އިސްލާމްދީނުގެ ކުރީކޮޅަކީ މުސްލިމުންނަށް ނުހަނު ދަތި އަދި އިމްތިޙާނުން ފުރިގެންވި ދުވަސްވަރެކެވެ. މައްކާގައި މުޙައްމަދުއް ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އިސްލާމްދީނުގެ ރިސާލަތު ފެތުރުއްވުމަށް ކުރެއްވި މަސައްކަތްޕުޅާ އެކު، ޤުރައިޝުންގެ ފަރާތުން ކުރިމަތިވި ޢަދާވާތްތެރިކަން ވަރަށް އަވަހަށް ބޮޑުވެގެން ދިޔައެވެ. މި ނުރައްކާތެރި ދަނޑިވަޅުގައި، ރަސޫލާގެ އަރިހުގައި ވަރުގަދަ އައްޑަނައެއް ފަދައިން ސާބިތުވެ ހުންނެވި އެއް ބޭފުޅަކީ އެކަލޭގެފާނުގެ ބޮޑުބޭބެ އަބޫ ޠާލިބް ބިން ޢަބްދުލް މުއްޠަލިބެވެ.
އަބޫ ޠާލިބްގެފާނަކީ ބަނޫ ހާޝިމް ދަރިކޮޅުގެ ވެރިޔާގެ އިތުރުން މުޅި ޤުރައިޝް ވަންހައިގެ ތެރޭގައި ވެސް އިޙްތިރާމާއި ޤަދަރު ލިބިގެންވީ ލީޑަރެކެވެ. ރަސޫލާގެ ކާފަ ޢަބްދުލްމުއްޠަލިބް އަވަހާރަވުމުން، ޒުވާން މުޙައްމަދު ތަރުބިއްޔަތު ކުރެއްވުމުގެ ބުރަ ޒިންމާ ނަންގަވައި، އަމިއްލަ ދަރިއެއް ފަދައިން ލޯތްބާއި އަޅާލުން ދެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ މުޅި އުމުރު ދުވަހު މުޙައްމަދުގެފާނަށް މަގުދައްކަވައި، ދިފާޢު ކޮށްދެއްވުމުގައި އަބޫ ޠާލިބު ސާބިތުވެ ހުންނެވިއެވެ.
ކީރިތި ރަސޫލާ، ނަބީކަން އިޢުލާން ކުރެއްވުމާއެކު ޤުރައިޝުންގެ ވެރިންގެ ނުރުހުން އަމާޒުވިއެވެ. އެބައިމީހުން އަބޫ ޠާލިބަށް ތަކުރާރުކޮށް ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިކޮށް، މުޙައްމަދުގެފާނަށް ދެއްވާ ހިމާޔަތް ހުއްޓާލުމަށް އެދެމުން ދިޔައެވެ. އަދި އެކަން ނުކޮށްފިނަމަ ސިޔާސީ ގޮތުންނާއި އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ވެސް ދިނެވެ. ނަމަވެސް އަބޫ ޠާލިބުގެފާނުގެ ވަފާތެރިކަން ގުޑައެއް ނުލިއެވެ. އެމަނިކުފާނު ދެއްވި މަޝްހޫރު ޖަވާބަކީ ތާރީޚުގައި ރަނުގެ އަކުރުން ފަވާލެވިފައިވާ ބަސްތަކެކެވެ. އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ، އެއް އަތްޕުޅަށް އިރު އަދި އަނެއް އަތްޕުޅަށް ހަނދު ލައިދިން ކަމުގައި ވިޔަސް، މުޙައްމަދުގެފާނު ހިމާޔަތް ކުރުން ދުވަހަކުވެސް ދޫނުކުރައްވާނެ ކަމަށެވެ.
އަބޫ ޠާލިބުގެފާނުގެ ނުފޫޒާއި ޝަޚްޞިއްޔަތުގެ ސަބަބުން، ޤުރައިޝުންނަށް ރަސޫލާއަށް ސީދާ ޖިސްމާނީ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ދިނުމަށް ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވިއެވެ. މިއީ އިސްލާމްދީން މައްކާގައި ފެތުރިގެން ދިއުމަށް ލިބުނު ބޮޑު ފުރުޞަތެކެވެ. ބަނޫ ހާޝިމް ދަރިކޮޅާ ދެކޮޅަށް ޤުރައިޝުން އިޢުލާންކުރި ހަރުކަށި އިޤްތިޞާދީ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތެރޭގައި ވެސް، އަބޫ ޠާލިބުގެފާނު ވަނީ ރަސޫލާއާއި މުސްލިމުންނާއެކު ބަނޑުހައިހޫނުކަމާއި ދަތިކަން ތަހައްމަލު ކުރައްވާފައެވެ. ދުޝްމަނުންނަށް މުޙައްމަދުގެފާނު ހަވާލުކުރެއްވުމަށް ވުރެ، އެމަނިކުފާނު އިޚްތިޔާރު ކުރެއްވީ އާއިލާއާއެކު އުނދަގޫ ޙާލުގައި ދިރިއުޅުއްވުމެވެ.
ނަބީކަމުގެ ދިހަވަނަ އަހަރު އަބޫ ޠާލިބުގެފާނު އަވަހާރަވުމަކީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވި ފުން ހިތާމައެކެވެ. އެކަލޭގެފާނަށް ލިބެމުންދިޔަ އެންމެ ވަރުގަދަ ހިމާޔަތް މެދުކެނޑިގެން ދިޔަ އެ އަހަރު، އިސްލާމީ ތާރީޚުގައި މަޝްހޫރުވެފައިވަނީ "ޢާމުލް ޙުޒްނީ" ނުވަތަ ހިތާމައިގެ އަހަރުގެ ނަމުންނެވެ. ބޮޑުބޭބެގެ ވަކިވުމާއެކު މައްކާގެ މުޝްރިކުންގެ އުނދަގޫތައް ކުރިއަށްވުރެ އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ.
އަބޫ ޠާލިބުގެފާނުގެ ޙަޔާތްޕުޅަކީ ހިތްވަރާއި، އާއިލީ ވަފާތެރިކަމާއި، ޒިންމާދާރުކަމުގެ ނަމޫނާއެކެވެ. ދީނީ ގޮތުންނާއި ދުނިޔަވީ ގޮތުން އައި އެންމެހައި ގޮންޖެހުންތަކުގެ ކުރިމަތީގައި، އެމަނިކުފާނު ޤަބޫލުކުރެއްވި ޙައްޤު ގޮތުގައި ސާބިތުވެ ހުންނެވިއެވެ. މިއަދުވެސް އަބޫ ޠާލިބުގެފާނުގެ ވާހަކައަކީ، ވަފާތެރިކަމާއި ރަނގަޅު ކަންކަމަށް ތެދުވުމަކީ ތާރީޚުގެ މިޞްރާބު ބަދަލުކޮށްލެވޭނެ ވަރުގަދަ ބާރެއްކަން ހަނދާންކޮށްދޭ ދިރިހުރި މިސާލެކެވެ.
ކީރިތި ރަސޫލާ، ނަބީކަން އިޢުލާން ކުރެއްވުމާއެކު ޤުރައިޝުންގެ ވެރިންގެ ނުރުހުން އަމާޒުވިއެވެ. އެބައިމީހުން އަބޫ ޠާލިބަށް ތަކުރާރުކޮށް ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިކޮށް، މުޙައްމަދުގެފާނަށް ދެއްވާ ހިމާޔަތް ހުއްޓާލުމަށް އެދެމުން ދިޔައެވެ. އަދި އެކަން ނުކޮށްފިނަމަ ސިޔާސީ ގޮތުންނާއި އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ވެސް ދިނެވެ. ނަމަވެސް އަބޫ ޠާލިބުގެފާނުގެ ވަފާތެރިކަން ގުޑައެއް ނުލިއެވެ. އެމަނިކުފާނު ދެއްވި މަޝްހޫރު ޖަވާބަކީ ތާރީޚުގައި ރަނުގެ އަކުރުން ފަވާލެވިފައިވާ ބަސްތަކެކެވެ. އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ، އެއް އަތްޕުޅަށް އިރު އަދި އަނެއް އަތްޕުޅަށް ހަނދު ލައިދިން ކަމުގައި ވިޔަސް، މުޙައްމަދުގެފާނު ހިމާޔަތް ކުރުން ދުވަހަކުވެސް ދޫނުކުރައްވާނެ ކަމަށެވެ.
އަބޫ ޠާލިބުގެފާނުގެ ނުފޫޒާއި ޝަޚްޞިއްޔަތުގެ ސަބަބުން، ޤުރައިޝުންނަށް ރަސޫލާއަށް ސީދާ ޖިސްމާނީ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ދިނުމަށް ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވިއެވެ. މިއީ އިސްލާމްދީން މައްކާގައި ފެތުރިގެން ދިއުމަށް ލިބުނު ބޮޑު ފުރުޞަތެކެވެ. ބަނޫ ހާޝިމް ދަރިކޮޅާ ދެކޮޅަށް ޤުރައިޝުން އިޢުލާންކުރި ހަރުކަށި އިޤްތިޞާދީ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތެރޭގައި ވެސް، އަބޫ ޠާލިބުގެފާނު ވަނީ ރަސޫލާއާއި މުސްލިމުންނާއެކު ބަނޑުހައިހޫނުކަމާއި ދަތިކަން ތަހައްމަލު ކުރައްވާފައެވެ. ދުޝްމަނުންނަށް މުޙައްމަދުގެފާނު ހަވާލުކުރެއްވުމަށް ވުރެ، އެމަނިކުފާނު އިޚްތިޔާރު ކުރެއްވީ އާއިލާއާއެކު އުނދަގޫ ޙާލުގައި ދިރިއުޅުއްވުމެވެ.
އަބޫ ޠާލިބުގެފާނުގެ ޙަޔާތްޕުޅަކީ ހިތްވަރާއި، އާއިލީ ވަފާތެރިކަމާއި، ޒިންމާދާރުކަމުގެ ނަމޫނާއެކެވެ. ދީނީ ގޮތުންނާއި ދުނިޔަވީ ގޮތުން އައި އެންމެހައި ގޮންޖެހުންތަކުގެ ކުރިމަތީގައި، އެމަނިކުފާނު ޤަބޫލުކުރެއްވި ޙައްޤު ގޮތުގައި ސާބިތުވެ ހުންނެވިއެވެ. މިއަދުވެސް އަބޫ ޠާލިބުގެފާނުގެ ވާހަކައަކީ، ވަފާތެރިކަމާއި ރަނގަޅު ކަންކަމަށް ތެދުވުމަކީ ތާރީޚުގެ މިޞްރާބު ބަދަލުކޮށްލެވޭނެ ވަރުގަދަ ބާރެއްކަން ހަނދާންކޮށްދޭ ދިރިހުރި މިސާލެކެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު