައިވާ ބަނދެވުމެއްކަން ގަބޫލުކުރުމަކީ ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅެވެ.
2. އިތުބާރު ކުރެވޭ މީހަކާ ވާހަކަދެއްކުން: މިފަދަ ގުޅުންތަކުގައި ސިއްރުތައް ގިނަވާނެއެވެ. ބޭރުގެ މީހެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމަކީ ހަގީގަތް ސާފުވުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެކެވެ.
3. ދިމާވާ ކަންތައްތައް ނޯޓުކުރުން: ބައިވެރިޔާގެ ފަރާތުން ލިބޭ އަނިޔާތަކާއި، ދިމާވާ ގޯސް ކަންތައްތައް ލިޔެފައި ބަހައްޓާށެވެ. އޭރުން ފަހުން އެ ގުޅުން ރީތިކޮށް ސިފަވާ ވަގުތުތަކުގައި، ހަގީގަތް ހަނދާންކުރަން ފަސޭހަވާނެއެވެ.
4. ވަކިވުމުގެ މަގުޗާޓެއް ތައްޔާރުކުރުން: އެއްފަހަރާ ހުރިހާ ކަމެއް ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ކުދިކުދި ފިޔަވަޅުތަކުން ދުރުވާން މަސައްކަތްކުރާށެވެ. މިސާލަކަށް ބައިވެރިޔާއާ ނުލައި ވަގުތު ހޭދަކުރާ މިންވަރު އިތުރުކުރުމެވެ.
މި ލިޔުމަކީ ނަފްސާނީ މާހިރުންގެ ދިރާސާތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، "ޓްރޯމާ ބޮންޑް" (Trauma Bond) ނުވަތަ އަނިޔާވެރި ގުޅުމެއްގެ ސަބަބުން އުފެދޭ ނަފްސާނީ ބަނދެވުމާ ބެހޭގޮތުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ލިޔުމެކެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު