ދިވެހިރާއްޖޭގެ ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބަކީ ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމާ އެންމެ ގާތުން މަސައްކަތްކުރާ މުއައްސަސާތައް ހިންގާނެ ފަރާތްތަށް ކަނޑައެޅޭ އިންތިޚާބެއް ކަމުން، މި އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާއިން ޤައުމުގެ ސިޔާސީ މިސްރާބު ވަރަށް ބޮޑަށް ދައްކުވައިދެއެވެ. މި ތަޙުލީލުގައި ބަލައިލާނީ 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާއާ އަޅާކިޔައި، އެމްޑީޕީއަށް ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބުގެ މެޖޯރިޓީ ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް މިންވަރަށެވެ.
ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާ އެއް ނަޒަރަކުން
2023 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގެ ދެވަނަ ބުރުގައި ޕީއެންސީގެ ކެންޑިޑޭޓް ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ކާމިޔާބު ހޯއްދެވީ 54 އިންސައްތައަށްވުރެ ގިނަ ވޯޓާއެކުގައެވެ. އެމްޑީޕީގެ ކެންޑިޑޭޓް ރައީސް އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ޞާލިޙަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވީ ގާތްގަނޑަކަށް 46 އިންސައްތަ ވޯޓެވެ.
އެމްޑީޕީ ބަލިވުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ޕާޓީގެ އެތެރޭގައި އުފެދުނު ބައިބައިވުމާއި، ވެރިކަމުގެ ފަސް އަހަރު ތެރޭ ބައެއް ވަޢުދުތައް ނުފުއްދި ހުރުމާއި، އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ގެންގުޅުނު އެއްބައިވަންތަ ސްޓްރެޓެޖީ ހިމެނެއެވެ. ޕީއެންސީގެ ކާމިޔާބީގެ ސިއްރަކީ ޕީޕީއެމާއެކު ކޯލިޝަންގެ ގޮތުގައި ވާދަކުރުމާއި، ބަދަލަކަށް އެދޭ ރައްޔިތުންގެ ޝުޢޫރުތަކާ ގުޅިގެން ކެމްޕެއިން ކުރުމެވެ.
މިހާރުގެ ސިޔާސީ މަންޒަރު
ރައީސް ޑރ. މުޢިއްޒުގެ ސަރުކާރަށް ދެ އަހަރު ފުރިފައިވާއިރު، ތަރައްޤީގެ ބައެއް މަޝްރޫޢުތައް ފެށިފައިވީ ނަމަވެސް، އިޤުތިޞާދީ އަދި މާލީ ދަތިކަމާއި، ބައެއް ވަޢުދުތައް ފުއްދުމުގައި ލަސްވުމާއެކު ޢާންމުންގެ މެދުގައި ސަރުކާރާމެދު ކަންބޮޑުވުންތައް އެބަހުއްޓެވެ. އަދި މީސްމީޑިއާގައި ސަރުކާރަށް ފާޑުކިޔުމާއި ތާއީދު ކުރުމުގެ ދެ ރައުޔު ވެސް ފެނެއެވެ.
އެމްޑީޕީގެ އެތެރޭގެ ޙާލަތަށް ބަލާއިރު، ރައީސް ޞާލިޙާއި ރައީސް ނަޝީދުގެ ފެކްޝަންގެ މެދުގައި އޮތް ޚިލާފު އަދިވެސް މުޅިން ޙައްލުނުވެ އެބައޮތެވެ. ޕީއެންސީގައި ވެސް ކުދި ޕާޓީތަކާއެކު އޮންނަ ގުޅުމާމެދު ސުވާލުތައް އުފެދިފައިވެއެވެ.
އެމްޑީޕީގެ ފުރުޞަތުތަކާއި ގޮންޖެހުންތައް
އެމްޑީޕީގެ އެންމެ ބޮޑު ބާރަކީ ގްރައުންޑް ލެވެލް އެކްޓިވިޒަމެވެ. ރާއްޖޭގެ ދެވަނައަށް އެންމެ ގިނަ މެމްބަރުން ތިބި ޕާޓީގެ ހައިސިއްޔަތުން، ރަށު ފެންވަރުގައި ކެމްޕެއިން ހިންގުމުގެ ތަޖުރިބާ އެ ޕާޓީއަށް ލިބިފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އިދިކޮޅު ޕާޓީގެ ގޮތުގައި ސަރުކާރު ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމުގެ ފައިދާ ވެސް އެމްޑީޕީއަށް ނެގިދާނެއެވެ.
އެހެންނަމަވެސް ޕާޓީގެ އެތެރޭގެ އެއްބައިވަންތަކަން ނެތުމަކީ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. މާލެއާއި އަތޮޅުތެރޭގައި ވޯޓު ބެހިގެންދާގޮތް ތަފާތުވުމަކީ ވެސް ވިސްނަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ބައެއް އަތޮޅުތަކުން އެމްޑީޕީއަށް ލިބުނު ތާއީދު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައިވެއެވެ.
ޕީއެންސީގެ ފުރުޞަތުތަކާއި ގޮންޖެހުންތައް
ސަރުކާރު ހިންގާ ޕާޓީގެ ހައިސިއްޔަތުން ޕީއެންސީ އަށް ސަރުކާރުގެ ރިސޯސްގެ ފައިދާ ނެގުމުގެ ފުރުޞަތު އެބައޮތެވެ. ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތައް ކެމްޕެއިންގައި ބޭނުންކުރެވޭނެއެވެ. އަދި ރައީސް މުޢިއްޒުގެ މަޤުބޫލުކަން ބޭނުންކޮށްގެން ކެންޑިޑޭޓުން ޕްރޮމޯޓް ކުރެވިދާނެއެވެ.
ނަމަވެސް ވެރިކަމުގެ މެދުތެރެއިން އިންތިޚާބަކާ ކުރިމަތިލާއިރު، ރައްޔިތުން ސަރުކާރު ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމުގެ ގޮތުން އިދިކޮޅަށް ވޯޓުދިނުމުގެ ފުރުޞަތު އެބައޮތެވެ. ތާރީޚީ ގޮތުން ބެލިޔަސް، ވެރިކަންކުރާ ޕާޓީތަކަށް މެދުތެރޭ އިންތިޚާބުތަކުގައި ގޮންޖެހުންތައް ކުރިމަތިވެފައި އެބަހުއްޓެވެ. ކޯލިޝަން ޕާޓީތަކާއެކު އޮންނަ ގުޅުން ބަލިކަށިވެފައި ވުމަކީވެސް ޕީއެންސީން ސަމާލުވާންޖެހޭ ކަމެކެވެ.
ނިންމުން
މިހާރުގެ ސިޔާސީ ޙަގީގަތަށް ބުރަވާއިރު އެމްޑީޕީއަށް މި އިންތިޚާބުގެ މެޖޯރިޓީ ހޯދުމަކީ ފަސޭހަ ކަމެއް ނޫނެވެ، ނަމަވެސް ނުވާނެ ކަމެއް ވެސް ނޫނެވެ. ނަތީޖާއަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާނެ މައިގަނޑު ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި އެމްޑީޕީގެ އެތެރޭގެ އެއްބައިވަންތަކަން، ސަރުކާރުގެ ޕާފޯމަންސާމެދު ރައްޔިތުންގެ ޝުޢޫރު، އަދި ދެ ފަރާތުން ވެސް ރަނގަޅު ކެންޑިޑޭޓުން ނެރުން ހިމެނެއެވެ.
ކައުންސިލް އިންތިޚާބުގެ އެންމެ ޚާއްޞަ ކަމަކީ، މިއީ ރައްޔިތުންނާ އެންމެ ގާތުން ޚިދުމަތްދޭ ފަރާތްތައް ހޮވުމުގެ ފުރުޞަތެއް ކަމެވެ.
ސިޔާސީ މަންޒަރު ބަދަލުވަމުންދާއިރު، ދެ ފަރާތުން ވެސް ކެމްޕެއިން ސްޓްރެޓެޖީ ވަރުގަދަކުރާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. އިންތިޚާބު ކައިރިވެގެން އަންނައިރު، ރައްޔިތުންނަށް އެންމެ ފައިދާހުރި ނިންމުން ނިންމުމުގެ ބާރު އޮތީ ރައްޔިތުންގެ އަތްމަތީގައެވެ.
2023 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގެ ދެވަނަ ބުރުގައި ޕީއެންސީގެ ކެންޑިޑޭޓް ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ކާމިޔާބު ހޯއްދެވީ 54 އިންސައްތައަށްވުރެ ގިނަ ވޯޓާއެކުގައެވެ. އެމްޑީޕީގެ ކެންޑިޑޭޓް ރައީސް އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ޞާލިޙަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވީ ގާތްގަނޑަކަށް 46 އިންސައްތަ ވޯޓެވެ.
އެމްޑީޕީ ބަލިވުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ޕާޓީގެ އެތެރޭގައި އުފެދުނު ބައިބައިވުމާއި، ވެރިކަމުގެ ފަސް އަހަރު ތެރޭ ބައެއް ވަޢުދުތައް ނުފުއްދި ހުރުމާއި، އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ގެންގުޅުނު އެއްބައިވަންތަ ސްޓްރެޓެޖީ ހިމެނެއެވެ. ޕީއެންސީގެ ކާމިޔާބީގެ ސިއްރަކީ ޕީޕީއެމާއެކު ކޯލިޝަންގެ ގޮތުގައި ވާދަކުރުމާއި، ބަދަލަކަށް އެދޭ ރައްޔިތުންގެ ޝުޢޫރުތަކާ ގުޅިގެން ކެމްޕެއިން ކުރުމެވެ.
މިހާރުގެ ސިޔާސީ މަންޒަރު
ރައީސް ޑރ. މުޢިއްޒުގެ ސަރުކާރަށް ދެ އަހަރު ފުރިފައިވާއިރު، ތަރައްޤީގެ ބައެއް މަޝްރޫޢުތައް ފެށިފައިވީ ނަމަވެސް، އިޤުތިޞާދީ އަދި މާލީ ދަތިކަމާއި، ބައެއް ވަޢުދުތައް ފުއްދުމުގައި ލަސްވުމާއެކު ޢާންމުންގެ މެދުގައި ސަރުކާރާމެދު ކަންބޮޑުވުންތައް އެބަހުއްޓެވެ. އަދި މީސްމީޑިއާގައި ސަރުކާރަށް ފާޑުކިޔުމާއި ތާއީދު ކުރުމުގެ ދެ ރައުޔު ވެސް ފެނެއެވެ.
އެމްޑީޕީގެ އެތެރޭގެ ޙާލަތަށް ބަލާއިރު، ރައީސް ޞާލިޙާއި ރައީސް ނަޝީދުގެ ފެކްޝަންގެ މެދުގައި އޮތް ޚިލާފު އަދިވެސް މުޅިން ޙައްލުނުވެ އެބައޮތެވެ. ޕީއެންސީގައި ވެސް ކުދި ޕާޓީތަކާއެކު އޮންނަ ގުޅުމާމެދު ސުވާލުތައް އުފެދިފައިވެއެވެ.
އެމްޑީޕީގެ ފުރުޞަތުތަކާއި ގޮންޖެހުންތައް
އެމްޑީޕީގެ އެންމެ ބޮޑު ބާރަކީ ގްރައުންޑް ލެވެލް އެކްޓިވިޒަމެވެ. ރާއްޖޭގެ ދެވަނައަށް އެންމެ ގިނަ މެމްބަރުން ތިބި ޕާޓީގެ ހައިސިއްޔަތުން، ރަށު ފެންވަރުގައި ކެމްޕެއިން ހިންގުމުގެ ތަޖުރިބާ އެ ޕާޓީއަށް ލިބިފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އިދިކޮޅު ޕާޓީގެ ގޮތުގައި ސަރުކާރު ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމުގެ ފައިދާ ވެސް އެމްޑީޕީއަށް ނެގިދާނެއެވެ.
އެހެންނަމަވެސް ޕާޓީގެ އެތެރޭގެ އެއްބައިވަންތަކަން ނެތުމަކީ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. މާލެއާއި އަތޮޅުތެރޭގައި ވޯޓު ބެހިގެންދާގޮތް ތަފާތުވުމަކީ ވެސް ވިސްނަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ބައެއް އަތޮޅުތަކުން އެމްޑީޕީއަށް ލިބުނު ތާއީދު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައިވެއެވެ.
ޕީއެންސީގެ ފުރުޞަތުތަކާއި ގޮންޖެހުންތައް
ސަރުކާރު ހިންގާ ޕާޓީގެ ހައިސިއްޔަތުން ޕީއެންސީ އަށް ސަރުކާރުގެ ރިސޯސްގެ ފައިދާ ނެގުމުގެ ފުރުޞަތު އެބައޮތެވެ. ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތައް ކެމްޕެއިންގައި ބޭނުންކުރެވޭނެއެވެ. އަދި ރައީސް މުޢިއްޒުގެ މަޤުބޫލުކަން ބޭނުންކޮށްގެން ކެންޑިޑޭޓުން ޕްރޮމޯޓް ކުރެވިދާނެއެވެ.
ނަމަވެސް ވެރިކަމުގެ މެދުތެރެއިން އިންތިޚާބަކާ ކުރިމަތިލާއިރު، ރައްޔިތުން ސަރުކާރު ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމުގެ ގޮތުން އިދިކޮޅަށް ވޯޓުދިނުމުގެ ފުރުޞަތު އެބައޮތެވެ. ތާރީޚީ ގޮތުން ބެލިޔަސް، ވެރިކަންކުރާ ޕާޓީތަކަށް މެދުތެރޭ އިންތިޚާބުތަކުގައި ގޮންޖެހުންތައް ކުރިމަތިވެފައި އެބަހުއްޓެވެ. ކޯލިޝަން ޕާޓީތަކާއެކު އޮންނަ ގުޅުން ބަލިކަށިވެފައި ވުމަކީވެސް ޕީއެންސީން ސަމާލުވާންޖެހޭ ކަމެކެވެ.
ނިންމުން
މިހާރުގެ ސިޔާސީ ޙަގީގަތަށް ބުރަވާއިރު އެމްޑީޕީއަށް މި އިންތިޚާބުގެ މެޖޯރިޓީ ހޯދުމަކީ ފަސޭހަ ކަމެއް ނޫނެވެ، ނަމަވެސް ނުވާނެ ކަމެއް ވެސް ނޫނެވެ. ނަތީޖާއަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާނެ މައިގަނޑު ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި އެމްޑީޕީގެ އެތެރޭގެ އެއްބައިވަންތަކަން، ސަރުކާރުގެ ޕާފޯމަންސާމެދު ރައްޔިތުންގެ ޝުޢޫރު، އަދި ދެ ފަރާތުން ވެސް ރަނގަޅު ކެންޑިޑޭޓުން ނެރުން ހިމެނެއެވެ.
ސިޔާސީ މަންޒަރު ބަދަލުވަމުންދާއިރު، ދެ ފަރާތުން ވެސް ކެމްޕެއިން ސްޓްރެޓެޖީ ވަރުގަދަކުރާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. އިންތިޚާބު ކައިރިވެގެން އަންނައިރު، ރައްޔިތުންނަށް އެންމެ ފައިދާހުރި ނިންމުން ނިންމުމުގެ ބާރު އޮތީ ރައްޔިތުންގެ އަތްމަތީގައެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު