މުޅި ދުނިޔެ އިގްތިސާދީ ގޮތުން ނާޒުކު ފައްތަރެއްގައި އޮތްއިރު، ރާއްޖޭގެ މާލީ ހާލަތު އޮތީ ނޭވާހޮޅިއަށް އެޅިފައެވެ. އީރާނާ ދެކޮޅަށް އިޒްރޭލާއި އެމެރިކާއިން މިދިޔަ މަހުގެ 28 ވަނަ ދުވަހު ފެށި ހަނގުރާމައާ ގުޅިގެން މެދުއިރުމަތީގައި އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަމުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ސަޕްލައި ޗެއިންއަށް ވަނީ ބޮޑެތި ބުރޫތަކެއް އަރާފައެވެ. ތެލާއި ކާބޯތަކެތީގެ އަގު އިންތިހާއަށް އުފުލެމުންދާތީ، ދުނިޔޭގެ ގިނަ ގައުމުތަކުން ދަނީ ހަރަދު ކުޑަކުރުމުގެ ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަމުންނެވެ. ނަމަވެސް، ރާއްޖެއިން ފެންނަނީ މުޅިން ތަފާތު މަންޒަރެކެވެ.
ދުނިޔޭގެ ގައުމުތަކުގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް
މި ސަރަހައްދުގެ ގައުމުތަކުގެ ތެރެއިން މެލޭޝިއާ އަދި ތައިލެންޑް ފަދަ އިގްތިސާދީ ގޮތުން ކުރިއަރާފައިވާ ގައުމުތަކުން ވަނީ ބަޖެޓް ޑެފިސިޓް ކުޑަކުރުމަށާއި ތެލުގެ އަގަށް އަތުވެދާނެ ބަދަލަކަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ގޮތުން ހާއްސަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އިއުލާނުކޮށްފައެވެ. ބަންގްލަދޭޝްއިން ވަނީ ކަރަންޓާއި ތެޔޮ އިގްތިސާދު ކުރުމުގެ ގޮތުން ހުރިހާ ޔުނިވަރސިޓީތަކެއް ބަންދުކޮށް، އީދު ބަންދު އަވަސްކޮށްފައެވެ. މިޔަންމާގައި ތެޔޮ ދޫކުރުމަށް "އޮޑް-އީވަން" ނިޒާމެއް ތައާރަފުކޮށްފައިވާއިރު، ފިލިޕީންސްގައި ސިވިލް ސާވަންޓުން ހަފުތާއަކު ހަތަރު ދުވަހު މަސައްކަތްކުރާ ގޮތަށް ވަނީ ހަމަޖައްސާފައެވެ.
ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެޔޮ ފީފާއެއްގެ އަގު 100 ޑޮލަރަށްވުރެ މައްޗަށް ގޮސްފައިވާއިރު، ބްރެންޓް ކުރޫޑްގެ އަގު ވަނީ 116 ޑޮލަރަށް އުފުލިފައެވެ. ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ 20 އިންސައްތަ ދަތުރުކުރާ 'ސްޓްރެއިޓް އޮފް ހޯރްމޫޒް' ބަންދުވެދާނެކަމުގެ ބިރު އޮތުމުން، ބަހްރޭންގެ ބެޕްކޯ އަދި ގަތަރު އެނާޖީ ފަދަ ކުންފުނިތަކުން ވަނީ "ފޯސް މަޖޫރާ" އިއުލާންކޮށްފައެވެ.
ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ ހާލަތާއި ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތު
ރާއްޖޭގެ ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު މޫސާ ޒަމީރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ދައުލަތުގެ ރިޒާވް ހުސްނުވެ ބެހެއްޓުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށާއި، އިތުރު 100 މިލިއަން ޑޮލަރު ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، އަންނަ މަހު ދައްކަންޖެހޭ 500 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ސުކޫކަކީ ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. އިގްތިސާދީ މާހިރުން އިންޒާރު ދެނީ ތެލުގެ އަގު އުފުލުމާއި ފަތުރުވެރިން އަންނަ މިންވަރު ދަށްވުމުގެ ސަބަބުން ރާއްޖެއަށް ކުރާނެ އަސަރު ބޮޑުވާނެ ކަމަށެވެ.
މިފަދަ ނާޒުކު ދަނޑިވަޅެއްގައި އެހެން ގައުމުތަކުން އީދު ފަދަ މުނާސަބަތުތަކުގެ ހަރަދުތައް ކަނޑާލަމުންދާއިރު، ރާއްޖޭގެ ސަރުކާރުން ވަނީ އެމްއެންޑީއެފާއި ދައުލަތުގެ ކުންފުނިތައް ބައިވެރިކޮށްގެން ކުލަގަދަ އީދު ހަރަކާތްތަކެއް ބޭއްވުމަށް ނިންމާފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ކައުންސިލް އިންތިހާބުގެ ކެމްޕޭން ފޯރިއާއި، ސަރުކާރު ކުންފުނިތަކަށް މުވައްޒަފުން އިތުރުކުރުމާއި، ސައިކަލް ބުރުތައް ބޭއްވުން ފަދަ އިސްރާފު ބޮޑު ކަންކަން ދަނީ ހިނގަމުންނެވެ.
ރާއްޖޭގައި ތެލާއި ގޭހުގެ ހާލަތު
އެސްޓީއޯއިން ބުނާ ގޮތުގައި ރާއްޖެއަށް ތެޔޮ ލިބުމުގައި މިވަގުތު ދަތިކަމެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް، ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގެ އަގުތަކާ ގުޅިގެން ރާއްޖޭގައި ތެލުގެ އަގު ވަނީ އިންތިހާއަށް ބޮޑުކޮށްފައެވެ. ގޭހުގެ ޑިމާންޑް އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން މޯލްޑިވް ގޭހުން މިހާރު ގޭސް ވިއްކަމުން ދަނީ ލިމިޓްކޮށްގެންނެވެ. އެގޮތުން 10 ކިލޯގެ ފުޅީގެ ބަދަލުގައި ދޫކުރަނީ 5 ކިލޯގެ ފުޅިއެވެ.
ނިންމުން
މުޅި ދުނިޔެ ތެލާއި ހަކަތައަށް ޖެހިދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ލިބެމުންދާއިރު، ތެޔޮ ރައްކާކުރުމުގެ ބޮޑު ކެޕޭސިޓީއެއް ނެތް ރާއްޖެއިން ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމުގެ ބަދަލުގައި، ސިޔާސީ ފޯރިއާއި އީދު ކުޅިވަރުތަކަށް ބޮޑެތި ހަރަދުތަކެއް ކުރުމަކީ މާލީ ރިޒާވަށް އޮތް ބޮޑު ބިރެކެވެ.
މި ނާޒުކު ވަގުތުގައި އިގްތިސާދީ ވިސްނުމަކަށްވުރެ ބޮޑަށް ސިޔާސީ މަންފާއަށް އިސްކަންދިނުމުގެ ނަތީޖާ ހިތިވެދާނެ ކަމަށް އިޤްތިޞާދީ މާހިރުން ލަފާކުރެއެވެ.
މި ސަރަހައްދުގެ ގައުމުތަކުގެ ތެރެއިން މެލޭޝިއާ އަދި ތައިލެންޑް ފަދަ އިގްތިސާދީ ގޮތުން ކުރިއަރާފައިވާ ގައުމުތަކުން ވަނީ ބަޖެޓް ޑެފިސިޓް ކުޑަކުރުމަށާއި ތެލުގެ އަގަށް އަތުވެދާނެ ބަދަލަކަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ގޮތުން ހާއްސަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އިއުލާނުކޮށްފައެވެ. ބަންގްލަދޭޝްއިން ވަނީ ކަރަންޓާއި ތެޔޮ އިގްތިސާދު ކުރުމުގެ ގޮތުން ހުރިހާ ޔުނިވަރސިޓީތަކެއް ބަންދުކޮށް، އީދު ބަންދު އަވަސްކޮށްފައެވެ. މިޔަންމާގައި ތެޔޮ ދޫކުރުމަށް "އޮޑް-އީވަން" ނިޒާމެއް ތައާރަފުކޮށްފައިވާއިރު، ފިލިޕީންސްގައި ސިވިލް ސާވަންޓުން ހަފުތާއަކު ހަތަރު ދުވަހު މަސައްކަތްކުރާ ގޮތަށް ވަނީ ހަމަޖައްސާފައެވެ.
ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެޔޮ ފީފާއެއްގެ އަގު 100 ޑޮލަރަށްވުރެ މައްޗަށް ގޮސްފައިވާއިރު، ބްރެންޓް ކުރޫޑްގެ އަގު ވަނީ 116 ޑޮލަރަށް އުފުލިފައެވެ. ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ 20 އިންސައްތަ ދަތުރުކުރާ 'ސްޓްރެއިޓް އޮފް ހޯރްމޫޒް' ބަންދުވެދާނެކަމުގެ ބިރު އޮތުމުން، ބަހްރޭންގެ ބެޕްކޯ އަދި ގަތަރު އެނާޖީ ފަދަ ކުންފުނިތަކުން ވަނީ "ފޯސް މަޖޫރާ" އިއުލާންކޮށްފައެވެ.
ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ ހާލަތާއި ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތު
ރާއްޖޭގެ ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު މޫސާ ޒަމީރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ދައުލަތުގެ ރިޒާވް ހުސްނުވެ ބެހެއްޓުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށާއި، އިތުރު 100 މިލިއަން ޑޮލަރު ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، އަންނަ މަހު ދައްކަންޖެހޭ 500 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ސުކޫކަކީ ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. އިގްތިސާދީ މާހިރުން އިންޒާރު ދެނީ ތެލުގެ އަގު އުފުލުމާއި ފަތުރުވެރިން އަންނަ މިންވަރު ދަށްވުމުގެ ސަބަބުން ރާއްޖެއަށް ކުރާނެ އަސަރު ބޮޑުވާނެ ކަމަށެވެ.
މިފަދަ ނާޒުކު ދަނޑިވަޅެއްގައި އެހެން ގައުމުތަކުން އީދު ފަދަ މުނާސަބަތުތަކުގެ ހަރަދުތައް ކަނޑާލަމުންދާއިރު، ރާއްޖޭގެ ސަރުކާރުން ވަނީ އެމްއެންޑީއެފާއި ދައުލަތުގެ ކުންފުނިތައް ބައިވެރިކޮށްގެން ކުލަގަދަ އީދު ހަރަކާތްތަކެއް ބޭއްވުމަށް ނިންމާފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ކައުންސިލް އިންތިހާބުގެ ކެމްޕޭން ފޯރިއާއި، ސަރުކާރު ކުންފުނިތަކަށް މުވައްޒަފުން އިތުރުކުރުމާއި، ސައިކަލް ބުރުތައް ބޭއްވުން ފަދަ އިސްރާފު ބޮޑު ކަންކަން ދަނީ ހިނގަމުންނެވެ.
ރާއްޖޭގައި ތެލާއި ގޭހުގެ ހާލަތު
އެސްޓީއޯއިން ބުނާ ގޮތުގައި ރާއްޖެއަށް ތެޔޮ ލިބުމުގައި މިވަގުތު ދަތިކަމެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް، ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގެ އަގުތަކާ ގުޅިގެން ރާއްޖޭގައި ތެލުގެ އަގު ވަނީ އިންތިހާއަށް ބޮޑުކޮށްފައެވެ. ގޭހުގެ ޑިމާންޑް އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން މޯލްޑިވް ގޭހުން މިހާރު ގޭސް ވިއްކަމުން ދަނީ ލިމިޓްކޮށްގެންނެވެ. އެގޮތުން 10 ކިލޯގެ ފުޅީގެ ބަދަލުގައި ދޫކުރަނީ 5 ކިލޯގެ ފުޅިއެވެ.
ނިންމުން
މި ނާޒުކު ވަގުތުގައި އިގްތިސާދީ ވިސްނުމަކަށްވުރެ ބޮޑަށް ސިޔާސީ މަންފާއަށް އިސްކަންދިނުމުގެ ނަތީޖާ ހިތިވެދާނެ ކަމަށް އިޤްތިޞާދީ މާހިރުން ލަފާކުރެއެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު