ޖަޕާނުގެ މަޝްހޫރު "ކެލްބީ" ކުންފުނީގެ 14 ބާވަތެއްގެ އުފެއްދުންތަކުގެ ބޭރުގަނޑު ވަގުތީ ގޮތުން ކަޅާއި ހުދަށް ބަދަލުކުރަން ނިންމައިފިއެވެ. މިއީ އީރާނުގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ޕްރިންޓްކުރަން ބޭނުންކުރާ ދެލި ލިބުމަށް ދަތިވުމާ ގުޅިގެން ނިންމި ނިންމުމެއް ކަމަށް އެ ކުންފުނިން އަންގާރަ ދުވަހު ހާމަކޮށްފިއެވެ.
މިގޮތަށް ބަދަލުކުރެވޭ އުފެއްދުންތަކުގެ ތެރޭގައި އަލުވި ޗިޕްސް އާއި ޕްރޯން ކްރެކާސް ފަދަ ތަކެތި ހިމެނެއެވެ. މި އާ ބޭރުގަނޑުތައް މިއަހަރު މެއި މަހުގެ 25 އިން ފެށިގެން ޖަޕާނުގެ ފިހާރަތަކުން ފެންނަން ފަށާނެއެވެ.
ކެލްބީ އިން ބުނި ގޮތުގައި މި ބަދަލު ގެންނަން ޖެހުނީ ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުވުމުގެ ސަބަބުން، ދެލި އާއި ޕްލާސްޓިކް އުފެއްދުމަށް ބޭނުންކުރާ މުހިންމު މާއްދާއެއް ކަމަށްވާ "ނެފްތާ" ލިބުން ވަރަށް ބޮޑަށް ދަތިވުމުންނެވެ.
"މި ފިޔަވަޅަކީ އުފެއްދުންތައް މެދުނުކެނޑި ބާޒާރަށް ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި އެޅި ފިޔަވަޅެއް،" ކަމަށް ކުންފުނީގެ ބަޔާނުގައިވެއެވެ. އަދި ބޭރުގަނޑަށް ބަދަލު އައި ނަމަވެސް، އޭގެ އެތެރޭގައި ހުންނަ ކާނާގެ ރަހަޔާއި، ފެންވަރާއި، މިންވަރު އަދި ރައްކާތެރިކަމަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނާންނާނެކަން ކުންފުނިން ކަށަވަރުކޮށްދެއެވެ.
މި މައްސަލައިގެ އަސްލަކީ 2026 ފެބުރުވަރީ މަހުގެ ފަހުކޮޅު އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުން ދިން ހަމަލާތަކުގެ ބަދަލުހިފުމެއްގެ ގޮތުން އީރާނުން ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރުމެވެ. ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ޝިޕްމަންޓްތަކުގެ ގާތްގަނޑަކަށް %20 ދަތުރުކުރަނީ މި ހަނި ކަނޑުއޮޅި މެދުވެރިކޮށެވެ.
މި ހަނގުރާމައާއެކު އޭޝިއާގެ ބާޒާރުގައި ނެފްތާގެ އަގު ވަނީ ދެގުނަ އުފުލިފައެވެ. ޖަޕާނަށް ބޭނުންވާ ނެފްތާގެ %40 މެދުއިރުމަތިން އެތެރެކުރާއިރު، މިކަމުގެ ނޭދެވޭ އަސަރު އެ ގައުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ކުރަމުންދެއެވެ.
ޖަޕާން ސަރުކާރުން މިހާރު ދަނީ އެމެރިކާ ފަދަ އެހެން ޤައުމުތަކުން މި ތަކެތި ހޯދުމަށާއި، ރައްކާކޮށްފައި ހުރި ތަކެތި ބޭނުންކޮށްގެން މައްސަލަ ހައްލުކުރަން މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. ކެލްބީގެ އިތުރުން އެހެން ކުންފުނިތަކަށް ވެސް މިކަމުގެ އަސަރު ވަނީ ކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން ކާބޯތަކެތި އުފައްދާ "މިޒްކާން" ކުންފުނިން ވަނީ ބައެއް އުފެއްދުންތައް ވިއްކުން ހުއްޓާލައި، އަގުތައް އުފުލާފައެވެ.
ޓޮޔޯޓާ ފަދަ ކާރު އުފައްދާ ބޮޑެތި ކުންފުނިތަކުން ވަނީ މައުދަނުގެ އަގުތައް އުފުލުމުގެ ސަބަބުން ފައިދާ ދަށްވަމުންދާކަން ހާމަކޮށްފައެވެ.
މި މައްސަލަތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ތެލާއި، ޕްލާސްޓިކް އަދި ތެލުން އުފައްދާ އެހެނިހެން ތަކެތީގެ އަގު ވަނީ އިންތިހާއަށް އުފުލިފައެވެ. ވަކިން ހާއްސަކޮށް މެދުއިރުމަތީގެ ހަކަތައަށް ބަރޯސާވާ އޭޝިއާގެ އިގްތިސާދުތަކަށް މީގެ ނޭދެވޭ އަސަރު މާ ބޮޑަށް ކުރަމުންދެއެވެ.
ކެލްބީގެ މި ނިންމުމާއެކު ޖަޕާނުގެ ސޯޝަލް މީޑިއާގައި މިކަމަށް ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ވަނީ ލިބިފައެވެ. ބައެއް މީހުން މަޖާޒީ ގޮތެއްގައި މި ޕެކެޓުތަކަށް "މަރުގެ ހަދިޔާ" (ފިއުނަރަލް ޗިޕްސް) ކިޔަމުންދާއިރު، އަނެއް ބަޔަކު ދަނީ މިއީ ވަގުތީ ގޮތުން ލިބޭނެ ހާއްސަ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައި، އޭގެ ފޮޓޯ ނަގައި އެއްކުރަމުންނެވެ.
ކެލްބީ އިން ހާމަކުރި ގޮތުގައި ކަޅާއި ހުދު ބޭރުގަނޑަކީ ކުއްލި ހާލަތުގައި އެޅި ވަގުތީ ފިޔަވަޅެކެވެ. އަދި ތަކެތި ލިބުން އާންމު ހާލަތަކަށް ރުޖޫއަވުމާއެކު އަލުން ކުލަގަދަ ބޭރުގަނޑުތަކަށް ބަދަލުކުރާނެ ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ބުނެއެވެ.
މި ހާދިސާއަކީ އެތައް ހާސް ކިލޯމީޓަރެއް ދުރުގައި ހިނގާ ސިޔާސީ އަދި އަސްކަރީ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ އަސަރު، އާންމު ކޮންސިއުމަރުންނަށް ކިހާ އަވަހަކަށް ކުރާނެކަން ހާމަވެގެންދިޔަ ކަމެކެވެ. އަދި މިއީ މިއަދުގެ ދުނިޔޭގެ ވިޔަފާރީގެ ގުޅުންތަކާއި ތަކެތި ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ނިޒާމު (ސަޕްލަެި ޗެއިން) އޮތް ނާޒުކު ފަންތި ދައްކުވައިދޭ ކަމެކެވެ.
ކެލްބީ އިން ބުނި ގޮތުގައި މި ބަދަލު ގެންނަން ޖެހުނީ ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުވުމުގެ ސަބަބުން، ދެލި އާއި ޕްލާސްޓިކް އުފެއްދުމަށް ބޭނުންކުރާ މުހިންމު މާއްދާއެއް ކަމަށްވާ "ނެފްތާ" ލިބުން ވަރަށް ބޮޑަށް ދަތިވުމުންނެވެ.
"މި ފިޔަވަޅަކީ އުފެއްދުންތައް މެދުނުކެނޑި ބާޒާރަށް ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި އެޅި ފިޔަވަޅެއް،" ކަމަށް ކުންފުނީގެ ބަޔާނުގައިވެއެވެ. އަދި ބޭރުގަނޑަށް ބަދަލު އައި ނަމަވެސް، އޭގެ އެތެރޭގައި ހުންނަ ކާނާގެ ރަހަޔާއި، ފެންވަރާއި، މިންވަރު އަދި ރައްކާތެރިކަމަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނާންނާނެކަން ކުންފުނިން ކަށަވަރުކޮށްދެއެވެ.
މި މައްސަލައިގެ އަސްލަކީ 2026 ފެބުރުވަރީ މަހުގެ ފަހުކޮޅު އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުން ދިން ހަމަލާތަކުގެ ބަދަލުހިފުމެއްގެ ގޮތުން އީރާނުން ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރުމެވެ. ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ޝިޕްމަންޓްތަކުގެ ގާތްގަނޑަކަށް %20 ދަތުރުކުރަނީ މި ހަނި ކަނޑުއޮޅި މެދުވެރިކޮށެވެ.
މި ހަނގުރާމައާއެކު އޭޝިއާގެ ބާޒާރުގައި ނެފްތާގެ އަގު ވަނީ ދެގުނަ އުފުލިފައެވެ. ޖަޕާނަށް ބޭނުންވާ ނެފްތާގެ %40 މެދުއިރުމަތިން އެތެރެކުރާއިރު، މިކަމުގެ ނޭދެވޭ އަސަރު އެ ގައުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ކުރަމުންދެއެވެ.
ޖަޕާން ސަރުކާރުން މިހާރު ދަނީ އެމެރިކާ ފަދަ އެހެން ޤައުމުތަކުން މި ތަކެތި ހޯދުމަށާއި، ރައްކާކޮށްފައި ހުރި ތަކެތި ބޭނުންކޮށްގެން މައްސަލަ ހައްލުކުރަން މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. ކެލްބީގެ އިތުރުން އެހެން ކުންފުނިތަކަށް ވެސް މިކަމުގެ އަސަރު ވަނީ ކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން ކާބޯތަކެތި އުފައްދާ "މިޒްކާން" ކުންފުނިން ވަނީ ބައެއް އުފެއްދުންތައް ވިއްކުން ހުއްޓާލައި، އަގުތައް އުފުލާފައެވެ.
ޓޮޔޯޓާ ފަދަ ކާރު އުފައްދާ ބޮޑެތި ކުންފުނިތަކުން ވަނީ މައުދަނުގެ އަގުތައް އުފުލުމުގެ ސަބަބުން ފައިދާ ދަށްވަމުންދާކަން ހާމަކޮށްފައެވެ.
މި މައްސަލަތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ތެލާއި، ޕްލާސްޓިކް އަދި ތެލުން އުފައްދާ އެހެނިހެން ތަކެތީގެ އަގު ވަނީ އިންތިހާއަށް އުފުލިފައެވެ. ވަކިން ހާއްސަކޮށް މެދުއިރުމަތީގެ ހަކަތައަށް ބަރޯސާވާ އޭޝިއާގެ އިގްތިސާދުތަކަށް މީގެ ނޭދެވޭ އަސަރު މާ ބޮޑަށް ކުރަމުންދެއެވެ.
ކެލްބީގެ މި ނިންމުމާއެކު ޖަޕާނުގެ ސޯޝަލް މީޑިއާގައި މިކަމަށް ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ވަނީ ލިބިފައެވެ. ބައެއް މީހުން މަޖާޒީ ގޮތެއްގައި މި ޕެކެޓުތަކަށް "މަރުގެ ހަދިޔާ" (ފިއުނަރަލް ޗިޕްސް) ކިޔަމުންދާއިރު، އަނެއް ބަޔަކު ދަނީ މިއީ ވަގުތީ ގޮތުން ލިބޭނެ ހާއްސަ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައި، އޭގެ ފޮޓޯ ނަގައި އެއްކުރަމުންނެވެ.
މި ހާދިސާއަކީ އެތައް ހާސް ކިލޯމީޓަރެއް ދުރުގައި ހިނގާ ސިޔާސީ އަދި އަސްކަރީ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ އަސަރު، އާންމު ކޮންސިއުމަރުންނަށް ކިހާ އަވަހަކަށް ކުރާނެކަން ހާމަވެގެންދިޔަ ކަމެކެވެ. އަދި މިއީ މިއަދުގެ ދުނިޔޭގެ ވިޔަފާރީގެ ގުޅުންތަކާއި ތަކެތި ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ނިޒާމު (ސަޕްލަެި ޗެއިން) އޮތް ނާޒުކު ފަންތި ދައްކުވައިދޭ ކަމެކެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު