އެއީ ވިދިވިދިގެން ތިން އަހަރު ވާރޭ ނުވެހި ދިޔަ އަހަރެކެވެ. ދަނޑުބިންތައް ހަލާކުވެ، މުޅި ބިން އޮތީ ހިރަފުހާއި ކުނިބުނީގެ ތެރޭގައެވެ. ގަސްތަކުން ފަތްތައް ފައިބައި ހިކިފައިވާތާ އެތައް ދުވަހެއް ވެއްޖެއެވެ. ކުރިން އެ އަވަށު ކައިރިން ދެމެމުންދިޔަ ކޯރު މިއަދު ވަނީ މުޅިން ހިކިފައެވެ. ފަރުބަދަތަކުން ފައިބައިގެން އަންނަ ސާފު، މީރު ފެނުގެ ބަދަލުގައި މިއަދު އެ ކޯރުގެ ފުލުން ފެންނަން އޮތީ އިނގިޔެއްހާ ފުންމިނަށް ރެނދުލާފައިވާ މަށީގެ ބިމެކެވެ. މަރުވަމުންދާ ޖަނަވާރުތަކުގެ މަސްކާން އުދުހެމުންދިޔަ ކާޅުތަކާއި ފަލަކުރިތައް ފިޔަވައި، އެހެން ދޫނިސޫފާސޫފިތަކަށް ވީގޮތެއް އެކަކަށްވެސް ނޭނގެއެވެ.
މުޅި ސަރަހައްދަށް ވަނީ ބޮޑު ތަދެއް ޖެހިފައެވެ. މީހުން ތިބީ ކާނާ ނުލިބުމުގެ ސަބަބުން ހިކި އަނގޮޅި ޖަހާފައެވެ. އެމީހުން ދިރިއުޅެމުން ދިޔައީ ދުރު ހިސާބުތަކުގެ ހިލޭ އެހީދޭ ޖަމިއްޔާތަކުން ލޮރީތަކުގައި ފޮނުވާ މަދު ކާނާކޮޅަކުންނެވެ.
މި ނިކަމެތި ހާލަތުން ސަލާމަތްވުމަށް އެދި، އެ އަވަށުގެ މީހުން އެތައް ޒަމާނެއްވީ ބޮޑު ނިކަގަހެއްގެ ދަށަށް އެއްވިއެވެ. އެ އެއްވުމުގެ ތެރެއިން އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހަކު ބުންޏެވެ، "އަހަރެމެން ދުއާ ކުރަމާ ހިނގާށެވެ. މިހާރު އަހަރެމެންނަށް އެހީތެރިވެވޭނީ ހަމައެކަނި މާތްﷲ އަށެވެ."
އެ އަވަށުގައި ތަފާތު ދީންތަކުގެ މީހުން އުޅެއެވެ. ދުއާކުރާނެ ވަކި ތަނަކާ މެދު އެމީހުންގެ މެދުގައި ބޮޑު ބަހުސެއް ހިނގިއެވެ. އެންމެ ފަހުން އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވުމުން، ކޮންމެ ބަޔަކުވެސް އެބައެއްގެ އަޅުކަންކުރާ ތަނަކަށް ގޮސް ވާރޭ ވެއްސަވައިދެއްވުމަށް އެދި އިލާހީ ހަޟްރަތުގައި ދަންނަވަން ނިންމިއެވެ.
އީމާންތެރިން ނިންމީ އެރޭ ދަންވަރު، ރަށާ ދުރުގައި އޮތް ހުސްބިމަކަށް އެއްވެ ނަމާދުކުރުމަށެވެ. އެރެއަކީ ހަނދު ފުރިހަމަވެފައިވާ، ތަރިތަކުން އުޑުމަތި ޒީނަތްތެރިވެފައިވާ ވަރަށް ސާފު ރެއެކެވެ. ކޯރު ކައިރީގައި އޮތް ހުސްބިމަށް ފިރިހެނުން އެއްވިއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ދީނީ އިލްމުވެރިންނާއި، ގާޒީންނާއި، މުދިމުންގެ އިތުރުން، ކުރިން މުއްސަނދިންގެ ގޮތުގައި ތިބި މީހުންވެސް ހިމެނެއެވެ.
މީހުން ނަމާދަށް ސަފު ހަދަމުން ދަނިކޮށް، ކުޑަކުއްޖަކު ދުވަމުން އައެވެ. އޭނާ ހުރީ ކުޑައެއް ނަގައިގެންނެވެ. ދުވުމުގެ ސަބަބުން މާނޭވާލަމުން އައިސް އޭނާ ސަފުގެ ފަހަތުގައި ހުއްޓުނެވެ. އޭރުވެސް އޭނާ ހުރީ ކުޑަ ނަގައިގެންނެވެ. އެތަނަށް އެއްވެފައި ތިބި މީހުންނަށް މި މަންޒަރު ފެނުމުން ހައިރާންވިއެވެ. ބައެއް މީހުން އޭނާއާ މެދު ޝައުގުވެރިވިއިރު، އަނެއް ބަޔަކު ތިބީ އޭނާ ކުޑަ ނަގައިގެން ހުރުމުން ސަފުގެ ދޭތެރެ ދުރުވާތީ ހިތްހަމަނުޖެހިފައެވެ.
އެންމެ ފަހުން އެތަނުގައި ހުރި އިލްމުވެރިއަކު އެ ކުއްޖާއަށް ބުންޏެވެ، "އޭ މޮޔަ ކުއްޖާއެވެ! ތި ކުޑަ ހިފައިގެން ތިއައީ ކީއްކުރަން ހެއްޔެވެ؟ މިތަނުގައި ވާރޭގެ އެއްވެސް ނިޝާނެއް ނެތްކަން ތިބާއަށް ނުފެނޭ ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެމެން މިތަނަށް މިއައީ ވާރޭ ވެއްސަވައިދެއްވުމަށް އެދި ދުއާކުރާށެވެ. މިފަދަ ސާފު ރެއެއްގައި ކުޑަ ނަގައިގެން ހުންނާނީ ހަމަ މޮޔައެކެވެ."
އެ ކުއްޖާ ޖަވާބު ދިނެވެ، "އާދެ، އަޅުގަނޑުވެސް މިއައީ ދުއާކުރާށެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ދުއާ އިޖާބަކުރައްވައި ވާރޭ ވެއްސަވާނެކަމުގެ ފުރިހަމަ ޔަގީންކަން އަޅުގަނޑަށް އެބައޮތެވެ. މާތްﷲ އަށް އަޅުގަނޑު ކުރާ އިތުބާރަކީ އެއީއެވެ. އަޅުގަނޑު ކުޑަ ހިފައިގެން މިއައީ އެހެންވެގެންނެވެ."
އެ އިލްމުވެރިޔާއަށް ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭނގުނެވެ. އެތަނަށް އެއްވެ ތިބި މީހުން ލަދުގަތެވެ. ކޮންމެ މީހަކުވެސް ތިމާގެ އަމިއްލަ ނަފްސާ ސުވާލުކޮށްލިއެވެ. އެ ކުއްޖާގެ ކިބައިގައި އެހުރި ފަދަ ސާބިތު އީމާންތެރިކަމާއި ޔަގީންކަން އެމީހުންގެ ކިބައިގައި ނެތްކަން އިހުސާސްވިއެވެ.
މިތަނުގައި މުދައްރިސަކީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟ އަދި ދަރިވަރަކީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟ ވާރޭ ވެއްސަވައިދެއްވުމަށް އެދި ދުއާކުރާ ނަމަ، ވާރޭ ވެހޭނެކަމުގެ ފުރިހަމަ ޔަގީންކަން ހިތުގައި އޮންނަންޖެހޭނެއެވެ.
"ޒަމާން ގަންދެއްވައި ވަހީކުރައްވަމެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އިންސާނާވަނީ ގެއްލުމެއްގެ ތެރޭގައެވެ. އީމާންވެ... (ޔަގީންކަންމަތީ ތިބި މީހުން) މެނުވީއެވެ." (އަލްޤުރްއާން)
މި ނިކަމެތި ހާލަތުން ސަލާމަތްވުމަށް އެދި، އެ އަވަށުގެ މީހުން އެތައް ޒަމާނެއްވީ ބޮޑު ނިކަގަހެއްގެ ދަށަށް އެއްވިއެވެ. އެ އެއްވުމުގެ ތެރެއިން އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހަކު ބުންޏެވެ، "އަހަރެމެން ދުއާ ކުރަމާ ހިނގާށެވެ. މިހާރު އަހަރެމެންނަށް އެހީތެރިވެވޭނީ ހަމައެކަނި މާތްﷲ އަށެވެ."
އެ އަވަށުގައި ތަފާތު ދީންތަކުގެ މީހުން އުޅެއެވެ. ދުއާކުރާނެ ވަކި ތަނަކާ މެދު އެމީހުންގެ މެދުގައި ބޮޑު ބަހުސެއް ހިނގިއެވެ. އެންމެ ފަހުން އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވުމުން، ކޮންމެ ބަޔަކުވެސް އެބައެއްގެ އަޅުކަންކުރާ ތަނަކަށް ގޮސް ވާރޭ ވެއްސަވައިދެއްވުމަށް އެދި އިލާހީ ހަޟްރަތުގައި ދަންނަވަން ނިންމިއެވެ.
އީމާންތެރިން ނިންމީ އެރޭ ދަންވަރު، ރަށާ ދުރުގައި އޮތް ހުސްބިމަކަށް އެއްވެ ނަމާދުކުރުމަށެވެ. އެރެއަކީ ހަނދު ފުރިހަމަވެފައިވާ، ތަރިތަކުން އުޑުމަތި ޒީނަތްތެރިވެފައިވާ ވަރަށް ސާފު ރެއެކެވެ. ކޯރު ކައިރީގައި އޮތް ހުސްބިމަށް ފިރިހެނުން އެއްވިއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ދީނީ އިލްމުވެރިންނާއި، ގާޒީންނާއި، މުދިމުންގެ އިތުރުން، ކުރިން މުއްސަނދިންގެ ގޮތުގައި ތިބި މީހުންވެސް ހިމެނެއެވެ.
މީހުން ނަމާދަށް ސަފު ހަދަމުން ދަނިކޮށް، ކުޑަކުއްޖަކު ދުވަމުން އައެވެ. އޭނާ ހުރީ ކުޑައެއް ނަގައިގެންނެވެ. ދުވުމުގެ ސަބަބުން މާނޭވާލަމުން އައިސް އޭނާ ސަފުގެ ފަހަތުގައި ހުއްޓުނެވެ. އޭރުވެސް އޭނާ ހުރީ ކުޑަ ނަގައިގެންނެވެ. އެތަނަށް އެއްވެފައި ތިބި މީހުންނަށް މި މަންޒަރު ފެނުމުން ހައިރާންވިއެވެ. ބައެއް މީހުން އޭނާއާ މެދު ޝައުގުވެރިވިއިރު، އަނެއް ބަޔަކު ތިބީ އޭނާ ކުޑަ ނަގައިގެން ހުރުމުން ސަފުގެ ދޭތެރެ ދުރުވާތީ ހިތްހަމަނުޖެހިފައެވެ.
އެންމެ ފަހުން އެތަނުގައި ހުރި އިލްމުވެރިއަކު އެ ކުއްޖާއަށް ބުންޏެވެ، "އޭ މޮޔަ ކުއްޖާއެވެ! ތި ކުޑަ ހިފައިގެން ތިއައީ ކީއްކުރަން ހެއްޔެވެ؟ މިތަނުގައި ވާރޭގެ އެއްވެސް ނިޝާނެއް ނެތްކަން ތިބާއަށް ނުފެނޭ ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެމެން މިތަނަށް މިއައީ ވާރޭ ވެއްސަވައިދެއްވުމަށް އެދި ދުއާކުރާށެވެ. މިފަދަ ސާފު ރެއެއްގައި ކުޑަ ނަގައިގެން ހުންނާނީ ހަމަ މޮޔައެކެވެ."
އެ ކުއްޖާ ޖަވާބު ދިނެވެ، "އާދެ، އަޅުގަނޑުވެސް މިއައީ ދުއާކުރާށެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ދުއާ އިޖާބަކުރައްވައި ވާރޭ ވެއްސަވާނެކަމުގެ ފުރިހަމަ ޔަގީންކަން އަޅުގަނޑަށް އެބައޮތެވެ. މާތްﷲ އަށް އަޅުގަނޑު ކުރާ އިތުބާރަކީ އެއީއެވެ. އަޅުގަނޑު ކުޑަ ހިފައިގެން މިއައީ އެހެންވެގެންނެވެ."
އެ އިލްމުވެރިޔާއަށް ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭނގުނެވެ. އެތަނަށް އެއްވެ ތިބި މީހުން ލަދުގަތެވެ. ކޮންމެ މީހަކުވެސް ތިމާގެ އަމިއްލަ ނަފްސާ ސުވާލުކޮށްލިއެވެ. އެ ކުއްޖާގެ ކިބައިގައި އެހުރި ފަދަ ސާބިތު އީމާންތެރިކަމާއި ޔަގީންކަން އެމީހުންގެ ކިބައިގައި ނެތްކަން އިހުސާސްވިއެވެ.
"ޒަމާން ގަންދެއްވައި ވަހީކުރައްވަމެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އިންސާނާވަނީ ގެއްލުމެއްގެ ތެރޭގައެވެ. އީމާންވެ... (ޔަގީންކަންމަތީ ތިބި މީހުން) މެނުވީއެވެ." (އަލްޤުރްއާން)
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު