އިންސާނާގެ ޙަޔާތަކީ ﷲ ތަޢާލާ އެމީހަކަށް ދެއްވާފައިވާ އެންމެ އަގުުބޮޑު އެއް ހަދިޔާއެވެ. ކޮންމެ އިންސާނަކީވެސް އަމިއްލަ ކަރާމާތާއި، ދިރިއުޅުމުގެ މަތިވެރި މަޤްޞަދެއް އޮވެގެން އުފައްދަވާފައިވާ މީހެކެވެ. މި މަތިވެރި ޢަޤީދާގެ ސަބަބުން، އިސްލާމްދީން ބާރުއަޅަނީ އިންސާނީ ފުރާނަ ހިމާޔަތް ކުރުމަށެވެ. އަދި ގަސްތުގައި އަމިއްލަ ނަފްސަށް ގެއްލުންދޭ ކޮންމެ ކަމަކީ ދީނީ ގޮތުން ނުހަނު ބޮޑަށް މަނާކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، އިސްލާމީ އުނގަންނައިދިނުންތަކުގައި އަބަދުވެސް އިސްކަންދެނީ ނަފްސާނީ ގޮތުންނާއި ޖިސްމާނީ ގޮތުން ދަތިތައް ތަޙައްމަލުކުރާ މީހުންނަށް އޯގާތެރިކަމާއި އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށެވެ.
އަޅުގަނޑުމެންގެ ފުރާނައަކީ ﷲ ތަޢާލާ އަޅަމެންނާ ހަވާލުކުރައްވާފައިވާ އަމާނާތެކެވެ. އިންސާނުންނަކީ އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ އަސްލު މިލްކުވެރިންނެއް ނޫނެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ ފެށުމާއި ނިމުން އޮތީ ހަމައެކަނި ޚާލިޤުވަންތަ ﷲ ތަޢާލާގެ އިޚްތިޔާރުގައެވެ. އެހެންކަމުން، ގަސްތުގައި އަމިއްލަ ދިރިއުޅުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމަކީ އިސްލާމްދީނުގައި ވަރަށް ހަރުކަށިކޮށް މަނާކުރައްވާފައިވާ ބޮޑު ފާފައެކެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ﷲ ތަޢާލާ ވަނީ މިކަމަށް ވަރަށް ސާފުކޮށް އިންޒާރު ދެއްވާފައެވެ. "އަދި އަމިއްލައަށް މަރުނުވާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން الله ތިޔަބައިމީހުންނަށް ރަޙްމަތްތެރިވެވޮޑިގެންވެއެވެ" (ސޫރަތުއް ނިސާ: 29). މި އާޔަތުން ދޭހަވަނީ އަމިއްލައަށް މަރުވުމުގެ ނުރައްކާތެރިކަމުގެ އިތުރުން، އެންމެހާ މުއުމިނުންނަށް ﷲ ތަޢާލާގެ ރަޙްމަތްފުޅު އަބަދުވެސް ތަނަވަސްވެގެންވާ ކަމެވެ.
އިންސާނާގެ ޙަޔާތަކީ އިމްތިޙާނެކެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ މަގުގައި ހިތާމައާއި، ބަލިމަޑުކަމާއި، މާލީ ދަތިތަކާއި، ނަފްސާނީ ވޭންތައް ކުރިމަތިވުމަކީ ދުނިޔަވީ ޙަޔާތުގެ ތަބީޢަތެވެ. އިސްލާމްދީން ބާރުއަޅަނީ މިފަދަ ދަތި ވަގުތުތަކުގައި "ޞަބްރު" ނުވަތަ ކެތްތެރިކަން އިސްކުރުމަށެވެ. ޞަބްރު ކުރުމަކީ ލިބޭ ވޭނަށް އަޅާނުލާ ހުރުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެއީ ދަތި ވަގުތުތަކުގައި ﷲ ތަޢާލާއަށް އޮތް އީމާންތެރިކަން ދަމަހައްޓައި، އެކަލާނގެ ޙަޟްރަތުން އެހީއަށް އެދި ދެމިތިބުމެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ތަކުރާރުކޮށް ޔަޤީންކަން ދެއްވާފައިވަނީ ކޮންމެ ދަތިކަމަކާއެކު ލުއިކަމެއް ވާކަމެވެ. މިއީ މާޔޫސްވާ ވަގުތުތަކުގައި މުސްލިމުންގެ ހިތްތަކަށް ލިބޭ އެންމެ ބޮޑު އުންމީދެވެ.
ހަމައެއާއެކު، މުޖުތަމަޢުގެ ތެރޭގައި އެހީތެރިކަމަށް ބޭނުންވެފައިވާ ފަރާތްތަކަށް އޯގާތެރިވުމަކީ އިސްލާމީ ރިވެތި ސިފައެކެވެ. ނަފްސާނީ ގޮތުން ބަލިކަށިވެ، އުންމީދު ގެއްލިފައިވާ މީހަކު ކުށްވެރިކޮށް ދޫކޮށްލުމުގެ ބަދަލުގައި، އެމީހަކަށް ހިތްހެޔޮކަމާއެކު އެހީތެރިކަމުގެ އަތެއް ދިއްކޮށްލަންޖެހެއެވެ. ރަސޫލުﷲ ﷺ ގެ ސުންނަތުން ފެންނަން އޮތީ ހާލުގައި ޖެހިފައިވާ މީހުންނަށް އެހީތެރިވުމާއި، ހިތްދަތިކަން ތަޙައްމަލުކުރާ މީހުންނަށް ތަސައްލީ ދިނުމެވެ. މީހެއްގެ ވާހަކަ އަޑުއަހާލުމާއި، ޖަޒުބާތީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ އިސްލާމްދީނުގައި ނުހަނު ބޮޑު ޘަވާބު ލިބޭނެ ޞަދަޤާތުގެ އަމަލެކެވެ.
މިއަދުގެ ދުނިޔޭގައި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ސަމާލުކަން ދިނުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. ދަތި ވަގުތުތަކުގައި އާއިލާއާއި، ރަޙްމަތްތެރިންނާއި، ދީނީ ޢިލްމުވެރިންގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމަކީ ބާރުއަޅާފައިވާ ކަމެކެވެ. އަދި ޕްރޮފެޝަނަލް ކައުންސެލިންގ ނުވަތަ ބޭސްފަރުވާ ހޯދުމަކީވެސް އިސްލާމީ އުނގަންނައިދިނުންތަކާ ފުށުއަރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އިސްލާމްދީނުގެ އެންމެ ބާރުގަދަ މެސެޖަކީ ﷲ ގެ ރަޙްމަތުން ދުވަހަކުވެސް މާޔޫސް ނުވުމެވެ. ކޮންމެ ދަތިކަމެއްގެ ފަހަތުގައި ފޮރުވިފައިވާ ރަޙްމަތްތަކެއް ވާނެކަން ގަބޫލުކޮށް، އީމާންތެރިކަމާއި ކެތްތެރިކަމާއެކު ކުރިއަށް ދިއުމުން ކޮންމެ މުޞީބާތަކުންވެސް އަރައިގަނެވޭނެއެވެ. އަމިއްލައަށް މަރުވުމާ ބެހޭ އިސްލާމީ އުނގަންނައިދިނުންތަކުގެ އަސްލަކީ ދިރިއުޅުން ރައްކާތެރިކޮށް، އުންމީދާއި ކަރާމާތާއެކު ޙަޔާތުގެ ދަތުރު ކުރިއަށް ގެންދިއުމެވެ.
އަޅުގަނޑުމެންގެ ފުރާނައަކީ ﷲ ތަޢާލާ އަޅަމެންނާ ހަވާލުކުރައްވާފައިވާ އަމާނާތެކެވެ. އިންސާނުންނަކީ އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ އަސްލު މިލްކުވެރިންނެއް ނޫނެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ ފެށުމާއި ނިމުން އޮތީ ހަމައެކަނި ޚާލިޤުވަންތަ ﷲ ތަޢާލާގެ އިޚްތިޔާރުގައެވެ. އެހެންކަމުން، ގަސްތުގައި އަމިއްލަ ދިރިއުޅުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމަކީ އިސްލާމްދީނުގައި ވަރަށް ހަރުކަށިކޮށް މަނާކުރައްވާފައިވާ ބޮޑު ފާފައެކެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ﷲ ތަޢާލާ ވަނީ މިކަމަށް ވަރަށް ސާފުކޮށް އިންޒާރު ދެއްވާފައެވެ. "އަދި އަމިއްލައަށް މަރުނުވާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން الله ތިޔަބައިމީހުންނަށް ރަޙްމަތްތެރިވެވޮޑިގެންވެއެވެ" (ސޫރަތުއް ނިސާ: 29). މި އާޔަތުން ދޭހަވަނީ އަމިއްލައަށް މަރުވުމުގެ ނުރައްކާތެރިކަމުގެ އިތުރުން، އެންމެހާ މުއުމިނުންނަށް ﷲ ތަޢާލާގެ ރަޙްމަތްފުޅު އަބަދުވެސް ތަނަވަސްވެގެންވާ ކަމެވެ.
އިންސާނާގެ ޙަޔާތަކީ އިމްތިޙާނެކެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ މަގުގައި ހިތާމައާއި، ބަލިމަޑުކަމާއި، މާލީ ދަތިތަކާއި، ނަފްސާނީ ވޭންތައް ކުރިމަތިވުމަކީ ދުނިޔަވީ ޙަޔާތުގެ ތަބީޢަތެވެ. އިސްލާމްދީން ބާރުއަޅަނީ މިފަދަ ދަތި ވަގުތުތަކުގައި "ޞަބްރު" ނުވަތަ ކެތްތެރިކަން އިސްކުރުމަށެވެ. ޞަބްރު ކުރުމަކީ ލިބޭ ވޭނަށް އަޅާނުލާ ހުރުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެއީ ދަތި ވަގުތުތަކުގައި ﷲ ތަޢާލާއަށް އޮތް އީމާންތެރިކަން ދަމަހައްޓައި، އެކަލާނގެ ޙަޟްރަތުން އެހީއަށް އެދި ދެމިތިބުމެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ތަކުރާރުކޮށް ޔަޤީންކަން ދެއްވާފައިވަނީ ކޮންމެ ދަތިކަމަކާއެކު ލުއިކަމެއް ވާކަމެވެ. މިއީ މާޔޫސްވާ ވަގުތުތަކުގައި މުސްލިމުންގެ ހިތްތަކަށް ލިބޭ އެންމެ ބޮޑު އުންމީދެވެ.
ހަމައެއާއެކު، މުޖުތަމަޢުގެ ތެރޭގައި އެހީތެރިކަމަށް ބޭނުންވެފައިވާ ފަރާތްތަކަށް އޯގާތެރިވުމަކީ އިސްލާމީ ރިވެތި ސިފައެކެވެ. ނަފްސާނީ ގޮތުން ބަލިކަށިވެ، އުންމީދު ގެއްލިފައިވާ މީހަކު ކުށްވެރިކޮށް ދޫކޮށްލުމުގެ ބަދަލުގައި، އެމީހަކަށް ހިތްހެޔޮކަމާއެކު އެހީތެރިކަމުގެ އަތެއް ދިއްކޮށްލަންޖެހެއެވެ. ރަސޫލުﷲ ﷺ ގެ ސުންނަތުން ފެންނަން އޮތީ ހާލުގައި ޖެހިފައިވާ މީހުންނަށް އެހީތެރިވުމާއި، ހިތްދަތިކަން ތަޙައްމަލުކުރާ މީހުންނަށް ތަސައްލީ ދިނުމެވެ. މީހެއްގެ ވާހަކަ އަޑުއަހާލުމާއި، ޖަޒުބާތީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ އިސްލާމްދީނުގައި ނުހަނު ބޮޑު ޘަވާބު ލިބޭނެ ޞަދަޤާތުގެ އަމަލެކެވެ.
މިއަދުގެ ދުނިޔޭގައި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ސަމާލުކަން ދިނުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. ދަތި ވަގުތުތަކުގައި އާއިލާއާއި، ރަޙްމަތްތެރިންނާއި، ދީނީ ޢިލްމުވެރިންގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމަކީ ބާރުއަޅާފައިވާ ކަމެކެވެ. އަދި ޕްރޮފެޝަނަލް ކައުންސެލިންގ ނުވަތަ ބޭސްފަރުވާ ހޯދުމަކީވެސް އިސްލާމީ އުނގަންނައިދިނުންތަކާ ފުށުއަރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އިސްލާމްދީނުގެ އެންމެ ބާރުގަދަ މެސެޖަކީ ﷲ ގެ ރަޙްމަތުން ދުވަހަކުވެސް މާޔޫސް ނުވުމެވެ. ކޮންމެ ދަތިކަމެއްގެ ފަހަތުގައި ފޮރުވިފައިވާ ރަޙްމަތްތަކެއް ވާނެކަން ގަބޫލުކޮށް، އީމާންތެރިކަމާއި ކެތްތެރިކަމާއެކު ކުރިއަށް ދިއުމުން ކޮންމެ މުޞީބާތަކުންވެސް އަރައިގަނެވޭނެއެވެ. އަމިއްލައަށް މަރުވުމާ ބެހޭ އިސްލާމީ އުނގަންނައިދިނުންތަކުގެ އަސްލަކީ ދިރިއުޅުން ރައްކާތެރިކޮށް، އުންމީދާއި ކަރާމާތާއެކު ޙަޔާތުގެ ދަތުރު ކުރިއަށް ގެންދިއުމެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު